پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

تاثیر مشخصات فنی خودروهای داخلی بر بازار خرید و فروش ماشین

خودروسازان داخلی از زمانی که واردات خودرو قطع شد تلاش کردند به نوعی مسیر پیشین خودروهای خارجی را در پیش بگیرند و با رشد تولید خود، جبران تحریم و قطع واردات کنند.

البته این نکته را هم باید در نظر داشت که عنوان خودروهای داخلی تازه وارد بازار شده، به این معناست که نسل تازه‌ای از یک برند متولد شده یا مدل‌های قبلی ارتقاء یافته است. یعنی الزاما موتور یا فناوری خاص و تازه‌ای در آن به کار نرفته است.

در برخی موارد، خودروی تازه‌ای مثل شاهین یا اطلس روانه بازار می‌شود و در موارد دیگر، خودروهایی مثل دنا و رانا، با نسخه‌های جدید و پلاس عرضه می‌شوند.

دنیای خودروهای تولید داخلی و مونتاژ خارجی ها

بخشی از فعالیت‌هایی که خودروسازان در طول این مدت داشته‌اند، مربوط به تولید خودروهای داخلی است. یعنی مدل تازه‌تری از آنها تولید و روانه بازار شده است؛ مانند دنا پلاس، رانا پلاس، سورن توربو یا سمند سورن پلاس که از سوی گروه ایران خودرو به بازار وارد شد. مواردی مثل رانا برقی و دناپلاس هیبریدی هم در این میان قرار دارند. سایپا هم از طرف دیگر به سمت تولید اطلس، شاهین، کوییک، آریا، سایناs و سایناG رفته که البته بخشی از آن هنوز وارد بازار نشده است.

در کنار این خودروهای داخلی، برخی نمونه‌های خارجی هم به صورت مونتاژ در دستور کار خودروسازان قرار گرفته است. در واقع تلاش شده تا با مونتاژ برخی خودروهای خارجی مثل هایما و پژو ۲۰۰۸ به سمت متنوع کردن سبد خرید مشتریان داخلی حرکت شود. هرچند که این بخش هم چندان بدون مشکل نبوده کما اینکه یکی از مدل‌های هایما به دلیل نبود قطعات، با توقف تولید روبرو شد تا مشخص شود که تلاش خودروسازان داخلی در شرایط سخت تحریم و قطع واردات، چقدر چالش‌برانگیز است. یعنی بخشی از تلاش خودروسازان به ثمر رسیده و بخش دیگر به دلیل نیاز به همکاری با شرکای خارجی یا واردات قطعه، به بن‌بست خورده است.

ارتباط مشخصات فنی با قیمت روز خودروهای داخلی

نکته بسیار مهمی که در این میان باید در نظر داشت، تاثیر ارتقای مشخصات فنی خودرو بر بالا رفتن قیمت روز خودروهای داخلی است. بخش مهمی از تلاش خودروسازان که خروجی آن به صورت ارتقای مشخصات فنی در بازار نمود پیدا می‌کند، باعث بالا رفتن قیمت خودروی مربوطه شده و در نهایت جدول قیمت روز خودروهای داخلی را با تغییر همراه می‌کند. البته این تغییر قیمتی در مدل‌های تازه وارد شده به صورت افزایش قیمت و در مدل‌های قبل‌تر به صورت کاهش قیمت خود را نشان می‌دهد.

در حقیقت تاثیر این ارتقای مشخصات روی قیمت ماشین یکی از مهم‌ترین مواردی است که بازار به خود می‌بیند و در نرخ بازار خودرو مشخص می‌شود. بخشی از این نوسان قیمتی هم مربوط به نوسان نرخ ارز است که تاثیر مستقیمی روی قیمت ماشین‌های خارجی می‌گذارد. به عنوان مثال در زمانی که قیمت ارز با کاهش روبرو می‌شود، قیمت خودروهای خارجی پایین آمده و با بالا رفتن نرخ ارز، این روند هم افزایشی می‌شود.

