پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

کدام قطعات خودرو را خودمان عوض کنیم که هزینه مراجعه به تعمیرگاه کم شود؟

افزایش هزینه قطعات و اجرت تعمیرات باعث شده نگهداری خودرو برای بسیاری از مالکان به یکی از هزینه‌های ثابت و سنگین تبدیل شود. با این حال، همه خدمات خودرو الزاماً به تعمیرگاه نیاز ندارند و برخی قطعات مصرفی را می‌توان با ابزار ساده و کمی مهارت در خانه تعویض کرد؛ اقدامی که می‌تواند بخشی از هزینه‌های تعمیر و نگهداری را کاهش دهد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، نگهداری خودرو در سال‌های اخیر فقط به خرید قطعه محدود نمی‌شود. در بسیاری از تعمیرات، مالک خودرو علاوه بر هزینه قطعه باید مبلغی را نیز بابت اجرت بپردازد؛ حتی در مواردی که عملیات تعویض چند دقیقه بیشتر زمان نمی‌برد. همین موضوع باعث شده برخی مالکان برای کاهش هزینه‌ها، بخشی از سرویس‌های ساده خودرو را خودشان انجام دهند.

البته مرز میان یک تعویض ساده و تعمیر تخصصی بسیار مهم است. خودرو مجموعه‌ای از قطعات مکانیکی و الکترونیکی به‌هم‌پیوسته است و یک اشتباه کوچک در برخی بخش‌ها می‌تواند هزینه‌ای بسیار بیشتر از اجرت تعمیرگاه روی دست مالک بگذارد. بنابراین هدف، حذف بی‌حساب تعمیرکار نیست؛ بلکه تشخیص کارهایی است که انجام آن‌ها توسط مالک، هم منطقی و هم کم‌ریسک است.

فیلترها؛ اولین گزینه برای حذف اجرت

فیلتر هوا یکی از ساده‌ترین قطعات مصرفی خودرو برای تعویض است. در بسیاری از خودروها محفظه فیلتر با چند گیره یا پیچ باز می‌شود و فیلتر قدیمی به‌سادگی خارج و نمونه جدید جایگزین می‌شود.

این کار معمولاً نیاز به ابزار تخصصی ندارد و اگر مالک خودرو محل قرارگیری فیلتر را بشناسد، می‌تواند در مدت کوتاهی آن را تعویض کند. نکته مهم، انتخاب فیلتر متناسب با مدل خودرو و قرار دادن صحیح آن در محفظه است.

فیلتر کابین نیز شرایط مشابهی دارد. این فیلتر بسته به مدل خودرو ممکن است پشت داشبورد، زیر داشبورد یا در قسمت ورودی هوای سیستم تهویه قرار گرفته باشد. در بسیاری از خودروها، دسترسی به آن ساده است و تعویض آن نیازی به مراجعه به تعمیرگاه ندارد.

در واقع، فیلترهای هوا و کابین از نخستین مواردی هستند که مالک می‌تواند برای کاهش هزینه‌های دوره‌ای خودرو سراغ آن‌ها برود.

برف‌پاک‌کن؛ اجرتی که می‌توان حذف کرد

تعویض تیغه برف‌پاک‌کن از آن دسته کارهایی است که پرداخت اجرت برای آن چندان منطقی نیست. بیشتر تیغه‌ها با یک اتصال ساده روی بازوی برف‌پاک‌کن قرار گرفته‌اند و تعویض آن‌ها زمان زیادی نمی‌برد.

اگر تیغه هنگام حرکت روی شیشه خط می‌اندازد، صدای غیرعادی ایجاد می‌کند یا بخشی از شیشه را به‌درستی پاک نمی‌کند، احتمالاً زمان تعویض آن رسیده است.

البته هنگام انجام این کار باید یک نکته ساده اما مهم را فراموش نکرد: بازوی فلزی برف‌پاک‌کن نباید بدون تیغه روی شیشه رها شود. برخورد آن با شیشه می‌تواند هزینه‌ای چندین برابر اجرت تعویض تیغه ایجاد کند.

چراغ‌ها؛ یک تعویض ساده با تفاوت‌های مهم

تعویض بسیاری از لامپ‌های خودرو نیز برای مالک امکان‌پذیر است. چراغ‌های جلو، عقب، ترمز، راهنما و پلاک در برخی خودروها دسترسی بسیار ساده‌ای دارند و می‌توان آن‌ها را بدون مراجعه به تعمیرگاه تعویض کرد.

اما اینجا تفاوت میان مدل‌های مختلف خودرو اهمیت پیدا می‌کند. در برخی خودروها دسترسی به لامپ به‌قدری دشوار است که ممکن است باز کردن قطعات دیگری ضروری باشد. بنابراین بهتر است پیش از شروع کار، روش دسترسی به لامپ مخصوص همان خودرو بررسی شود.

در مورد لامپ‌های هالوژنی نیز نباید سطح شیشه‌ای لامپ را با دست لمس کرد؛ چربی پوست می‌تواند در اثر حرارت زیاد روی عمر لامپ تأثیر بگذارد.

باتری؛ ساده است، اما خودروهای جدید داستان دیگری دارند

تعویض باتری در بسیاری از خودروها کار پیچیده‌ای نیست و با ابزار مناسب می‌توان آن را در خانه انجام داد. اما خودروهای جدید به دلیل افزایش تجهیزات الکترونیکی، در این زمینه تفاوت‌هایی با خودروهای قدیمی دارند.

