پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

خرید رینگ اسپرت فقط انتخاب یک طرح زیبا نیست. قطر، عرض، الگوی پیچ، دهانه مرکزی، آفست و ظرفیت تحمل بار باید با خودرو سازگار باشند؛ وگرنه تغییر ظاهر چرخ می‌تواند با لرزش فرمان، برخورد لاستیک با بدنه یا اختلال در رفتار خودرو همراه شود.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، دو رینگ با قطر یکسان الزاماً جایگزین یکدیگر نیستند. حتی اگر سوراخ‌های پیچ با توپی هماهنگ باشند، ممکن است پشت پره‌ها با کالیپر ترمز برخورد کند یا چرخ بیش از اندازه به داخل گلگیر برود. برای انتخاب رینگ مناسب باید مجموعه مشخصات آن را کنار مشخصات خودرو بررسی کرد.

قطر رینگ؛ آیا می‌توان رینگ بزرگ‌تر نصب کرد؟

قطر اسمی رینگ با اینچ بیان می‌شود و به قطر محل نشستن طوقه لاستیک اشاره دارد، نه اندازه بیرونی لبه فلزی رینگ. لاستیک مخصوص رینگ ۱۷ اینچی نیز فقط روی رینگ با همین قطر نصب می‌شود؛ تغییر قطر رینگ به تعویض لاستیک نیاز دارد.

برای بزرگ‌تر کردن رینگ معمولاً باید ارتفاع دیواره لاستیک کمتر شود تا قطر کلی مجموعه چرخ نزدیک به اندازه تأییدشده خودرو بماند. تغییر نامناسب قطر کلی می‌تواند دقت سرعت‌سنج و مسافت‌شمار را به‌هم بزند. لاستیک کم‌فاق‌تر نیز معمولاً حاشیه کمتری برای جذب ضربه چاله‌ها دارد؛ بنابراین بزرگ‌تر شدن رینگ الزاماً به معنای بهتر شدن سواری نیست.

کوچک‌تر کردن رینگ هم محدودیت دارد. فضای داخلی و شکل پره‌ها باید برای مجموعه ترمز کافی باشد. به همین دلیل نمی‌توان گفت هر خودروی دارای رینگ ۱۷ اینچی، رینگ ۱۶ اینچی را هم می‌پذیرد. مبنای انتخاب، اندازه‌های تأییدشده برای همان مدل و تیپ خودرو است؛ شاخص بار و سرعت لاستیک جدید نیز باید با الزامات سازنده سازگار باشد.

عرض رینگ؛ هماهنگی با لاستیک مهم‌تر از پهنای بیشتر است

عرض اسمی رینگ، فاصله بین سطوح داخلی دو لبه نگهدارنده طوقه لاستیک است و با اینچ اعلام می‌شود. این اندازه با عرض بیرونی رینگ تفاوت دارد.

هر مدل و سایز لاستیک، محدوده مشخصی برای عرض رینگ مجاز دارد. ممکن است یک لاستیک روی رینگ ۸ و ۸٫۵ اینچی قابل نصب باشد، اما این موضوع باید از جدول فنی همان لاستیک بررسی شود. صرف یکسان بودن قطر رینگ کافی نیست.

تغییر عرض رینگ می‌تواند شکل دیواره لاستیک و واکنش آن به فرمان را تغییر دهد، اما ادعای «رینگ عریض‌تر همیشه فرمان‌پذیری بهتری دارد» دقیق نیست. نتیجه به ساختار و اندازه لاستیک، فشار باد و تنظیمات خودرو وابسته است. نصب لاستیک روی رینگ خارج از محدوده مجاز، چه بیش از اندازه باریک و چه عریض، انتخاب درستی نیست.

رینگ عریض‌تر فضای بیشتری هم اشغال می‌کند. برای نمونه، افزایش عرض از ۸ به ۸٫۵ اینچ، با ثابت ماندن آفست، لبه‌های اسمی رینگ را در هر سمت حدود ۶٫۳۵ میلی‌متر جابه‌جا می‌کند. فاصله لاستیک با بدنه و تعلیق باید جداگانه بررسی شود.

تعداد پیچ‌ها و الگوی پیچ رینگ

الگوی پیچ با تعداد سوراخ‌ها و قطر دایره‌ای مشخص می‌شود که از مرکز آن‌ها می‌گذرد. اصطلاح PCD به قطر همین دایره اشاره دارد و واحد آن میلی‌متر است.

برای نمونه، الگوی ۵ در ۱۱۴٫۳ یعنی رینگ پنج سوراخ دارد که مرکز آن‌ها روی دایره‌ای به قطر ۱۱۴٫۳ میلی‌متر قرار گرفته است. رینگ پنج‌پیچ با الگوی ۵ در ۱۵۰، مستقیماً جایگزین آن نمی‌شود.

