پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

چرا بازار خودرو با پیش‌فروش‌ها سیراب نمی‌شود؟

در حالی‌که انتظارات تورمی و ابهام آینده، قیمت‌ها در بازار خودرو را صعودی کرده است، متولیان بر عوامل روانی تأکید کرده و وعده می‌دهند اجرای طرح‌های پیش‌فروش و افزایش عرضه منجر به آرامش خواهد شد. در یک وضعیت عادی این ادعا می‌توانست درست باشد، اما در شرایط فعلی چرا بازار خودرو با پیش‌فروش‌ها سیراب نمی‌شود؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، این روزها بار دیگر نوسان‌های قیمتی در بازار خودرو، متولیان و مسئولان را به صف کرده است تا با ادبیاتی تکراری، از عوامل روانی و نقش عده‌ای سودجو سخن بگویند. طبق سنتی دیرینه در حکمرانی اقتصادی، هرگاه تدابیر مدیریتی به بن‌بست می‌خورد، ساده‌سازی صورت‌مسئله نخستین راه فرار است. مسئولان معتقدند هیچ مجوزی برای افزایش قیمت صادر نشده است و با اجرای طرح‌های پیش‌فروش و افزایش عرضه، بازار به تعادل بازخواهد گشت. اما پرسش بنیادی این است: چرا این بازار تشنه، با هیچ طرح فروش و پیش‌فروشی سیراب نمی‌شود؟

مسئولان چشم‌بسته!

واقعیت آن است که استدلال‌های دولتی چشمان خود را بر تغییرات ساختاری بسته‌ است و با همان چشمان بسته نظر می‌دهد؛ خودرو در ایران مدت‌هاست که از یک کالای مصرفی به یک کالای سرمایه‌ای و در واقع به دلار فیزیکی تبدیل شده است. وقتی نرخ ارز با شتابی سرسام‌آور بالا می‌رود و قدرت خرید پول ملی هر روز بیش از پیش آب می‌رود، هجوم مردم به بازار خودرو نه برای سوار شدن بر خودرو، بلکه برای سوار شدن بر موج تورم و حفظ ارزش دارایی‌هاست. در چنین فضایی، عطش بازار برای خرید خودرو عطشی واقعی و مصرفی نیست که با چند طرح فروش فرو بنشیند؛ این یک تقاضای بی‌پایان برای بقا در فضای تورمی است.

قیمت‌گذاری دستوری؛ محرک آشفتگی

از سوی دیگر، اصرار بر قیمت‌گذاری دستوری و ایجاد فاصله نجومی میان قیمت کارخانه و بازار، خود به بزرگ‌ترین محرک آشفتگی تبدیل شده است. این شکاف قیمتی، طرح‌های پیش‌فروش را از یک ابزارِ تنظیم‌گری به یک لاتاری ملی تبدیل کرده‌اند. تا زمانی‌که این فاصله قیمتی وجود دارد و خودرو نقش سپر تورمی را ایفا می‌کند، سرمایه‌های سرگردان همچنان به سوی این بازار سرازیر خواهند شد. در این وضعیت، حتا اگر تولید دو برابر هم شود، باز هم بازار سیراب نخواهد شد، چراکه تقاضای سرمایه‌ای برخلاف تقاضای مصرفی، حد توقف ندارد.

التهاب‌های روانی در بازار خودرو؟

بنابراین، ادعای این‌که آشفتگی بازار صرفاً ریشه در التهاب‌های روانی دارد، فراری رو به جلو برای نادیده گرفتن اثرات تصمیم‌های غلط در حوزه اقتصاد کلان است. طرح‌های پیش‌فروش، به‌ویژه از سوی برندهایی که سابقه بهتری در ایفای تعهدات دارند، در ظاهر شاید تلاشی برای عرضه به نظر برسند، اما در باطن تنها به توزیع رانت و تثبیت نقش خودرو به عنوان کالای سرمایه‌ای دامن می‌زنند.

بنابراین تا زمانی که حکمرانی اقتصادی کشور نتواند ثبات را به متغیرهای کلان نظیر نرخ ارز بازگرداند و جذابیت خودرو به عنوان پناهگاهی برای حفظ ارزش پول باقی بماند، هرگونه طرح فروش صرفاً مُسکنی کوتاه‌مدت خواهد بود.

به بیان ساده‌تر، نمی‌توان از طرح‌های پیش‌فروش انتظاری داشت که وظیفه اصلی آن بر عهده‌ حکمرانی اقتصادی کشور است. آدرس غلط دادن و مقصر جلوه دادن عوامل روانی، تنها باعث از دست رفتن زمان و عمیق‌تر شدن بحرانی می‌شود که ریشه در تصمیمات غلط مدیریتی و عوامل سیاسی  دارد.