فرمان هیدرولیک یا فرمان برقی؛ کدام بهتر است؟

فرمان خودرو در ظاهر تنها یک ابزار برای تغییر مسیر است، اما در واقع یکی از مهمترین بخشهای فنی خودرو محسوب میشود که مستقیماً روی کنترل، ایمنی، مصرف سوخت، راحتی رانندگی و حتا حس راننده از خودرو تأثیر میگذارد. طی دو دهه گذشته، صنعت خودرو به تدریج از فرمانهای هیدرولیکی فاصله گرفته و بهسمت فرمانهای برقی یا EPS حرکت کرده است. با این حال هنوز هم میان رانندگان، تعمیرکاران و علاقهمندان خودرو این بحث وجود دارد که فرمان هیدرولیک بهتر است یا فرمان برقی؟
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، پاسخ این پزسش به نوع نگاه به خودرو بستگی دارد. اگر معیار، فناوری، مصرف سوخت و امکانات مدرن باشد، فرمان برقی دست بالاتر را دارد، اما اگر حس رانندگی و ارتباط بیشتر با جاده اهمیت داشته باشد، هنوز هم بسیاری از رانندگان فرمان هیدرولیک را ترجیح میدهند.
روغن در برابر موتور الکتریکی
مهمترین تفاوت میان این دو سیستم به نحوه تولید نیروی کمکی بازمیگردد. در فرمان هیدرولیک یک پمپ که توسط موتور خودرو به حرکت درمیآید، روغن هیدرولیک را تحتفشار قرار میدهد و این فشار به راننده کمک میکند تا فرمان را راحتتر بچرخاند. در واقع بخشی از توان موتور دائماً صرف فعالیت این پمپ میشود.
اما در فرمان برقی خبری از روغن، پمپ و شیلنگهای فشار قوی نیست. در این سیستم یک موتور الکتریکی با کمک سنسورها و ECU میزان نیروی مورد نیاز را محاسبه میکند و تنها هنگام چرخاندن فرمان وارد عمل میشود. همین تفاوت ساده باعث شده است عملکرد این دو فناوری در بسیاری از زمینهها کاملاً متفاوت باشد.
مصرف سوخت؛ برتری واضح فرمان برقی
یکی از مهمترین دلایلی که خودروسازان جهان به سمت EPS حرکت کردند، کاهش مصرف سوخت بود. در سیستم هیدرولیک، پمپ دائماً توسط موتور در حال چرخش است و حتی زمانی که خودرو در مسیر مستقیم حرکت میکند نیز بخشی از انرژی موتور را مصرف میکند. این موضوع باعث ایجاد اتلاف انرژی میشود. برخی بررسیها نشان میدهد فرمان هیدرولیک میتواند بخشی از توان موتور را هدر دهد و حتا روی مصرف سوخت تأثیر بگذارد.
در مقابل، فرمان برقی تنها هنگام گردش فرمان انرژی مصرف میکند و به همین دلیل راندمان بالاتری دارد. همین مسئله باعث شده است تقریباً تمام خودروهای هیبریدی و برقی از EPS استفاده کنند.
حس رانندگی؛ نقطه قوت فرمان هیدرولیک
اگر از یک راننده حرفهای یا علاقهمند به خودروهای اسپرت بپرسید، احتمال زیادی وجود دارد که فرمان هیدرولیک را ترجیح دهد.
دلیل این موضوع به چیزی بازمیگردد که در دنیای خودرو به آن «حس فرمان» (Steering Feel) گفته میشود. در سیستم هیدرولیکی راننده ارتباط مستقیمتر و طبیعیتری با جاده دارد. ناهمواریها، میزان چسبندگی لاستیکها و رفتار خودرو بهتر به دستهای راننده منتقل میشود. به همین دلیل بسیاری از خودروهای اسپرت قدیمی به داشتن فرمان هیدرولیکی معروف بودند.
