تناقض عجیب و خطرناک در بازار خودرو؛ رشد قیمتها در رکود مطلق

بازار خودرو ایران از آن دست پدیدههایی به شمار میرود که میتوان اتفاقاتی را که در آن رخ میدهد بهعنوان منابع درسی تدریس کرد، چراکه این روزها مردم شاهد یک مورد عجیب دیگر شدهاند: «تناقض عجیب و خطرناک در بازار خودرو؛ رشد قیمتها در رکود مطلق». اما در عین حال این پرسش نیز مطرح است که چه عواملی موجب چنین وضعیتی شدهاند؟
به گزارش پایگاه خبری اسببخار، بازار خودرو ایران این روزها به یکی از برجستهترین نمادهای ناکارآمدی و بیتصمیمی سیاستگذاران تبدیل شده است. رکود مطلق در قدرت خرید مردم، اما همزمان افزایش سرسامآور قیمتها، نشان میدهد که این بازار نه به دست مکانیسمهای اقتصادی، بلکه تحت سیطره رانت، دلالی و سوءمدیریت حاکمیت اداره میشود؛ تناقضی که هر روز عمیقتر میشود و به شکلی خطرناک، اقتصاد و اعتماد عمومی را تهدید میکند.
تصمیمات عجیب و پرابهام نهادهای حاکمیتی
اولین عامل این بحران، تصمیمات عجیب و پرابهام نهادهای حاکمیتی و خودروسازان وابسته به آنهاست. سیاستهای محدودکننده و دستوری، از قرعهکشیهای پیچیده تا فروشهای اینترنتی پر از تأخیر، نهتنها کمبود خودرو را حل نکرده، بلکه ابزار دلالان را برای سودجویی فراهم آورده است. وقتی عرضه شفاف و منظم وجود ندارد، قیمتها به دلخواه عدهای معدود بالا میرود و مصرفکننده واقعی هر روز بیش از گذشته از بازار رانده میشود.
اثرگذاری شرایط سیاسی و بینالمللی
عامل دوم، اثرگذاری شرایط سیاسی و بینالمللی است. افزایش تنشها، مذاکرات نامعلوم و ابهامات درباره توافقات بین ایران و جهان، هرگونه پیشبینی اقتصادی را مختل کرده و خودرو را به کالایی سرمایهای و سفتهبازانه تبدیل کرده است. در چنین فضایی، دلالان و واسطهها بدون هیچ محدودیتی قیمتها را بالا میبرند و مردمِ ناتوان از خرید، تنها تماشاگر بازاری نامتعادل و خطرناک میشوند.
فقدان پاسخگویی نهادهای حاکمیتی
سومین عامل، فقدان نظارت واقعی و پاسخگویی نهادهای حاکمیتی است. سازمانها و نهادهای مسئول یا غایباند یا با سکوت خود، نقش همدست را بازی میکنند. شکاف روزافزون بین قیمت کارخانه و بازار آزاد نشان میدهد که دولت نهتنها در کنترل بازار ناکام است، بلکه از عملکرد خودروسازان و دلالان نیز چشمپوشی میکند. این بیتدبیری پیامدهای اجتماعی و روانی شدیدی دارد: جوانانی که رؤیای مالکیت خودرو دارند از بازار رانده شدهاند و بخش قابل توجهی از جامعه به دلالی و سوداگری روی میآورد؛ همان فعالیتهایی که بحران را تقویت میکند.
رشد قیمتها در رکود مطلق
اگر این روند ادامه یابد، تناقض عجیب «رشد قیمتها در رکود مطلق» به بحرانی اقتصادی و اجتماعی تبدیل خواهد شد. تنها راه خروج، توقف رانت و دلالی، شفافسازی عرضه و اتخاذ سیاستهای واقعیِ حمایت از مصرفکننده است؛ وگرنه بازار خودرو، بهجای خدمت به مردم، به میدان ثروتاندوزی عدهای خاص و نماد ناکارآمدی حاکمیت تبدیل خواهد شد.
دیدگاه ها