 با این حال، اگر نگاهی به لیست قیمت محصولات ایران خودرو و سایپا بیاندازیم، خواهیم دید که قیمت روز خودروهای داخلی با ارتقای همین مشخصات فنی به کلی تغییر کرده و به سمت و سوی رقابت بیشتر حرکت می‌کند. هرچند که نمی‌توان انکار کرد که برخی عوامل زور بیشتری برای تاثیرگذاری در قیمت روز خودروهای داخلی دارند و به جرات گاهی این زور، سنگین‌تر از مواردی مثل ارتقای مشخصات فنی است.

 تحلیل تغییرات بازار و خرید و فروش خودروهای کارکرده

به جرات می‌توان گفت بازار خودرو در طول چند سال گذشته تغییرات و نوسانات بسیاری را تجربه کرده است. البته منظور از این تغییرات، فرای تحولات سیاسی و اقتصادی است که به صورت مقطعی تاثیر خود را بر بازار می‌گذارد. بخشی از این تغییر و نوسان موجود در بازار، مربوط به قطع واردات و مسائلی از این دست و بخش دیگر، به دلیل رشد سیستماتیک خرید خودروهای کارکرده بوده که در طول این سال‌ها به صورت رسمی و به دور از دلالی‌های مرسوم، به بخشی از بازار خودرو تبدیل شده است. کسب و کارهای مختلفی در طول این سال‌ها پا گرفته و وارد بازار خودرو شده‌اند که کار اصلی‌شان خرید خودروهای کارکرده یا فروش آنهاست.

پلتفرم‌های جدید معامله خودرو، تمرکز خود را بر خرید خودرو دست دوم و خرید و فروش خودرو به صورت تعاملی قرار داده‌اند. در حقیقت مساله شفاف نبودن بازار باعث شده تا این کسب و کارها رونق بگیرند و قدری بازار خرید ماشین را شفاف‌‍تر کنند. خرید خودروهای کارکرده پیش از این تنها از طریق برخی سایت‌های عمومی و اعلام آگهی انجام می‌شد اما با رشد این کسب و کارهای تازه، فضای جدی‌تری برای خرید خودروهای کارکرده یا فروش آن فراهم شده است.

هرچند که تمام تغییرات بازار خودرو منتهی به رشد این کسب و کارها نمی‌شود. ناگفته پیداست که وقتی واردات خودرو قطع ‌شود، خرید ماشین با تغییراتی همراه شده و به سمت و سوی دیگری می‌رود. یعنی در درجه اول انتخاب‌های محدودتری برای مشتریان وجود داشته و خرید خودرو کارکرده هم به صورت مدل‌های محدودتری انجام می‌شود. شاید به همین خاطر است که بخشی از بازار به جای تمرکز بر مدل‌های جدید داخلی ترجیح می‌دهند که به سمت خرید خودروهای کارکرده اما خارجی بروند.

در حوزه خودروهای مونتاژ خارجی هم تا حدی این اتفاق افتاده است. برخی خودروهایی که روزگاری به کشور وارد می‌شدند، به صورت غیررسمی و با مشارکت خودروسازان داخلی مونتاژ می‌شود تا مساله ممنوعیت ورود خودروهای جدید خارجی تا حدی دور زده شود.

ورود خودروهای صفر و فروش اینترنتی ماشین های کارکرده 

اما اگر بخواهیم به تاثیر حضور خودروهای جدید بر فروش خودروهای کارکرده اشاره کنیم، مساله ورود مدل‌های جدید یک خودرو بیشتر از هر چیز تاثیر خود را روی قیمت مدل‌های مختلف نشان می‌دهد. واقعیت این است که فروش خودرو و قیمتی که برای خریدار خودرو ارائه می‌شود به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از ورود خودروهای تازه به بازار گرفته تا نرخ ارز و تحولات سیاسی. اما شاید مهم‌ترین مساله همانطور که پیش از این نیز به آن اشاره شد، مساله کسب و کارهایی است که فروش آنلاین ماشین دست دوم را در اولویت کار خود قرار داده‌اند. این استارتاپ‌ها بخشی از حاشیه قیمت در بازار را تعدیل کرده و تلاش می‌کنند فروش خودرو با قیمت‌های منطقی‌تری همراه باشد.