در مقابل، یکی از مهمترین انتقادهایی که سالها به فرمانهای برقی وارد میشد، مصنوعی بودن حس فرمان بود. بسیاری از رانندگان معتقد بودند EPS ارتباط راننده با جاده را کاهش میدهد و خودرو بیش از حد نرم و بیاحساس میشود.
البته فناوری EPS در سالهای اخیر پیشرفت زیادی داشته است و بسیاری از خودروهای جدید توانستهاند این ضعف را تا حد زیادی برطرف کنند. حتا برخی مهندسان معتقدند امروز تفاوت میان یک EPS پیشرفته و یک فرمان هیدرولیک خوب دیگر به اندازه گذشته محسوس نیست.
هزینه نگهداری
از نظر سرویس و نگهداری، فرمان برقی معمولاً وضعیت سادهتری دارد. سیستم هیدرولیک از قطعات متعددی مانند پمپ، روغن، مخزن، شیلنگ و آببندیهای مختلف تشکیل شده است. هرکدام از این قطعات میتوانند دچار نشتی یا خرابی شوند. بسیاری از مالکان خودروهای قدیمی تجربه کم شدن روغن هیدرولیک، صدای پمپ فرمان یا نشتی شیلنگها را داشتهاند.
در مقابل، فرمان برقی فاقد روغن و پمپ است و قطعات مکانیکی کمتری دارد. همین موضوع باعث میشود نیاز آن به سرویسهای دورهای کمتر باشد و هزینه نگهداری روزمره کاهش پیدا کند.
اگرچه EPS به سرویس کمتری نیاز دارد، اما در صورت خرابی شرایط متفاوت میشود. در سیستمهای برقی، موتور فرمان، سنسورها و ECU از قطعات گرانقیمت محسوب میشوند. در برخی خودروهای مدرن، خرابی این بخشها میتواند هزینههای سنگینی به مالک تحمیل کند. درحالیکه، بسیاری از مشکلات سیستمهای هیدرولیکی با تعمیر پمپ، تعویض شیلنگ یا رفع نشتی برطرف میشوند. به همین دلیل برخی تعمیرکاران هنوز هم فرمان هیدرولیک را از نظر تعمیرپذیری سادهتر میدانند.
فناوریهای مدرن؛ جایی که هیدرولیک شکست میخورد
شاید مهمترین دلیل کنار رفتن تدریجی فرمان هیدرولیک، ناتوانی آن در هماهنگی با فناوریهای جدید باشد.
امروز خودروها به سیستمهایی مانند حفظ خودرو بین خطوط، پارک خودکار، رانندگی نیمهخودران و سامانههای کمکی پیشرفته مجهز شدهاند. اجرای این فناوریها بدون فرمان برقی تقریباً غیرممکن است، زیرا کامپیوتر خودرو باید بتواند مستقیماً روی فرمان تأثیر بگذارد. به همین دلیل آینده خودروهای هوشمند عملاً به EPS گره خورده است.
عملکرد در سرعتهای مختلف
یکی دیگر از تفاوتهای مهم میان این دو سیستم در نحوه واکنش آنها به سرعت خودرو دیده میشود.
فرمانهای برقی میتوانند با کمک نرمافزار میزان نیروی کمکی را تغییر دهند. هنگام پارک کردن فرمان بسیار نرم میشود تا راننده راحتتر خودرو را هدایت کند، اما در سرعتهای بالا فرمان سفتتر میشود تا پایداری خودرو افزایش پیدا کند.
در فرمانهای هیدرولیکی چنین انعطافپذیری گستردهای وجود ندارد و رفتار سیستم بیشتر به طراحی مکانیکی آن وابسته است.
