فرمول یک پس از ۳۳ سال به آفریقا بازمیگردد؛ رواندا میزبان گرندپری جدید

فرمول یک رسما اعلام کرد که از اوایل دهه ۲۰۳۰ در قاره آفریقا مسابقه برگزار میکند. میزبان این رویداد کشور رواندا است و قرارداد آن ده سال اعتبار دارد.
سه شنبه ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ در کیگالی پایتخت رواندا، خبری اعلام شد که طرفداران فرمول یک سالها منتظرش بودند. استفانو دومنیکالی، مدیرعامل فرمول یک در کنار پل کاگامه، رئیس جمهور رواندا و محمد بن سلیم، رئیس فدراسیون بینالمللی خودرو (فیا)، روی صحنه رفت و از قراردادی ده ساله برای برگزاری گرندپری آفریقا خبر داد. این مسابقه با عنوان ویزیت رواندا (Visit Rwanda) برگزار میشود.
اهمیت خبر را میتوان در یک عدد خلاصه کرد: ۳۳ سال. فرمول یک آخرین بار در سال ۱۹۹۳ و با گرندپری آفریقای جنوبی در این قاره مسابقه داد و از آن زمان، آفریقا از تقویم جهانی این رشته بیرون ماند. دومنیکالی گفت با پیوستن رواندا، فرمول یک در همه قارههای مسکونی جهان مسابقه خواهد داشت.
رئیس جمهور رواندا هم این لحظه را افتخاری بزرگ خواند و گفت کشورش آن را با بیش از ۱۰۰ میلیون طرفدار فرمول یک در آفریقا شریک میشود. به گفته رواندا، این قرارداد به ایجاد شغل، رونق گردشگری و ساخت زیرساختها کمک خواهد کرد.
پیست رواندا؛ مداری که هنوز باید ساخته شود

مسابقه در منطقه بوگسرا (Bugesera) برگزار میشود، حدود ۴۰ کیلومتر جنوب کیگالی. بسیاری از مسابقات فرمول یک روی خیابانهای شهر یا مسیرهای نیمه دائمی برگزار میشوند، اما پیست رواندا از صفر ساخته میشود و یک مدار دائمی و مخصوص مسابقه خواهد بود.
طراحی پیست را شرکتی به رهبری الکس ووتس، راننده سابق فرمول یک و رئیس پیشین انجمن رانندگان گرندپری، همراه با شرکت مهندسی تیلکه (Tilke Engineering) انجام میدهد؛ شرکتی که در طراحی پیستهای فرمول یک سابقه زیادی دارد.
به گفته برگزارکنندگان، مسیر پیست قرار است با منظره طبیعی منطقه هماهنگ باشد و تغییر ارتفاعهای آن چالش بیشتری برای رانندگان ایجاد کند. تصویری از طرح پیشنهادی نیز در مراسم رونمایی نمایش داده شد. این پیست بخشی از یک پروژه توسعه بزرگتر است که همزمان با ساخت فرودگاه بینالمللی جدید رواندا پیش میرود.
با این حال باید به یک نکته توجه کرد: ساخت پیست هنوز کامل نشده و تا آن زمان، مسابقه فقط روی کاغذ و در طرحها وجود دارد. جزئیات فنی مثل طول مسیر و ظرفیت تماشاگران هم در گزارشهای منتشرشده نیامده است.
چرا رواندا؟

ماجرا از دسامبر ۲۰۲۴ شروع شد؛ زمانی که رواندا در نشست مجمع عمومی فیا در کیگالی رسماً درخواست میزبانی ارائه کرد. بن سلیم در آن روزها بازگشت آفریقا به فرمول یک را دیرهنگام توصیف کرد. اما همه خوشبین نبودند. رواندا هیچ پیستی در حد فرمول یک نداشت و بخشی از فضای این ورزش به این طرح با تردید نگاه میکرد.
کاگامه اما پیگیری را رها نکرد. او در سال ۲۰۲۵ در گرندپری آذربایجان حضور یافت و با بن سلیم و دومنیکالی ارتباط نزدیک نگه داشت. نتیجه این رایزنیها، قراردادی است که حالا اعلام شده.
رواندا تنها گزینه نبود. در آفریقای جنوبی هم پیست کیالامی (Kyalami)، میزبان سابق مسابقه، و شهر کیپ تاون برای میزبانی تلاش کردهاند و درباره مراکش و نیجریه هم گمانهزنیهایی مطرح شده بود.
فرمول یک در آفریقا؛ تاریخچهای کوتاه
رواندا سومین کشور آفریقایی میزبان فرمول یک خواهد بود. پیش از آن فقط مراکش و آفریقای جنوبی چنین سابقهای داشتند. مراکش تنها یک مسابقه برگزار کرد، آن هم در سال ۱۹۵۸.
آفریقای جنوبی تاریخچه بلندتری دارد. این کشور بهصورت دورهای از ۱۹۶۲ تا ۱۹۹۳ میزبان فرمول یک بود و در مجموع ۲۳ مسابقه برگزار کرد؛ سه مسابقه در شهر ایستلندن در دهه ۱۹۶۰ و بقیه در پیست کیالامی. آخرین مسابقه در همین پیست و در سال ۱۹۹۳ برگزار شد.
نکته جالب اینجاست که نام گرندپری آفریقا برای نخستین بار در تاریخ فرمول یک به کار میرود. پیش از این، نامی مانند گرندپری اروپا برای مسابقاتی استفاده میشد که در کشورهایی برگزار میشدند که همان سال میزبان مسابقه دیگری هم بودند.
جمع بندی

برای طرفداران فرمول یک در آفریقا و خاورمیانه، این خبر یک اتفاق تاریخی است. قارهای که ۳۳ سال از نقشه فرمول یک غایب بود حالا مسیر بازگشتش را پیدا کرده، هرچند تا شنیدن صدای موتور خودروها در بوگسرا باید چند سال صبر کرد. هر چیزی که تا آن زمان اتفاق میافتد، از ساخت پیست تا انتخاب تاریخ مسابقه باید با دقت دنبال شود.





دیدگاه ها