الگوی پیچ باید دقیقاً با مشخصات خودرو مطابقت داشته باشد. گشاد کردن سوراخ‌ها یا بستن اجباری پیچ‌ها، راه قابل قبولی برای نصب رینگ ناسازگار نیست. نوع نشیمن پیچ یا مهره نیز اهمیت دارد؛ نشیمن مخروطی، کروی یا تخت باید با طراحی رینگ هماهنگ باشد. پیچ فابریک خودرو لزوماً برای هر رینگ اسپرت مناسب نیست.

قطر دهانه مرکزی رینگ؛ سنتر بور چه نقشی دارد؟

دهانه مرکزی یا سنتر بور، سوراخ وسط رینگ است. در اتصال‌های هاب‌سنتر، این دهانه با برجستگی مرکزی توپی هماهنگ می‌شود و به هم‌مرکز قرار گرفتن رینگ هنگام نصب کمک می‌کند.

اگر دهانه رینگ بزرگ‌تر از قطر توپی باشد، در رینگ‌هایی که برای این کار طراحی شده‌اند می‌توان از حلقه مرکزکننده متناسب استفاده کرد. قطر داخلی حلقه باید با توپی و قطر خارجی آن با دهانه رینگ سازگار باشد. برای مثال، توپی ۱۱۰٫۱ میلی‌متری به دهانه یا حلقه مرکزکننده متناسب با همین اندازه اسمی نیاز دارد.

البته همه اتصال‌ها هاب‌سنتر نیستند؛ در طراحی‌های لاگ‌سنتر، مرکزشدن به نشیمن پیچ‌ها یا مهره‌ها وابسته است. بنابراین نمی‌توان نقش دهانه مرکزی را برای تمام رینگ‌ها یکسان دانست. نوع اتصال باید مطابق دستور سازنده انتخاب شود.

دهانه کوچک‌تر روی توپی بزرگ‌تر نمی‌نشیند. خرید چنین رینگی با این تصور که بعداً آن را تراش می‌دهیم، توصیه نمی‌شود؛ ماشین‌کاری بدون تأیید سازنده می‌تواند دقت نصب و استحکام ناحیه اتصال را تحت‌تأثیر قرار دهد. لرزش چرخ نیز همیشه از سنتر بور نیست و ممکن است از بالانس، تاب رینگ، لاستیک یا نصب نادرست ناشی شود.

ظرفیت تحمل وزن رینگ را چگونه بررسی کنیم؟

ظرفیت تحمل بار ممکن است با عبارت Max Load روی رینگ درج شده باشد یا در مشخصات رسمی آن اعلام شود. برای نمونه، عدد ۹۵۵ کیلوگرم به ظرفیت اعلام‌شده برای یک رینگ اشاره دارد، نه مجموعه چهار چرخ.

مبنای انتخاب فقط وزن خالی خودرو یا تقسیم وزن کل بر چهار نیست. باید حداکثر بار مجاز هر محور را بررسی کرد. در خودروی سواری با دو چرخ روی هر محور، ظرفیت هر رینگ باید دست‌کم پاسخ‌گوی نصف حداکثر بار مجاز همان محور باشد و کاربرد آن روی خودرو نیز تأیید شده باشد.

برای مثال، اگر حداکثر بار مجاز محور عقب ۱۶۰۰ کیلوگرم باشد، ظرفیت هر رینگ آن محور نباید کمتر از ۸۰۰ کیلوگرم باشد. تقسیم ساده وزن خودرو بر چهار می‌تواند گمراه‌کننده باشد، چون بار بین دو محور الزاماً برابر توزیع نمی‌شود. ظرفیت بار لاستیک هم باید جداگانه بررسی شود.

اگر فروشنده نمی‌تواند مشخصات قابل استناد سازنده و ظرفیت بار رینگ را ارائه کند، ظاهر سالم و وزن زیاد آن دلیلی بر استحکام کافی نیست.

روش ساخت رینگ؛ ریخته‌گری، فورج و فلوفرمینگ

رینگ‌های فولادی معمولاً از اجزای ورقی شکل‌داده‌شده و متصل به یکدیگر ساخته می‌شوند. در رینگ آلومینیومی ریخته‌گری، آلیاژ مذاب در قالب شکل می‌گیرد؛ در روش فورج، قطعه فلزی با فشار زیاد فرم داده می‌شود.

فورج امکان دستیابی به نسبت مناسب استحکام به وزن را فراهم می‌کند، اما معمولاً هزینه بیشتری دارد. رینگ ریخته‌گری با طراحی و کنترل کیفیت مناسب نیز می‌تواند انتخاب معتبری باشد؛ نام روش تولید به‌تنهایی کیفیت محصول را ثابت نمی‌کند.