انتخاب کدام است، فرمان برقی یا هیدرولیک؟
اگر بخواهیم از دیدگاه صنعت خودرو به این موضوع نگاه کنیم، پاسخ تقریباً مشخص است. امروز بخش بزرگی از خودروهای جدید جهان به فرمان برقی مجهز هستند و بسیاری از خودروسازان بزرگ عملاً تولید سیستمهای هیدرولیکی را کنار گذاشتهاند. دلیل این موضوع تنها کاهش مصرف سوخت نیست، بلکه نیاز خودروهای مدرن به سامانههای الکترونیکی، کاهش وزن، سادهتر شدن طراحی و امکان توسعه فناوریهای خودران باعث شده است EPS به انتخاب اصلی صنعت تبدیل شود.
با این وجود اگر هدف، تجربه رانندگی کلاسیک، حس بیشتر جاده و ارتباط مستقیمتر با خودرو باشد، فرمان هیدرولیک هنوز هم جذابیتهای خاص خود را دارد و بسیاری از علاقهمندان خودروهای اسپرت همچنان آن را ترجیح میدهند، اما اگر معیار، مصرف سوخت کمتر، فناوریهای جدید، نگهداری سادهتر و هماهنگی با خودروهای مدرن باشد، فرمان برقی برنده این مقایسه است.
به همین دلیل شاید بتوان گفت فرمان هیدرولیک هنوز از نظر «حس رانندگی» طرفداران خودش را دارد، اما از نظر مهندسی و آینده صنعت خودرو، فرمان برقی سالهاست که برنده این رقابت شده است.





اگر قرار باشه این فرمان برقی هم مثل دریچه گاز برقی که روی خودروها گذاشتن اون همه غر و فر داشته باشه و اذیت کنه که عطاشو به لقاش بتید بخشید!
آیاماشین هایی ازقبیل پژوپارس رامیشودبه سیستم برقی تبدیل کرد؟
تمام کارها کامپیوتری و هوشمند می گردد.
خیر
چون ecu باید برای فرمان برقی طراحی شده باشه.
فرمان فقط هیدرولیک و پدال گاز فقط سیمی.این برقی کردنشون درسته از لحاظ الکترونیک و صنعتی پیشرفت و رشد محسوب میشه اما از لحاظ تجربه رانندگی کاربر یا پایلوت خیلی تفاوت داره برای مثال غربیا اوج تکنولوژی شان رو در صنعت هوایی بکار بردن که مثلا اف۳۵ را یک ابر کامپیوتر پرنده نامیدن و اما اف۲۲ قابلیت پنهانکارب بیشتر و دفاع هوایی رو بیشتر داره در حالیکه نقش اف۳۵ هم تهاجم زمینی هست اما کافیه یکی از سیستمهای الکترونیکی و کامپیوتری مختل بشه کار اون پایلوت و وسیله پروازی اش تمامه درحالیکه در اف ۲۲ از این قسم پیشرفتگی الکترونیکی و کامپیوتری کمتر هیت در کل صنعت خودرو هم همینجوره و ساده تر با قطعات اتصالی کمتر و آیت هوش مصنوعی هم که فاجعه عظما هست و بشر داره با یسری اوهام کل عقل و کار خودشو میده به ماشینا و این در آینده زیانبار تر خواهد بود تا منافعش.با سپاس از نگارش متون خوبتون و زحماتتون.
