پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

مرگ تدریجی صنعت خودروسازی ایران با روند فعلی

با وجود فاصه زیاد صنعت خودروسازی ایران با بزرگان جهان در تولید خودرو همچنان این صنعت پس از نفت مهم ترین صنعت کشور است، اما با این روند تا چه زمان به بقای خود ادامه می دهد؟ در این مقاله آینده خودروسازی ایران را بررسی می کنیم.

در این مقاله نمی خواهیم تاریخ را ورق بزنیم، چراکه همه می دانیم صنعت خودروی ایران سابقه زیادی در تولید دارد، اما نسبت به دیگر خودروسازان پیشرفت خوبی نداشته است. خودروسازی ایران، به خصوص پس از انقلاب، با چالش های جدی و متعددی روبه‌رو بوده است و همچنان این چالش ها در برابر این صنعت هستند. مهم ترین عامل تحریم و عدم ارتباط با خودروسازان سطح اول دنیا بوده که باعث شده است ایران پیشرفت لازم را در تولید خودرو نداشته باشد. با این وجود، از آن جا که صنعت خودرو تقریباً تمام دولتی است همیشه تصمیم هایی در مورد واردات و قیمت گذاری ها لحاظ شده است تا خودروسازان به تولید خود ادامه دهند و این کالای مصرفی را با انحصار به مشتری برسانند. اما آیا ادامه این مسیر میسر است؟

حیات خودروسازی به یک شرط

فرض را بر این می گذاریم که خودروسازی ما به روند فعلی ادامه دهد و همچنان فاصله ما با جهان در تکنولوژی تولید خودرو بیش تر و بیش تر شود. اگر شرایط به همین منوال باشد، باز هم خودروسازان ما می دانند که با انحصار برای فروش محصولات خود مشکلی ندارند. اما نکته ای وجود دارد که بازی را تغییر می دهد و آن هم گسترش خودروهای الکتریکی است. با ادامه روند برقی سازی احتمالاً باید تا سال ۲۰۴۰ با تمام خودروهای بنزینی خداحافظی کنیم و با شرایط فعلی خودروسازان ما هم چیزی برای عرضه نخواهند داشت. پس شرط ادامه حیات این صنعت، برقی سازی محصولات است که در ادامه روند آن را بررسی می کنیم.

پذیرش یک واقعیت مهم

هر چه قدر هم عاشق خودروهای بنزینی باشید و پیشرانه های بنزینی برای شما جذاب باشد باید بپذیرید که خودروهای برقی آینده این صنعت را می سازند. در قاره اروپا احتمالاً تولید خودروهای بنزینی از سال ۲۰۳۰ ممنوع می شود و خودروها در آن زمان یا باید برقی باشند و یا به صورت هیبرید (یا پلاگین هیبرید) عرضه شوند. در استانداردهای آینده اروپا حتا اجازه تولید بسیاری از محصولات فعلی را در آینده ای نزدیک تر نخواهیم داشت و با این روند انقراض خودروهای بنزینی رقم می خورد. قاره اروپا به عنوان پیشگام استفاده از خودروهای برقی شناخته می شود، اما آیا این سعی اروپا تنها به دلیل حفاظت از محیط زیست انجام می شود؟ بدون شک خیر! آن ها متوجه این هستند که آینده متعلق به برقی هاست و می خواهند در صنعتی که در آینده بسیار پرسود خواهد بود بیش ترین سهم را داشته باشند. پس در گام اول مردم، سیاست مدارها و صنعت گران ما باید بپذیرند که برقی سازی لازمه بقای این صنعت است و در آینده خودروها تمام برقی خواهند بود.

فرهنگ سازی و تغییر باورهای عمومی

پیش از این که خودروهای برقی وارد بازارهای چین، اروپا و آمریکا شوند در این بازارها تبلیغات گسترده ای انجام شد تا همه بپذیرند خرید یک خودروی برقی هرگز انتخاب اشتباهی نیست. گرچه سال ها طول کشید تا باور عمومی به سمت اطمینان به این خودروها رود، اما حالا که این باور در این جوامع به وجود آمده است، پس در کشوری مثل ایران ایجاد فرهنگ استفاده و باور لزوم آن، کار دشواری نخواهد بود. در این راستا، دولت باید حمایت های اساسی را در جهت برقی سازی انجام دهد که در ایران عملاً این حمایت ها دیده نمی شود. خودروسازان ما هم که دولتی هستند مسیر دولت مردان را پیش گرفته است و تلاش عملی را در این راستا انجام نمی دهند و با این روند سیاست گذاری قطعاً روزهای خوبی در انتظار صنعت خودروی ما نیست.