فلوفرمینگ هم با فورج کامل تفاوت دارد. در این روش، بخش بشکه‌ای رینگ اولیه، معمولاً پس از ریخته‌گری، با غلتک و تحت شرایط کنترل‌شده شکل داده می‌شود. بنابراین نباید هر رینگ فلوفرمینگ را معادل رینگ تمام‌فورج دانست. هنگام خرید، مشخصات فنی، اصالت محصول و تناسب آن با خودرو از ادعای فروشنده مهم‌تر است.

آفست یا ET رینگ چیست؟

آفست، فاصله صفحه اتصال رینگ به توپی از صفحه میانی عرض رینگ است و با میلی‌متر بیان می‌شود. اگر این دو صفحه بر هم منطبق باشند، آفست صفر است. قرار گرفتن صفحه اتصال در سمت بیرونیِ صفحه میانی، آفست مثبت و قرار گرفتن آن در سمت داخلی، آفست منفی ایجاد می‌کند.

با ثابت بودن عرض، افزایش آفست چرخ را بیشتر به داخل می‌برد و کاهش آن چرخ را بیرون‌تر قرار می‌دهد. برای مثال، جایگزینی رینگ با آفست مثبت ۶۰ میلی‌متر با رینگی هم‌عرض و آفست صفر، مرکز چرخ را ۶۰ میلی‌متر به بیرون منتقل می‌کند. این مثال برای توضیح مفهوم است و توصیه‌ای برای چنین تغییری محسوب نمی‌شود.

اختلاف آفست می‌تواند فاصله چرخ با بدنه و تعلیق، هندسه فرمان و بار واردشده به بلبرینگ چرخ را تغییر دهد. با تغییر هم‌زمان عرض، باید موقعیت لبه داخلی و بیرونی نیز محاسبه شود؛ عدد ET به‌تنهایی برای تشخیص تناسب رینگ کافی نیست.

وزن رینگ؛ سبک‌تر بودن چه فایده‌ای دارد؟

رینگ بخشی از جرم غیرفنربندی‌شده خودرو است؛ یعنی از قطعاتی که مانند بدنه روی فنرهای تعلیق قرار ندارند. کاهش اصولی این جرم می‌تواند به پاسخ بهتر چرخ و تعلیق در عبور از ناهمواری‌ها کمک کند.

رینگ هنگام حرکت می‌چرخد؛ بنابراین وزن و نحوه توزیع جرم آن بر انرژی لازم برای شتاب‌گیری و کاهش سرعت اثر دارد. با این حال، سبک‌تر شدن رینگ به‌تنهایی تضمین‌کننده شتاب بهتر یا مسافت ترمز کوتاه‌تر نیست. وزن لاستیک، قطر مجموعه، چسبندگی و دیگر شرایط خودرو هم مؤثرند.

برای مقایسه، وزن کل مجموعه رینگ و لاستیک را در نظر بگیرید. کاهش وزن زمانی مزیت است که ظرفیت بار و استحکام مناسب حفظ شده باشد.

اسپیسر چرخ چگونه عمل می‌کند؟

اسپیسر میان توپی و رینگ قرار می‌گیرد و چرخ را به اندازه ضخامت خود بیرون می‌آورد. از نظر موقعیت چرخ، اثر آن مشابه کاهش آفست است. برای نمونه، رینگ با آفست مثبت ۶۰ میلی‌متر در کنار اسپیسر ۲۵ میلی‌متری، آفست مؤثر مثبت ۳۵ میلی‌متر خواهد داشت.

این محاسبه به‌تنهایی مناسب بودن ترکیب را ثابت نمی‌کند. اسپیسر باید از نظر الگوی پیچ، مرکزکنندگی، ضخامت و شیوه اتصال برای همان خودرو و رینگ مناسب باشد. در بعضی انواع به پیچ بلندتر یا تعویض استاد نیاز است و برخی دیگر اتصال مستقل به توپی دارند؛ دستور نصب این طراحی‌ها یکسان نیست.

طول درگیری رزوه، نوع نشیمن و گشتاور بستن پیچ یا مهره باید مطابق مشخصات سازنده باشد. بیرون آمدن چرخ می‌تواند بازوی نیرو نسبت به بلبرینگ و رفتار فرمان را تغییر دهد؛ اسپیسر راه‌حل عمومی برای جبران انتخاب رینگ نامناسب نیست.

پیش از خرید رینگ اسپرت، مشخصات تأییدشده خودرو را با اطلاعات رسمی رینگ تطبیق دهید. نصاب باید فاصله مجموعه با ترمز، تعلیق و بدنه را در گردش کامل فرمان و حرکت تعلیق بررسی کند. در خودروهای دارای حسگر فشار باد داخل چرخ، سازگاری رینگ با حسگر هم ضروری است. نصب زمانی کامل است که بالانس، فشار باد، آب‌بندی و گشتاور اتصالات نیز کنترل شده باشد.