وقتی که داری رانندگی می کنی نمی دونم این حس فرمان از کجا میاد اولا هر چی سرعت ماشین بیشتر باشه حساسیت فرمان بیشتر و طبیعتن فرمان برقی بهتره سالها ماشین ایرانی داشتم و فرمان هیدرولیک و ۵ ساله که سوناتا خریدم و فرمان برقی و بینهایت راضی تر از فرمان هیدرولیک هستم در ضمن یه کامنت گذاشته که اگه برق قطع بشود ترمز و فرمان برقی هم قطع میشه که این نظریه را کلا رد میکنم هر اولا که برق بیخودی قطع نمیشود دوم بر فرض اینکه قطع بشه فرمان ماشین سفت تر میشه نه اینکه دیگه فرمان نداشته باشی و کنترل ماشین را از دست بدی سازنده خودش می دونست که باید در زمان قطع برق ماشین این موضوع مهم را در نظر داشته باشه
درسته فرمان برقی اگه از کار بیفته فرمان سفت میشه اما اگه مثل من توی جاده با سرعت بالا فرمان برقی ماشینت به هردلیلی از کار بیفته اونوقت نظر دیگه ای داشتی و سفت شدن فرمان اینقدر واست عادی نبود! کافیه سرپیچ این اتفاق بیفته اونوقت ۱۰۰ درصد ماشین از کنترل خارج میشه
حس واقعی میخوای فقط فرمان ساده . مثل پراید های قدیمی . نوع اسفالت رو حس میکنی که زبره یا نرمه … فرمان مکانیکی . و ترمز مکانیکی . بدون هیچ واسطه هیدرولیک و یا برقی و یا تکنولژی خاص . کسی که با اون ماشینها رانندگی کرده مثل من که ۲۰ ساله دارم میدونه که برای ترمز مهارت و سنجش میزان فشار لازمه … رانندگی اسپرت یعنی اون .
خوب با این اوصافی گه شما میگید فرمان تراکتور رومانی میشه …یه مزیت هم داره مچ دست رو خیلی قوی میکنه
باسلام
دوستان من مدتی است که تارای دستی خریدم و خودروی قبلی من پارس بود.
حس رانندگی در جاده با سرعتهای بالای ۸۰ تا با تارا بسیار وحشتناکه مخصوصا اگر باد در جاده داشته باشیم در این صورت خودرو بسیار خارج از کنترل نشون میده و احساس تسلط بر خودرو نخاهی داشت. این مسئله وقتی تو سرعتی و داخل یک دستانداز و یا چاله و یا ناهمواری جاده میافتی هم بسیار مشهوده و خودرو گویا از دست آدم درمیره!
حالا این وضعیت در تارا به دلیل فرمان برقیه یا زیربندی و نوع سیستم تعلیق؟!
اگر دوستان تجربه و تخصصی تو این زمینه دارند بفرمایند
بزودی خودرو سازهای داخلی فرمان برقی و هیدرولیک رو کنار خواهند گذاشت و فرمان زور بازو رو جایگزین خواهند کرد
با این کار هزینه های اول زنجیره و ته زنجیره مصرف به گونه قابل توجه کاهش پیدا خواهد کرد!
فرمان هیدرولیک که۴۰ سال من کار کردم بهتر است از برق که ۲ ساله دارم چون برق قطع شد نه فرمان داری نه ترمز
هیدرولیک بهتر است
اگر در فرمان برقی از روغن استفاده نمیشه بس اون منبع روغن چیه .
دانشمند تنها تفاوت برقی و هیدرولیک .همون پمپ برای فرمان برقی پمپ از تریق برق به حرکت در میاد
برای هیدرولیک با نیروی موتور کار میکنه ولی در نهایت باید سیستم هیدرولیک باشه که کار کنه
لطفا برای تولید محتوا چیزای بهتری به خورد ملت نا اگاه بده
آفرین
داداش اون سیستم EHPS عه که تو میگی
فرمون برقیای ماشینای چینی و ایرانی تو بازار روغن نمیخورن
داداش چی میگی؟ اصلا فرمان برقی از نزدیک دیدی؟ روغن چیع؟ مخزن کدومه؟ هیدرولیک چیه
اطلاع نداری نظر نده
برو سرچ کن
با این همه کاهش ناترازی برق در کشور چه لزومی داره خودرو های فرمان برقی وارد یا تولید بشه بنظر من همشون باید طوری تنظیم بشن که در ساعات اوج مصرف (۱۱تا ۸شب) فرمان برقی خاموش و از مدار خارج بشه و حالت دستی فعال بشه .
