پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

بازگشت خودرو به بورس کالا ؟

تنها دو روز پس از جلوگیری از عرضه خودرو در بورس کالا با توجه به سخنان رئیس گروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری احتمال بازگشت خودرو به بورس کالا بیش از پیش تقویت شده است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، یک عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در حاشیه همایش اقتصاد صنایع پلاستیک ایران با اشاره به نقش مهم بورس کالا در توسعه صنایع کشور گفت: «اگر بخواهیم بورس کالا را به ابزاری دولتی برای فروش کالاها تبدیل کنیم، از هدف اصلی خود در اقتصاد دور شده‌ایم، لذا باید اجازه دهیم بورس کالا براساس رسالت و اهدافش و بدون دخالت‌های بیرونی فعالیت کند و قیمت کالاها در تقابل عرضه و تقاضا کشف شود.»

ارزش کالا براساس عرضه و تقاضا

علی آقامحمدی گفت: «اگر بورس کالا را تنها به ابزار دولتی برای فروش کالاها تبدیل کنیم از اهداف‌مان در اقتصاد دور شده‌ایم، لذا بورس کالا باید براساس رسالت و اهدافش و بدون دخالت‌های بیرونی، میزبان دادوستد کالاهای مختلف باشد.»

وی افزود: «موضوع مهم در روند معاملات بورس کالا آن است که ارزش کالاها باید براساس عرضه و تقاضای بازار مشخص شود و اعتبار و جایگاه بورس کالا نیز در همین واقعی‌سازی قیمت کالاهاست؛ اما گاه به دلیل تفاوت‌های نرخ ارز شاهد تلاش برای دخالت در معاملات بورس هستیم که این رویه درست و منطقی نیست.»

البته وی در این سخنان به طور مستقیم به خودرو اشاره نکرده است.اما با توجه به وضعیت امروز خودروسازان و همچنین نقش اقتصاد دستوری در افزایش زیان انباشته خودروسازان ، می توان نسبت به آینده بازگشت خودرو به بورس کالا امیدوار بود.

بلای  قیمت گذاری دستوری

در واقع، به نظر می رسد افزایش زیان انباشته دو خودروساز بزرگ و رسیدن به عدد ۱۶۴ هزار میلیارد تومان به روشنی نشان می دهد که قیمت گذاری دستوری هیچ حاصلی جز توزیع رانت ندارد.

سال گذشته نیز رئیس سازمان بورس اوراق بهادار با بیان این که قیمت‌گذاری دستوری بلای جان صنعت است، اظهار کرد: «برخی تمایل دارند تجربه‌های دیگران را بارها تجربه کنند. اگر در مورد فولاد و پتروشیمی هم کوتاه می آمدیم زیان انباشته‌ای که در خودروسازها وجود دارد در آن جا هم اتفاق می‌افتاد.»

توزیع ۲۰۰ هزار میلیارد تومان رانت

مجید عشقی با اشاره به معاملات خودرو در بورس کالا ادامه داد: «ممکن است در ابتدا خودروها بالاتر از قیمت بازار معامله شود، اما بعد از مدتی به تعادل می‌رسد.»

وی افزود: «۲۰۰ هزار میلیارد تومان توسط مجموع خودروسازها توزیع می‌شود که ۱۰۰ هزار میلیارد آن مانند یک یارانه کور در یک قرعه‌کشی توزیع و ۱۰۰ هزار میلیارد تومان آن پشت پرده توزیع می‌شود.»

جلوگیری از توزیع ۱۱ همت رانت

براساس این گزارش، هر چند عمر عرضه خودرو در بورس کالا به ۶ ماه نرسید، اما در همین مدت نیز از توزیع بیش از ۱۱ هزار میلیارد رانت جلوگیری شد. همچنین قیمت سهام بورسی خودروسازان افزایش پیدا کرد. به عنوان مثال، قیمت سهام ایران خودرو از تاریخ ۲۰ تیرماه تا تاریخ ۲۰ دی 1401ماه با عرضه خودرو در بورس کالا از ۱۹۰ تومان به ۳۴۸ تومان رسید که رشد حدود ۷۵ درصد را نشان می دهد.

در این شرایط، عرضه خودرو در بورس کالا علاوه بر حذف رانت باعث واقعی شدن تقاضا، افزایش درآمد مالیاتی دولت، تزریق نقدینگی به خودروسازان، جمع آوری نقدینگی های سرگردان، کاهش نیاز خودروسازان به تسهیلات بانکی، هدایت این تسهیلات به بخش های مورد نیازو جلوگیری از قفل شدن سرمایه ها بخشی از مزایای عرضه خودرو در بورس کالا هستند. البته هنوز هیچ یک از نهادهای رسمی و مرتبط در خصوص از سرگیری عرضه خودرو در بورس کالا، اظهار نظر یا واکنشی نداشته اند.

با این حال، سخنان رئیس گروه اقتصادی دفتر مقام معظم رهبری را می توان به فال نیک گرفت. شاید بازخوانی اثرات بورس کالا در کوتاه مدت و اثرات مخرب شورای رقابت در بلند مدت بتواند و مقایسه دو روش عرضه بتواند موجب بازنگری در نحوه قیمت گذاری خودرو شود.