در بخش فروش خودروهای دست دوم این نکته را هم باید در نظر داشت که حذف دلالی‌های مرسوم در بازار، کل بازار را به یک سمت و سوی منطقی و نظام‌مند هدایت می‌کند. در حقیقت فروش آنلاین ماشین دست دوم یا آنچه که به شکل انجام معامله از طریق کسب و کارهای جدید و به صورت رسمی انجام می‌شود، فروش سریع ماشین را میسر کرده و خریدار خودرو را بدون معطلی، به سمت معامله امن هدایت می‌کند.

بخشی از فعالیت این پلتفرم‌ها و کسب و کارهای جدید به این صورت است که ابتدا کارهای کارشناسی را انجام داده و بعد به سمت ارائه قیمت و فروش آنلاین ماشین دست دوم می‌روند. این کارشناسی ماشین در درجه اول باعث می‌شود عیوب ظاهری و فنی ماشین برای خریدار روشن شود و در درجه بعد، امکان ارائه یک قیمت واقعی برای فروش ماشین را فراهم می‌کند.

تا قبل از این، خرید و فروش ماشین دست دوم به طور کامل در بازار آزاد و در محیط‌هایی انجام می‌شد که در بسیاری موارد شک و شبهه‌های بسیاری در مورد آن وجود داشت. بسیاری از کلاهبرداری‌ها در چنین فضایی و با سوءاستفاده از ناآگاهی خریدار و فروشنده انجام می‌شد. با این حال، در چند سال گذشته که بازار خودرو به سمت رونق فروش آنلاین ماشین دست دوم حرکت کرد، بخشی از این خطاها اصلاح شد و معاملات خودرو به سمت و سوی امن‌تری حرکت کرد.

نکته مهم اینجاست که کل این روال فروش ماشین کارکرده ، از یک عامل دیگر یعنی خودروهای جدید هم تاثیر می‌پذیرد. به عنوان مثال با آمدن مدل‌های تازه‌تری از یک خودروی تولید شده در گروه ایران خودرو، مدل‌های قبلی به قیمت‌های متفاوت‌تری عرضه شده و قیمت در مورد آن مدل خاص، تغییر می‌کند.

واردات و تاثیر بر خرید و فروش ماشین کارکرده

اما جدای از تاثیراتی که تاکنون به آن اشاره شد، این نکته را هم باید در نظر داشت که دولت بودجه مشخصی برای درآمدهای خود از محل واردات خودرو در سال ۱۴۰۰ در نظر گرفته و همین مساله احتمال آزاد شدن واردات و تاثیر بر منطقی‌تر شدن قیمت‌ها را بیشتر می‌کند.

در حقیقت اگر واردات آزاد شود، امکان رقابت جدی‌تر میان خودروسازان داخلی و خارجی فراهم خواهد شد. آنچه که ممکن است با عنوان فضای رقابتی در بازار خودرو عنوان شود، در شرایط فعلی و با ممنوعیتی که برای خودروهای وارداتی وجود دارد چندان واقعی نیست.

به همین خاطر باید گفت که بخشی از آینده بازار خرید و فروش ماشین به تصمیم سیاست‌گذاران برای آزاد شدن یا نشدن واردات بستگی دارد. در شرایط فعلی بسیاری از مدل‌های مطرح بازار امکان ورود به داخل کشور را ندارند و همین مساله خرید و فروش ماشین کارکرده را با اما و اگر و البته محدودیت‌های بیشتری روبرو می‌کند. فراموش نباید کرد که بازار خرید و فروش ماشین کارکرده بیشتر از هر چیز نیاز به یک فضای باز و رقابتی برای عرضه مدل‌های متنوع دارد تا در یک فضای شفاف، بازاری درخور خریدار و فروشنده به نمایش بگذارد.