حتی من فکر میکنم برای خودرو های برقی هم در این ساعات باید بادبان نصب و فعال بشه تا ناترازی برق کشور کمتر بشه.
باسلام ، عزیز این چه حرفیه که میزنی البته نمیدونم که قصد واقعی این دوستمون مزاحه یا برداشت واقعی شون از فرمان برقی همینه ! اوج مصرف چیه داداش چه ربطی داره به مشکل و کمبود برق کشور
عزیز این فرمون برقی حتی اگه خودرو کاملاً برقی باشه هیچ ربطی به برق شهری نداره و نیروی الکتریکیشو از برق خودرو میگیره بعدشم یه عزیز دیگه نوشتن مشکلی و یا نقصی پیش بیاد واسه قسمت برق خودرو نه فرمون داری نه تُرمز !!!
این چه حرفیه داداش حتی اگه کُل سیستم برقی مُختل بشه فقط فرمون تو دست یه مقدار سفت میشه یا اینکه ترمز عملکردش تاحدی ضعیف میشه نه اینکه کامل از دست بره ، دقیقاً مثل پیکان های قدیمی که موقعی که ماشین خاموش بود ترمز سفت میشد چون بوستر ترمز کاراییش رو از فشار هوای سرسیلندر میگیره ، قربون آدمایی که تجربه ای توی کاری ندارن و نظر الکی نمیدن در موردش .
از نظر من توضیحات داده شده در خصوص تفاوت بین فرمانهای هیدرولیک و برقی در این مقاله به زبان نسبتاً ساده و روانی توضیح داد شده که برای عموم قابل درک و فهم بود فقط عکسهای بیشتری در توضیحات توی مقاله استفاده میکردید جذابت بیشتر ایجاد میکرد و مخاطب بیشتری را برای آشنایی با کارکرد فرمانها و پیگیری مقالات شما ترغیب میکرد. انسانها بهطور طبیعی به تصویر ری اکشن بیشتری نشان میدهند.وموجبات جلب توجه بیشتری میشود. به امید مقالات فنی روان (ساده که قابل فهم برای عموم) و جذاب از شما هستیم.
مضخرفه.هر اتصال ناخواسته بهر دلیل ،میتونه حافظه رو مختل کنه و فاجعه ببار بیاره.این سرگرمی خودرو سازانه که از کسالت پس از نتیجه ،خلاص بشن!
پنجاه سال پیش با ۵هزار دلار میشد بنز نو خرید و حالشو برد.الان واسه همین مضخرفسازیها ،باید ۵۰هزار دلار بسرفی.
چپو راست هم هزینه خدمات و سرویس
هزینه تعمیر و نگهداری فرمان برقی خیلی خیلی پایین تر از فرمان هیدرولیکه
خیلی ممنون از ارائه مطالب این چنین مستند و کامل ،صدرصد
هیچ کدام از فرمان خودرو ربطی به سوخت خودرو نداره فرمان هیدرولیک خیلی بهتر از برقی متاسفانه در خودرسازی ایران مان بجای چیزی بهتر ببندن دنبال چیزی بی ارزش وارزان میرن فرمان برقی ارزونتر برای خودرو سا زها باید سود بیشتر کنند کیفیت مهم نیست پول مهمه مثل استارت که درست می کنن شش ماه نشده بسوزه
البته با این کیفیت فرمان برقی ایران خودرو که باعث این همه حادثه شده فکر کنم همون هیدرولیک برای کشور ما بهتره 🙂
بنظرم بستگی ب خودرو داره، اگر سیستم های خودران رو داشته باشه، قطعا برقی.
ولی توی خودرویی ک خیلی اقتصادیه و هیچی نداره هیدرولیک حس واقعی تری داره.
مثلا جک جی فور و ۲۰۷ رو ک تست کردم به شدت حس مصنوعی و حس نکردن جاده رو داشتم، هیچ راداری هم نداره که بگی خب عب نداره به خاطر اونا این عیب قابل چشم پوشیه.