پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

ترافیک؛ آزمایشگاه خرابی خودرو

گاهی خودرو در جاده کاملاً سالم و رو بهر اه است، اما کافی‌ست همان خودرو یک ساعت در ترافیک سنگین بماند تا ایرادها یکی‌یکی ظاهر شوند؛ آمپر بالا برود، کولر ضعیف شود، موتور بلرزد. ترافیک لزوماً این خرابی‌ها را ایجاد نمی‌کند؛ در بسیاری از موارد فقط ضعف‌هایی را آشکار می‌کند که جریان هوای جاده و دور بالاتر موتور تا آن لحظه پنهان‌شان کرده بود.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، شرایط کار خودرو در ترافیک با جاده تفاوت اساسی دارد؛ سرعت خودرو پایین است و در نتیجه هوای طبیعی کمتری از رادیاتور و کندانسور عبور می‌کند، موتور مدت زیادی در دور آرام کار می‌کند، کولر و فن‌ها بار الکتریکی زیادی ایجاد می‌کنند و گیربکس و کلاچ نیز بارها بین توقف و حرکت درگیر می‌شوند. به همین دلیل برخی ضعف‌های مرزی، درست در همین شرایط خودشان را نشان می‌دهند.

آمپر بالا می‌رود

یکی از رایج‌ترین ایرادها همین است: خودرو در بزرگراه دمای کاملاً طبیعی دارد، اما با ورود به ترافیک آمپر آرام‌آرام بالا می‌رود.

دلیل این تفاوت را باید ابتدا در جریان هوا جست‌وجو کرد. در سرعت پایین و هنگام توقف، فن نقش مهم‌تری در عبور دادن هوا از رادیاتور دارد؛ در حالی که هنگام حرکت سریع، جریان هوای ناشی از حرکت خودرو بخشی از این کار را انجام می‌دهد. بنابراین خرابی فن، رله، مقاومت دور کند، سنسور دما یا مدار کنترل آن ممکن است در جاده پنهان بماند و در ترافیک آشکار شود.

البته فن تنها متهم نیست. سطح پایین مایع خنک‌کننده، گرفتگی رادیاتور، ترموستات معیوب، ضعف واترپمپ و حتی کثیفی شدید میان کندانسور و رادیاتور هم می‌توانند حاشیه توان سیستم خنک‌کاری را کم کنند.

کولری که پشت چراغ قرمز گرم می‌شود

کندانسور کولر برای دفع گرما به جریان هوا نیاز دارد. هنگام حرکت، هوا از جلو به آن می‌رسد؛ در ترافیک این وظیفه تقریباً به فن سپرده می‌شود. خرابی فن کندانسور، کثیفی کندانسور و جریان ناکافی هوا می‌تواند فشار مدار را بالا ببرد و توان سرمایش را کاهش دهد. حتی در بعضی خودروها خرابی فن ممکن است باعث شود کمپرسور کولر نیز به شکل عادی وارد مدار نشود.

بنابراین اگر کولر در سرعت ۶۰ یا ۸۰ کیلومتر بر ساعت سرد است اما پشت چراغ قرمز باد ولرم می‌زند، پیش از آنکه صرفاً سراغ «شارژ گاز کولر» برویم، عملکرد فن و وضعیت کندانسور باید بررسی شود.

فن دور تند

شنیدن صدای شدید فن در ترافیک به‌تنهایی نباید راننده را نگران کند. وقتی سرعت خودرو پایین است، دمای محیط بالاست و کولر هم روشن است، طبیعی است که ECU برای حفظ دمای موتور و فشار مناسب مدار کولر، فن را با دور بالاتر به کار بیندازد.

نقطه مشکوک زمانی است که فن تقریباً بدون وقفه با حداکثر دور کار کند، هم‌زمان آمپر بالا برود، کولر ضعیف شود یا پس از پایین آمدن دما رفتار فن به حالت عادی بازنگردد. در چنین وضعیتی باید از سنسور دما و مدار فرمان فن تا گرفتگی رادیاتور و کندانسور بررسی شوند.

لرزش موتور

گاهی خودرو در حرکت هیچ مشکلی ندارد، اما وقتی در ترافیک می‌ایستند، فرمان، صندلی یا اتاق شروع به لرزش می‌کند. این هم اتفاق عجیبی نیست. موتور در حالت Idle با دور بسیار پایین کار می‌کند و هر عدم تعادل در احتراق در این وضعیت محسوس‌تر می‌شود. شمع یا کوئل ضعیف، انژکتور کثیف، نشتی هوا، دریچه گاز آلوده یا دسته‌موتور فرسوده ممکن است در دور بالاتر چندان جلب توجه نکنند اما پشت چراغ قرمز خود را نشان دهند.