اتکا به نفت پاشنه آشیل صنایع ایران

بسیاری بر این باور هستند که اگر ایران منابع نفتی خود را نداشت، قطعاً دیگر صنایع موفق تر بودند. اتکا به نفت باعث شد تا سعی و همت لازم در دیگر صنایع ایران صورت نگیرد که صنعت خودروی ما هم از این قاعده مستثنا نیست. کشور ما همچنان اقتصادی بر پایه نفت دارد، اما این روند تا چه زمان ادامه دار خواهد بود؟ شاید این جمله کلیشه ای باشد، البته همه می دانیم منابع نفتی همیشگی نیستند، اما بیایید این بار از زاویه ای دیگر به اقتصاد وابسته کشورمان نگاهی داشته باشیم. با روند برقی سازی خودروها در جهان و با پیشرفت علم در استفاده از انرژی های پاک پیش بینی می شود در آینده ای نه چندان دور قیمت نفت کاهشی چشمگیر داشته باشد. البته بسیاری بر این باورند که صنایع پتروشیمی هرگز کم ارزش نخواهند شد و این هم درست است، اما نفت خام قطعاً ارزشش را از دست می دهد و به دنبال آن درآمدهای ناشی از آن به شدت کاهش خواهد یافت.

با این روند در زمانی که نفت کم ارزش شود باید نقطه قوت دیگری در کشور باشد تا بتوان به آن اتکا کرد و خودروسازی محتمل ترین و بالقوه ترین صنعت ما در این زمینه است. گرچه فاصله ما با خودروسازان سطح اول دنیا زیاد است، اما اگر زودتر سرمایه گذاری در زمینه برقی سازی یا صنعت باتری انجام شود می توان به آینده برقی صنعت خودرو امیدوار بود. حمایت از شرکت های دانش بنیان و سرمایه گذاری در این بخش می تواند در این زمینه کمک کننده باشد.

مراحل ورود به برقی سازی خودرو

اگر بخواهیم مسیری برای روند برقی سازی خودروها در ایران تصویر کنیم باید ابتدا از ناوگان های حمل و نقل عمومی شروع کرد. با برقی سازی ناوگان ها، اطمینان به این وسایل بیش تر می شود و زیرساخت ها به مرور ایجاد خواهد شد. در کنار این باید واردات این نوع از وسایل صورت گیرد تا هم صنعتگران و هم مردم زودتر با این خودروها آشنا شوند و ارتباط نزدیک با آن ها داشته باشند. پس از آن نقاط قوت صنعت خودرو در این زمینه شناسایی شود و با حمایت از شرکت های دانش بنیان در آن زمان حداقل شاید در زمینه تکنولوژی باتری بتوانیم حرف هایی برای گفتن داشته باشید. البته در نظر داشته باشید مراحل ذکرشده تنها در صورتی عملی می شوند که اولاً سرمایه گذاری و سیاست گذاری قوی در این زمینه صورت گیرد و ثانیاً تحریم های فعلی در کار نباشد و راه ارتباط و انتقال تکنولوژی صنعتی باز باشد. در غیر این صورت و ادامه روند فعلی باز هم آینده برای خودروسازان تیره و تار خواهد بود. برای مثال، کشور ترکیه را در نظر داشته باشید که در سال هایی که ما درگیر تحریم ها و کشمکش های سیاسی بودیم، با دیپلماسی صنعتی قوی در زمینه تولید قطعات خودروهای بنزینی تبدیل به یکی از بهترین های منطقه شد و به کار خود ادامه می دهد. اما همین کشور با وجود داشتن تجربه بیش تر در تولید قعات خودروهای بنزینی، کانسپت خودروی ملی خود را با پیشرانه تمام برقی معرفی می کند و این نشان می دهد آن ها مسیر جهانی صنعت را خوب شناسایی کرده اند و قطعاً بعدها بیش تر از خودروهای ملی ترکیه (با نشان TOGG) خواهیم شنید.

در این مقاله سعی کردیم بررسی کوتاه، سطحی و البته اجمالی از مسیر خودروسازی کشور داشته باشیم و بدون شک، هر کدام از نکات ذکرشده در جای خودش جای بحث بسیار دارد. اما در کل، نتیجه این است که بقای صنعت خودروی ما وابسته به برقی سازی است و اگر آینده کشور و این صنعت برای مسئولان مهم باشد باید خیلی سریع در این راستا گامی بردارند. نقل قولی وجود دارد که می گوید: «زمانی یک جامعه رشد می کند که پیرمردها نهالی را بکارند که مطمئن هستند هیچ وقت زیر سایه آن درخت نخواهند نشست. برقی سازی هم شبیه به همین نهال است و حالا اگر مسئولان و حتا مردم عادی دغدغه آینده و سربلندی کشور را دارند باید ابتدا آینده برقی صنعت خودرو را به عنوان یک واقعیت بپذیرند و در ادامه در راستای رشد آن در کشور گام بردارند.

محمدرضا پاداش

پایگاه خبری اسب بخار