پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

چرا لاستیک خودروهای برقی زودتر فرسوده می‌شود؟

خودروهای برقی به کم‌استهلاک بودن شهرت دارند؛ نه روغن موتور می‌خواهند، نه تسمه تایم دارند و نه بسیاری از قطعات مصرفی خودروهای بنزینی را، اما در میان این همه مزیت، یک هزینه کم‌تر دیده می‌شود؛ لاستیک‌هایی که در بسیاری از موارد زودتر از انتظار فرسوده می‌شوند و قیمت جایگزینی آن‌ها هم معمولاً ارزان نیست.

در خودروهای برقی معمولاً همه نگاه‌ها به باتری، بُرد حرکتی یا زمان شارژ معطوف است. کم‌تر کسی از لاستیک حرف می‌زند؛ قطعه‌ای که تنها نقطه تماس خودرو با جاده است و در خودروهای برقی، فشار متفاوتی را تحمل می‌کند.

شاید عجیب باشد که خودرویی بدون صدای موتور، بدون تعویض دنده‌های پی‌درپی و با قطعات متحرک کم‌تر، بتواند لاستیک را سریع‌تر از یک خودروی بنزینی فرسوده کند. اما بررسی‌های فنی و تجربه مالکان در کشورهای مختلف نشان می‌دهد این اتفاق نه یک استثنا، بلکه یکی از ویژگی‌های خودروهای برقی است که البته به معنای ضعف خودروهای برقی نیست؛ بلکه نتیجه مستقیم شیوه متفاوت عملکرد آنهاست.

مهم‌ترین تفاوت یک خودروی برقی با نمونه بنزینی، باتری است. بسته‌های باتری ولتاژ بالا معمولاً چند صد کیلوگرم وزن دارند و همین موضوع باعث می‌شود وزن کلی خودرو افزایش پیدا کند.

برای مثال، بسیاری از کراس‌اوورهای برقی بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم سنگین‌تر از نسخه‌های بنزینی هم‌اندازه خود هستند. این وزن اضافی به‌طور مستقیم روی چهار لاستیک وارد می‌شود. هرچه بار بیشتری روی لاستیک باشد، تغییر شکل آن هنگام حرکت بیشتر خواهد بود. این تغییر شکل، اصطکاک و در نتیجه سایش را افزایش می‌دهد. به همین دلیل، حتی اگر راننده با آرامش رانندگی کند، لاستیک یک خودروی برقی معمولاً نسبت به خودروی سبک‌تر، تحت فشار بیشتری قرار دارد.

گشتاور آنی؛ جذاب اما پرهزینه

برخلاف موتورهای بنزینی که برای رسیدن به بیشترین گشتاور به دور موتور بالاتر نیاز دارند، موتورهای برقی تقریباً از همان لحظه شروع حرکت، بیشترین گشتاور خود را در اختیار راننده قرار می‌دهند. همین ویژگی، شتاب‌گیری خودروهای برقی را بسیار لذت‌بخش می‌کند. اما هر بار که این گشتاور زیاد به سطح جاده منتقل می‌شود، لاستیک نیز تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرد.

شتاب‌های مکرر، به‌ویژه در رانندگی شهری، می‌تواند سرعت فرسایش لاستیک را افزایش دهد؛ حتی اگر هرزگردی محسوسی هم اتفاق نیفتد.

سکوت خودرو، استاندارد لاستیک را تغییر داده است

یکی دیگر از تفاوت‌های کمتر شناخته‌شده خودروهای برقی، حساسیت بیشتر آنها به صدای لاستیک است.

در یک خودروی بنزینی، بخشی از صدای تایر در صدای موتور گم می‌شود. اما در خودروهای برقی، چون موتور تقریباً بی‌صدا کار می‌کند، صدای تماس لاستیک با آسفالت بیشتر به گوش سرنشینان می‌رسد.

به همین دلیل، بسیاری از خودروسازان از لاستیک‌های ویژه خودروهای برقی استفاده می‌کنند؛ لاستیک‌هایی که طراحی آج، ترکیب مواد و حتی لایه‌های جذب صدا در آنها متفاوت است.

این لاستیک‌ها علاوه بر کاهش صدا، باید مقاومت غلتشی پایینی هم داشته باشند تا مصرف انرژی خودرو افزایش پیدا نکند. اما رسیدن همزمان به همه این ویژگی‌ها، کار ساده‌ای نیست و گاهی به بهای کاهش عمر مفید لاستیک تمام می‌شود.

فشار باد لاستیک در خودروهای برقی

در همه خودروها، تنظیم بودن باد لاستیک اهمیت دارد، اما در خودروهای برقی این موضوع حساس‌تر است.

کاهش فشار باد باعث افزایش سطح تماس لاستیک با زمین می‌شود. نتیجه، افزایش اصطکاک، تولید گرمای بیشتر و مصرف انرژی بالاتر است. در یک خودروی برقی، این اتفاق فقط عمر لاستیک را کم نمی‌کند؛ بلکه از بُرد حرکتی خودرو نیز می‌کاهد.