اگر لرزش با روشن‌کردن کولر به‌طور محسوسی بیشتر شود، موضوع ارزش بررسی بیشتری دارد؛ زیرا کمپرسور بار اضافه‌ای به موتور تحمیل کرده و یک موتور یا دسته‌موتور مرزی را راحت‌تر آشکار می‌کند.

DCT و ترافیک؛ جایی که نیم‌کلاچ طولانی تاوان دارد

شرایط توقف و حرکت پی‌درپی برای گیربکس دوکلاچه، به‌خصوص نمونه‌های خشک، یکی از سخت‌ترین سناریوهای کاری است. در DCT حرکت بسیار آرام خودرو با نوعی لغزش کنترل‌شده کلاچ انجام می‌شود. اگر راننده متر به متر جلو برود، با گاز خودرو را روی شیب نگه دارد یا دائماً اجازه دهد گیربکس در حالت «خزش» باقی بماند، دمای مجموعه کلاچ بالا می‌رود.

در برخی خودروها این افزایش دما ممکن است به نمایش اخطار دمای گیربکس، تقه، تغییر رفتار تعویض دنده یا حتی ورود موقت سیستم به حالت حفاظتی منجر شود.

نسخه کلی برای همه DCTها وجود ندارد؛ دستور دفترچه همان خودرو ملاک است. اما یک اصل تقریباً عمومی است: خزش طولانی و نیم‌کلاچ مداوم را کم کنید.

بوی کلاچ

در خودروهای دنده‌ای نیز حرکت سانتی‌متری و نیم‌کلاچ طولانی می‌تواند صفحات کلاچ را داغ کند.

لغزش مداوم کلاچ گرمای زیادی ایجاد می‌کند و در طول زمان می‌تواند به سطح اصطکاکی صفحه آسیب بزند. بنابراین بوی خفیف و گذرای کلاچ پس از یک مانور سخت ممکن است اتفاق بیفتد، اما بوی تکرارشونده در ترافیک عادی را نباید ویژگی طبیعی خودرو دانست.

گاهی مشکل از شیوه رانندگی است و گاهی صفحه کلاچ از قبل به پایان عمر خود نزدیک شده و ترافیک فقط ایراد را آشکار کرده است.

چراغ‌ها کم‌نور می‌شوند؛ ترافیک سیستم برق را هم امتحان می‌کند

ترافیک یک آزمون جدی برای سیستم شارژ است. در دور آرام، سرعت آلترناتور پایین‌تر است؛ در همان زمان کولر، فن رادیاتور، چراغ‌ها، سیستم صوتی و سایر مصرف‌کننده‌ها ممکن است هم‌زمان روشن باشند. اگر توان تولیدی دینام در این شرایط مرزی باشد، باتری باید بخشی از کمبود را جبران کند.

در یک خودروی سالم این وضعیت مدیریت می‌شود، اما باتری ضعیف، دینام نیمه‌جان، تسمه نامناسب یا اتصال بدنه پرمقاومت ممکن است در ترافیک خود را با کم‌نورشدن چراغ‌ها، کندشدن شیشه‌بالابر، نوسان ولتاژ یا روشن‌شدن چراغ باتری نشان دهد.

این همان ایرادی است که ممکن است در جاده، به دلیل دور بالاتر موتور و توان بیشتر آلترناتور، اصلاً دیده نشود.

چراغ روغن در دور آرام داغ

ایراد دیگری که گاهی فقط بعد از ماندن طولانی در ترافیک ظاهر می‌شود، چشمک‌زدن چراغ فشار روغن در دور آرام است.

بعد از گرم‌شدن کامل موتور، روغن رقیق‌تر است و هم‌زمان دور موتور نیز در پایین‌ترین محدوده قرار دارد. اگر سطح روغن پایین باشد، روغن نامناسب استفاده شده باشد، پمپ ضعیف شده یا لقی داخلی موتور افزایش یافته باشد، افت فشار ممکن است ابتدا همین‌جا خودش را نشان دهد.

این هشدار را نباید با عبارت «فقط در ترافیک روشن می‌شود» نادیده گرفت. روشن‌شدن چراغ فشار روغن در موتور گرم، به‌ویژه اگر تکرار شود، نیازمند بررسی فوری است.

در ترافیک این نشانه‌ها را جدی بگیرید

خرابی‌ای که در ترافیک دیده می‌شود را در جاده جست‌وجو نکنید

شاید مهم‌ترین نتیجه همین باشد. خودرویی که شکایت مالک آن «فقط در ترافیک» است، نباید فقط با یک دور کوتاه در خیابان خلوت آزمایش شود.

بعضی خرابی‌ها در ترافیک به وجود نمی‌آیند؛ در ترافیک دیگر جایی برای پنهان‌شدن ندارند.