بازار خودرو در انتظار معجزه پکن؛ بازی چینی با کارت تنگه هرمز

در میانه تشدید تهدیدهای نظامی و انسداد مسیرهای سنتی تجارت، این پرسش مطرح میشود: آیا ایران میتواند با استفاده از شکاف قدرت میان آمریکا و چین، بنبست تولید و بازار خودرو را بشکند؟ بازی چینی با تنگه هرمز میتواند ورق را به سود ایران بازگرداند؟ آیا باید بازار خودرو در انتظار معجزه پکن باشد؟
به گزارش پایگاه خبری اسببخار، در شطرنج پیچیده و پرمخاطره خاورمیانه، تنگه هرمز دیگر تنها شریان انتقال انرژی نیست، بلکه به اهرم فشاری تبدیل شده است که میتواند سرنوشت صنایع بزرگی چون خودروسازی را رقم بزند. در همین حال، واقعیت صحنه بینالملل نشان میدهد که واشینگتن در شرایط حاضر، نه تمایلی به درگیری مستقیم با پکن دارد و نه توان اقتصادی لازم برای ورود به یک چالش فرسایشی با اژدهای زرد را در خود میبیند.
فرصتی طلایی در فضای خاکستری
وابستگی متقابل زنجیرههای تأمین جهانی، دست آمریکا را در برخورد قهرآمیز با ناوگان تجاری چین بسته است. در این فضای خاکستری، فرصتی طلایی برای جاده مخصوص پدیدار شده است تا با تکیه بر مصونیت کشتیهای چینی، به واردات قطعات، مواد اولیه، سیکیدی (CKD) و سیبیاس (CBU) سرعت ببخشد.
در این شرایط بعید به نظر میرسد ناوگان آمریکا ریسک توقف و بازرسی کشتیهای غولپیکر چینی یا حتا روسی را که حامل کالاهای غیرنظامی از جمله قطعات خودرو به مقصد ایران هستند بپذیرد. چنین اقدامی به معنای عبور از خط قرمز پکن و مسکو و شعلهور شدن یک جنگ تجاری و امنیتی است که واشینگتن فعلاً از آن گریزان است. در این سناریو حتا کشتیهای روسی نیز میتوانند به عنوان بال دوم این پل لجستیکی همراهی مؤثری داشته باشند تا از یک سو، مانع از افت تولید در خطوط مونتاژ شوند و از سوی دیگر، با تزریق کالا به بازار، از انفجار قیمتها جلوگیری کنند.
تردید در تحقق معجزه پکن!
اما این سکه روی دیگری هم دارد که تحقق این معجره را با تردید جدی روبهرو میکند. پیادهسازی این نقشه بیش از آنکه به اراده تهران بستگی داشته باشد، به محاسبات هزینه-فایده در پکن گره خورده است. چین اگرچه از تضعیف هژمونی آمریکا در منطقه استقبال میکند، اما همواره نشان داده یک «شریک محاسبهگر و سودمحور» است، نه یک متحد فداکار. پرسش کلیدی اینجاست: آیا خودروسازان و تأمینکنندگان چینی حاضرند به بهای همکاری با ایران ریسک تحریمهای ثانویه و تعرفههای سنگین آمریکا بر بازارهای صادراتی خود در غرب را بپذیرند؟
بازار آمریکا یا ایران؛ انتخاب چین کدام است؟
برای پکن بازار چندصد میلیارد دلاری آمریکا و اروپا همواره بر بازار محدود ایران ارجحیت دارد. به همین دلیل، انتظار برای اینکه چین بدون واهمه از تبعات تحریمی نقش منجی مطلق جاده مخصوص را بازی کند، در نگاه واقعبینانه کمی محال به نظر میرسد، مگر آنکه ایران بتواند امتیازاتی در سطح امنیت استراتژیک انرژی به پکن واگذار کند که وزنه ترازو را تغییر دهد.
بازی با کارت هرمز؛ حرکت بر لبه تیغ
در نهایت، بازی با کارت هرمز برای نجات صنعت خودرو شبیه به حرکت بر لبه تیغ است. اگرچه سایه قدرت چین میتواند راهرویی نیمهامن برای عبور از محاصره ایجاد کند، اما وابستگی مطلق به این مسیر، جاده مخصوص را از اسارت آبهای آزاد به اسارت اراده سیاسی پکن درمیآورد. این راهبرد شاید بتواند به عنوان یک مُسکن از فروپاشی تولید جلوگیری کند، اما معجزه پکن تنها زمانی رخ خواهد داد که منافع اژدها مستقیماً در عبور کانتینرها از قلب تنگه هرمز تعریف شود.





دیدگاه ها