قطع باتری ممکن است باعث از بین رفتن برخی تنظیمات خودرو شود و در بعضی مدل‌ها، باتری جدید باید در سیستم مدیریت خودرو معرفی یا ثبت شود. بنابراین پیش از تعویض باتری بهتر است دفترچه خودرو یا دستورالعمل سازنده بررسی شود.

در صورت انجام تعویض نیز ترتیب صحیح جدا کردن و اتصال ترمینال‌ها اهمیت دارد و نباید آن را یک کار کاملاً بدون ریسک در نظر گرفت.

شمع؛ صرفه‌جویی برای افراد فنی‌تر

تعویض شمع موتور از نظر فنی در بسیاری از خودروهای بنزینی امکان‌پذیر است، اما در مقایسه با فیلتر و تیغه برف‌پاک‌کن به دقت بیشتری نیاز دارد.

استفاده از شمع نامناسب یا بستن آن با گشتاور اشتباه می‌تواند به موتور آسیب بزند. سفت کردن بیش از اندازه شمع ممکن است به رزوه سرسیلندر آسیب وارد کند و بستن شل آن نیز می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند.

بنابراین تعویض شمع را نمی‌توان به همه مالکان خودرو پیشنهاد کرد. این کار بیشتر برای افرادی مناسب است که ابزار مناسب و حداقل تجربه فنی دارند و می‌توانند مشخصات دقیق شمع و گشتاور توصیه‌شده سازنده را رعایت کنند.

روغن موتور؛ جایی که صرفه‌جویی می‌تواند پرریسک شود

تعویض روغن موتور در نگاه اول یکی از کارهای ساده خودرو به نظر می‌رسد، اما مسئله اصلی، دسترسی ایمن به زیر خودرو و جمع‌آوری روغن کارکرده است.

بالا بردن خودرو و قرار گرفتن زیر آن با اتکا به یک جک معمولی، ریسک جدی دارد. جک برای نگه داشتن خودرو هنگام انجام تعمیرات زیر آن به‌تنهایی وسیله ایمنی محسوب نمی‌شود و استفاده از پایه‌های نگهدارنده مناسب ضروری است.

به همین دلیل، اگر مالک خودرو فضای مناسب، ابزار کافی و تجربه لازم را ندارد، پرداخت اجرت تعویض روغن ممکن است در مقایسه با ریسک احتمالی، هزینه قابل‌قبولی باشد.

فیوز کوچک، اما یک هشدار بزرگ

فیوزها از ساده‌ترین قطعات خودرو برای تعویض هستند و در بسیاری از مواقع مالک می‌تواند فیوز سوخته را خودش تعویض کند. محل جعبه فیوز و مشخصات هر فیوز نیز معمولاً در دفترچه خودرو مشخص شده است.

اما تعویض فیوز تنها زمانی راه‌حل است که فیوز به دلیل یک اتفاق مقطعی سوخته باشد. اگر یک فیوز مرتباً می‌سوزد، احتمال وجود ایراد در مدار یا یک مصرف‌کننده برقی وجود دارد و تکرار تعویض فیوز مشکل را برطرف نمی‌کند.

مهم‌تر از آن، هرگز نباید فیوز سوخته را با نمونه‌ای با آمپراژ بالاتر جایگزین کرد. چنین اقدامی ممکن است به سیم‌کشی خودرو آسیب بزند و حتی خطر آتش‌سوزی ایجاد کند.

خط قرمز صرفه‌جویی

هرچقدر هم که هزینه تعمیرگاه افزایش پیدا کند، برخی قطعات ارزش ریسک کردن ندارند. سیستم ترمز، فرمان، تعلیق، تسمه تایم، سیستم سوخت‌رسانی، بخش‌های حساس سیستم خنک‌کننده و کیسه‌های هوا در این دسته قرار می‌گیرند.

برای مثال، تعویض لنت ترمز از نظر فنی ممکن است برای یک فرد باتجربه امکان‌پذیر باشد، اما کوچک‌ترین خطا در نصب یا مونتاژ می‌تواند عملکرد ترمز را مختل کند. در چنین شرایطی، صرفه‌جویی در اجرت تعمیرگاه در مقابل ریسک احتمالی، تصمیم اقتصادی مناسبی نیست.

تعمیرکار کمتر، نه تعمیرکار صفر

کاهش هزینه نگهداری خودرو الزاماً به معنای انجام تمام تعمیرات در خانه نیست. اتفاقاً بهترین راه برای صرفه‌جویی، شناخت مرز میان کارهای ساده و تعمیرات تخصصی است.

تعویض فیلتر هوا و کابین، تیغه برف‌پاک‌کن، برخی لامپ‌ها و فیوزها از جمله کارهایی هستند که بسیاری از مالکان می‌توانند با رعایت دستورالعمل خودرو انجام دهند. باتری و شمع نیز با توجه به مدل خودرو و سطح مهارت فرد، می‌توانند در همین فهرست قرار بگیرند.

در مقابل، هرجا پای سیستم ترمز، فرمان، تعلیق، موتور یا تجهیزات ایمنی در میان است، صرفه‌جویی در اجرت نباید اولویت نخست باشد.

در نهایت، بهترین استراتژی برای کاهش هزینه خودرو این نیست که مالک همه کارها را خودش انجام دهد؛ بلکه باید اجرت تعمیرگاه را فقط برای کارهایی پرداخت کرد که واقعاً به تخصص و تجهیزات حرفه‌ای نیاز دارند. همین تفکیک ساده می‌تواند در طول سال بخشی از هزینه‌های نگهداری خودرو را کاهش دهد، بدون آنکه ایمنی خودرو قربانی صرفه‌جویی شود.