پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

اسکانیا 112؛ اسطوره سوئدی که با لقب عراقی در جاده‌های ایران ماندگار شد

اسکانیا ۱۱۲ از جمله کامیون هایی است که با وجود گذشت چند دهه از تولیدش، هنوز میان رانندگان قدیمی و علاقه مندان خودروهای سنگین نامی آشنا و محترم دارد. این مدل در نسخه های بی دماغ و دماغ دار عرضه شد، اما نمونه دماغ دار آن با کد T112 و ظاهر خاص خود، بیشتر از دیگر نسخه ها در ذهن بسیاری از علاقه مندان ایرانی باقی مانده است.

اسکانیا در دهه ۸۰ میلادی نسل دوم کامیون های خود را با نام سری ۲ معرفی کرد. این سری جایگزین محصولات قدیمی تری مانند اسکانیا ۱۱۱ و ۱۴۱ شد و نسبت به آن ها از طراحی مدرن تر، تنوع بیشتر در کابین و ساختار فنی به روزتری بهره می برد.

مدل ۱۱۲ یکی از مهمترین اعضای این خانواده بود که با موتور ۱۱ لیتری و توان مناسب برای حمل بارهای سنگین، خیلی زود در بازارهای مختلف مورد توجه قرار گرفت. اسکانیا این مدل را در گونه های مختلفی عرضه می کرد؛ از کامیون های بی دماغ با کابین جلو گرفته تا مدل های دماغ دار که ظاهرشان برای یک کامیون اروپایی بسیار متفاوت و جذاب بود.

ورود اسکانیا ۱۱۲ به ایران بیشتر در دهه ۶۰ و ۷۰ شمسی شکل گرفت. بخشی از این خودروها از مسیر کشورهای همسایه وارد ناوگان کشور شدند و به همین دلیل، بعضی نمونه های دماغ دار آن در بازار و میان رانندگان با لقب اسکانیا عراقی شناخته شدند. این نام بیشتر به مسیر ورود و سابقه کارکرد خودروها مربوط بود و نه به محل اصلی تولید آن ها، زیرا ۱۱۲ همچنان محصولی سوئدی به حساب می آمد.

مشخصات فنی و ویژگی های اسکانیا ۱۱۲

اسکانیا ۱۱۲ به موتورهای ۶ سیلندر خطی دیزلی سری DS11 و DSC11 مجهز شده بود. این موتور حدود ۱۱ لیتر حجم داشت و بسته به تیپ تولیدی با توربوشارژر و در مدل های قوی تر با اینترکولر عرضه می شد. قدرت تولیدی این پیشرانه ها معمولا بین ۲۸۰ تا ۳۶۰ اسب بخار بود که برای یک کامیون سنگین در دهه ۸۰ میلادی، عددی قابل توجه به حساب می آمد.

گشتاور موتور نیز بسته به مدل و تنظیمات فنی، در محدوده تقریبی ۱۲۰۰ تا ۱۴۷۰ نیوتن متر قرار داشت. همین گشتاور مناسب باعث می شد اسکانیا ۱۱۲ در مسیرهای شیب دار، جاده های کوهستانی و کاربری های سنگین، عملکرد قابل قبولی داشته باشد. بسیاری از رانندگان قدیمی، کشش موتور این کامیون را یکی از مهمترین نقاط قوت آن می دانند.

در بخش انتقال قدرت اسکانیا ۱۱۲ معمولا از گیربکس دستی ۱۰ سرعته استفاده می کرد که در برخی نمونه ها به سیستم رنج کمکی مجهز بود. این گیربکس ها در کنار موتور پرتوان، کنترل مناسبی در مسیرهای سنگین فراهم می کردند، هرچند رانندگی با آن ها نسبت به کشنده های اتوماتیک امروزی به تجربه و مهارت بیشتری نیاز داشت.

این کامیون با آرایش های محوری مختلفی مانند تک دیفرانسیل و جفت دیفرانسیل تولید می شد. نسخه های تک دیفرانسیل بیشتر برای حمل و نقل جاده ای و کاربری کشنده مناسب بودند، در حالی که مدل های جفت دیفرانسیل در پروژه های عمرانی، مسیرهای دشوار و حمل بارهای سنگین تر کاربرد بیشتری داشتند.

جایگاه اسکانیا ۱۱۲ در جاده های ایران

اسکانیا ۱۱۲ در ایران فقط یک کشنده وارداتی نبود و به مرور به بخشی از خاطرات جاده ای تبدیل شد. این کامیون در دورانی وارد کشور شد که قدرت موتور، دوام شاسی و تعمیرپذیری، اهمیت بیشتری از نمایشگرهای دیجیتال و امکانات الکترونیکی داشت.

نبود سیستم های پیچیده الکترونیکی، یکی از مهم ترین دلایل محبوبیت ۱۱۲ بود. رانندگان و تعمیرکاران با شناخت فنی مناسب میتوانستند بسیاری از ایرادهای خودرو را سریع تر تشخیص دهند و تعمیر کنند. همچنین، ساختار مکانیکی ساده تر آن در مقایسه با کشنده های جدید، باعث می شد این کامیون با شرایط کاری سخت و کیفیت متغیر سوخت سازگاری بهتری داشته باشد.

اسکانیا ۱۱۲ در کاربری های گوناگونی از جمله کشنده کفی، تانکر، کمپرسی، باری و حمل بارهای پروژه ای دیده می شد. شاسی مقاوم و موتور قدرتمند این مدل آن را به انتخابی مناسب برای رانندگانی تبدیل کرده بود که از کامیون خود انتظار کار مداوم و دوام بالا داشتند.

نقاط قوت و ضعف اسکانیا ۱۱۲

موتور ۱۱ لیتری قدرتمند 

دوام بالا در شاسی، موتور و مجموعه انتقال قدرت

سادگی مکانیکی و تعمیر پذیری مناسب

ظاهر خاص و جذاب در نسخه های دماغ دار

عملکرد مناسب در مسیرهای سخت و حمل بار سنگین

محبوبیت بالا میان رانندگان قدیمی و علاقه مندان کامیون کلاسیک

مصرف سوخت بالاتر در مقایسه با کشنده های مدرن

امکانات رفاهی و ایمنی محدودتر نسبت به استانداردهای امروز

دشواری تامین بعضی قطعات اصلی، بدنه و کابین

عایق بندی و راحتی کمتر کابین در مقایسه با محصولات جدید

سن بالای نمونه های موجود و نیاز احتمالی به بازسازی فنی

اسکانیا ۱۱۲، خاطره ای از جاده های قدیم

امروز اسکانیا ۱۱۲ دیگر در گروه کامیون های مدرن قرار نمی گیرد، اما شخصیت و جایگاه خود را در میان علاقه مندان حفظ کرده است. برای بسیاری از رانندگان این مدل یادآور دورانی است که کامیون ها با صدای موتور، قدرت کشش و توان تحمل کار سخت شناخته می شدند.

اسکانیا ۱۱۲ به ویژه در نسخه دماغ دار، هنوز هم یکی از جذاب ترین کامیون های کلاسیک حاضر در ایران است. این کشنده سوئدی با موتور ۱۱ لیتری، شاسی مقاوم و ظاهر خاص خود، فقط یک وسیله حمل بار نبود بلکه بخشی از هویت جاده های ایران و خاطره نسل قدیمی رانندگان به حساب می آید.