به همین دلیل، خودروسازان توصیه می‌کنند فشار باد لاستیک‌ها به‌طور منظم کنترل شود، نه فقط قبل از سفرهای طولانی.

سیستم ترمز احیاکننده

یکی از ویژگی‌های مهم خودروهای برقی، سیستم ترمز احیاکننده (Regenerative Braking) است. در این سیستم، هنگام برداشتن پا از روی پدال گاز یا فشردن ترمز، موتور برقی نقش ژنراتور را بازی می‌کند و بخشی از انرژی خودرو را دوباره به باتری برمی‌گرداند. این فناوری باعث کاهش مصرف انرژی و افزایش عمر لنت ترمز می‌شود.

اما از طرف دیگر، نیروی کاهنده سرعت از طریق چرخ‌ها اعمال می‌شود و بسته به شدت تنظیمات سیستم، می‌تواند الگوی متفاوتی از سایش لاستیک ایجاد کند.

به همین دلیل، در برخی خودروهای برقی، ساییدگی لاستیک‌ها با خودروهای بنزینی تفاوت دارد و بررسی دوره‌ای وضعیت آج اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

لاستیک مخصوص خودروهای برقی چه تفاوتی دارد؟

در سال‌های اخیر، تقریباً همه تولیدکنندگان بزرگ لاستیک، محصولات ویژه خودروهای برقی را معرفی کرده‌اند.

این لاستیک‌ها معمولاً چند ویژگی مشترک دارند از جمله تحمل وزن بیشتر، مقاومت غلتشی پایین‌تر برای افزایش بُرد حرکتی، دیواره‌های مقاوم‌تر، طراحی مناسب برای تحمل

گشتاور بالا و کاهش صدای حرکت. به همین دلیل، استفاده از لاستیک معمولی به جای نمونه توصیه‌شده، همیشه تصمیم درستی نیست.

ممکن است در کوتاه‌مدت هزینه کمتری پرداخت شود، اما عملکرد خودرو، بُرد حرکتی و حتی ایمنی تحت تأثیر قرار بگیرد.

سبک رانندگی هنوز تعیین‌کننده است

همه خودروهای برقی لاستیک را با یک سرعت فرسوده نمی‌کنند.

راننده‌ای که شتاب‌گیری‌های ناگهانی را دوست دارد، مدام از حداکثر توان موتور استفاده می‌کند و فشار باد لاستیک را بررسی نمی‌کند، طبیعتاً زودتر به فکر خرید لاستیک جدید خواهد افتاد.

در مقابل، رانندگی نرم، تنظیم بودن زوایای چرخ، بالانس صحیح و جابه‌جایی دوره‌ای لاستیک‌ها می‌تواند عمر آنها را به شکل محسوسی افزایش دهد.

در واقع، خودروهای برقی بیش از آنکه لاستیک را «خراب» کنند، اشتباه‌هایت رانندگی را سریع‌تر آشکار می‌کنند.

آیا همه خودروهای برقی این مشکل را دارند؟

نوع خودرو، وزن، قدرت موتور، سیستم انتقال نیرو، کیفیت لاستیک، جنس آسفالت و حتی دمای محیط، همگی بر عمر لاستیک تأثیر می‌گذارند.

برای مثال، یک خودروی برقی شهری با قدرت متوسط، رفتار متفاوتی نسبت به یک شاسی‌بلند دو موتوره با بیش از ۵۰۰ اسب‌بخار دارد.

همچنین نسل جدید لاستیک‌های مخصوص خودروهای برقی نسبت به نمونه‌های اولیه دوام بیشتری پیدا کرده‌اند و تولیدکنندگان نیز در سال‌های اخیر روی افزایش عمر آنها سرمایه‌گذاری زیادی انجام داده‌اند.

هزینه‌ای که باید در محاسبات دیده شود

خودروهای برقی در بسیاری از بخش‌ها هزینه نگهداری کمتری نسبت به خودروهای بنزینی دارند؛ روغن موتور، شمع، تسمه تایم، بسیاری از فیلترها و برخی قطعات مصرفی دیگر یا وجود ندارند یا دیرتر نیاز به تعویض پیدا می‌کنند اما این به آن معنا نیست که همه هزینه‌های نگهداری کاهش یافته است.

لاستیک، یکی از مهم‌ترین مواردی است که خریداران خودروهای برقی باید از همان ابتدا آن را در محاسبات خود در نظر بگیرند.

اگر رانندگی پرشتاب داشته باشند یا از لاستیک نامناسب استفاده کنند، ممکن است خیلی زودتر از آنچه انتظار دارند با هزینه تعویض چهار حلقه لاستیک روبه‌رو شوند.

در نهایت، فرسودگی سریع‌تر لاستیک در خودروهای برقی یک نقص طراحی نیست؛ نتیجه طبیعی وزن بیشتر، گشتاور آنی و فلسفه متفاوت این خودروهاست. درست همان‌طور که موتور برقی، شتابی فراهم می‌کند که تا چند سال پیش فقط در خودروهای اسپرت دیده می‌شد، لاستیک هم بهای بخشی از این توانایی را می‌پردازد.