پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

جزییات جدید از واردات خودرو / افزایش ۱۸ درصدی تیراژ بدون اثرگذاری بر بازار!

هرچند جدیدترین آمار واردات خودرو روند افزایشی را نشان می‌دهند، اما پرسش این است که چرا اثر این رشد تیراژ در بازار دیده نمی‌شود؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، در ۱۰ماهه امسال، ۵۰ هزار و ۲۶۲ دستگاه خودروی سواری وارد کشور شده است؛ ۱۸ درصد بیش‌تر از مدت مشابه سال قبل. ارزش این واردات نیز با رشد ۲۵ درصدی به یک میلیارد و ۱۴۰ میلیون دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به ۷۷۷ میلیون دلار سال گذشته، جهش قابل‌توجهی دارد. اما در بازار، خبری از عقب‌نشینی قیمت‌ها نیست؛ نه التهاب فروکش کرده و نه رقابت جان گرفته است.

تیراژ بالا رفت، اما دلار جلوتر دوید

نخستین پاسخ را باید در نرخ ارز جست‌وجو کرد. واردات خودرو به‌شدت وابسته به دلار است و در ماه‌های اخیر، افزایش نرخ ارز عملاً اثر رشد تیراژ را خنثا کرده است. هر خودرویی که وارد می‌شود، با دلاری محاسبه می‌شود که گران‌تر از قبل است؛ بنابراین حتا اگر تعداد خودروها افزایش یابد، قیمت ریالی آن‌ها کاهش پیدا نمی‌کند.

افزایش نرخ ارز فقط قیمت خرید خودرو را بالا نمی‌برد، بلکه پایه محاسبه حقوق ورودی، عوارض گمرکی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر هزینه‌های قانونی را نیز افزایش می‌دهد. به بیان دیگر، هر جهش ارزی به‌صورت زنجیره‌ای تمام اجزای قیمت نهایی را سنگین‌تر می‌کند.

تورم هزینه‌ها؛ از مبدأ تا پلاک

ماجرا به دلار ختم نمی‌شود. هزینه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی، بیمه، کارمزدهای بانکی، نقل‌وانتقال ارز و حتا انبارداری در بنادر و گمرکات رشد کرده است. محدودیت‌های بانکی و مسیرهای غیرمستقیم انتقال پول، هزینه واردکنندگان را بالا برده و زمان ترخیص را طولانی‌تر کرده است. خواب سرمایه در این فرآیند، خود به یک هزینه پنهان تبدیل شده است که نهایتاً در قیمت مصرف‌کننده منعکس می‌شود.

در چنین شرایطی، رشد ۲۵ درصدی ارزش واردات الزاماً به معنای عرضه ارزان‌تر نیست، بلکه بخشی از آن ناشی از افزایش قیمت جهانی خودرو و بخشی دیگر، ناشی از بالا رفتن هزینه‌های جانبی و ریسک‌های سیاستی است.

بازاری بزرگ‌تر از عدد واردات

مقیاس بازار همچنان تعیین‌کننده است. برآوردهای رسمی منتشرشده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد نیاز سالانه بازار خودرو ایران بین ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون دستگاه است. در چنین بازاری، واردات حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار دستگاه در سال، سهمی کم‌تر از ۵ درصد دارد. طبیعی است که این میزان نتواند ساختار قیمت را دگرگون کند.

رقابت زیر فشار هزینه‌ها شکل نمی‌گیرد

یکی از اهداف اعلامی واردات، افزایش رقابت بود، اما وقتی قیمت تمام‌شده خودروهای وارداتی به دلیل نرخ ارز و هزینه‌های متعدد بالا می‌رود، این خودروها عملاً در بازه‌های قیمتی متوسط و بالا قرار می‌گیرند و توان رقابت مستقیم با محصولات پرتیراژ داخلی را از دست می‌دهند. در نتیجه، بازار خودروهای اقتصادی ـ که کانون اصلی تقاضاست ـ همچنان در حاشیه امن باقی می‌ماند.

نااطمینانی؛ دشمن اثرگذاری واردات

بی‌ثباتی مقررات، تغییرات مکرر بخش‌نامه‌ها و ابهام در تخصیص ارز نیز فضای پیش‌بینی‌ناپذیری ایجاد کرده است. واردکننده‌ای که از آینده سیاست ارزی و تعرفه‌ای مطمئن نیست، ناچار است ریسک خود را در قیمت لحاظ کند. همین مسئله، فاصله واردات با نقش «تنظیم‌گر بازار» را بیش‌تر می‌کند.

در نهایت، رشد ۱۸ درصدی واردات زمانی می‌توانست به کاهش قیمت منجر شود که هم‌زمان نرخ ارز باثبات می‌ماند و هزینه‌های جانبی کنترل می‌شد، اما وقتی دلار صعودی است و هزینه‌ها فزاینده، واردات نیز به‌جای آن‌که قفل بازار را باز کند، خود زیر بار گرانی خم می‌شود.

بازار خودرو امروز بیش از هر چیز اسیر معادله ارز و هزینه است. تا زمانی که این دو متغیر مهار نشوند، حتا افزایش واردات نیز نمی‌تواند معجزه کند؛ آمارها بزرگ‌تر می‌شوند، اما اثرشان در جیب مردم کوچک می‌ماند.