پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

پایان تابستان؛ وقت سرویس پاییزی خودرو

سه ماه گرما، ترافیک، سفرهای جاده‌ای و کارکرد سنگین می‌تواند باتری، تایرها، سیستم خنک‌کاری و قطعات لاستیکی خودرو را تحت فشار قرار داده باشد؛ درست در زمانی که با شروع پاییز، باران، کاهش دما و کوتاه‌تر شدن روزها نیازهای دیگری را به خودرو تحمیل می‌کنند. چند بررسی ساده در آخرین روزهای تابستان می‌تواند جلوی بخش قابل توجهی از خرابی‌های فصل سرد را بگیرد.

تغییر فصل شاید در تقویم تنها ورق خوردن یک صفحه باشد، اما برای خودرو به معنای تغییر شرایط کار است. موتوری که تا چند هفته قبل در گرمای تابستان و با کولر روشن کار می‌کرد، حالا باید با هوای خنک‌تر، رطوبت بیشتر و در بسیاری از مناطق با بارندگی و خیابان خیس مواجه شود.

پایان تابستان زمان مناسبی برای سرویس فصلی خودرو است؛ نه لزوماً یک سرویس پرهزینه و تعویض بی‌دلیل قطعات، بلکه مجموعه‌ای از بازدیدها که وضعیت خودرو را پس از تابستان مشخص می‌کند و آن را برای پاییز آماده نگه می‌دارد.

باتری قربانی پنهان گرمای تابستان

بسیاری تصور می‌کنند باتری فقط در زمستان آسیب می‌بیند، اما واقعیت کمی متفاوت است. گرمای شدید می‌تواند روند فرسودگی باتری‌های سرب‌اسیدی را سرعت دهد و موجب تبخیر سریع‌تر الکترولیت و افزایش خوردگی اجزای داخلی شود. AAA حتی گرمای تابستان را یکی از عوامل اصلی کاهش عمر باتری می‌داند؛ مشکلی که ممکن است تازه با سرد شدن هوا خودش را به شکل استارت ضعیف نشان دهد. به همین دلیل پایان تابستان زمان خوبی برای تست باتری و سیستم شارژ است، به‌خصوص اگر باتری بیش از سه سال عمر دارد.

سفیدک یا خوردگی اطراف قطب‌ها، شل بودن بست‌ها، کند چرخیدن استارت، کم‌نور شدن چراغ‌ها هنگام استارت و نیاز مکرر به باتری‌به‌باتری نشانه‌هایی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. البته تشخیص سلامت باتری فقط با نگاه کردن ممکن نیست. تست ولتاژ، توان استارت سرد و عملکرد دینام بهتر است با دستگاه مناسب انجام شود.

فشار باد تایرها را دوباره تنظیم کنید

تایر یکی از نخستین قطعاتی است که تغییر دما روی آن اثر می‌گذارد. با کاهش دمای هوا، فشار داخل تایر نیز پایین می‌آید. طبق اطلاعات NHTSA، افت حدود ۶ درجه سانتی‌گرادی دمای هوا می‌تواند تقریباً یک PSI از فشار باد تایر کم کند. بنابراین ممکن است فشاری که در یک روز گرم تابستانی مناسب بوده، چند هفته بعد کمتر از مقدار استاندارد باشد.

فشار باد را زمانی اندازه بگیرید که تایر سرد است؛ یعنی خودرو دست‌کم چند ساعت حرکت نکرده باشد. عدد صحیح نیز همان عددی است که سازنده خودرو روی برچسب ستون یا لبه در راننده و در دفترچه خودرو نوشته، نه عدد حداکثر فشار حک‌شده روی دیواره تایر. لاستیک زاپاس را هم فراموش نکنید؛ قطعه‌ای که معمولاً درست زمانی به آن نیاز پیدا می‌کنیم که ماه‌ها کسی فشار بادش را بررسی نکرده است.

آج تایر در پاییز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند

تابستان ممکن است بخش قابل توجهی از آج تایر را مصرف کرده باشد، اما نتیجه این فرسایش معمولاً روی آسفالت خیس پاییزی بیشتر خودش را نشان می‌دهد. شیارهای آج وظیفه تخلیه آب از زیر لاستیک را دارند. هرچه عمق آج کمتر شود، توانایی تایر برای کنار زدن آب کاهش پیدا می‌کند و خطر «آب‌پیمایی» یا Aquaplaning افزایش می‌یابد؛ شرایطی که در آن تایر تماس مؤثر خود را با سطح جاده از دست می‌دهد.

شرکت Continental تأکید می‌کند کاهش عمق آج، هم مسافت توقف روی سطح خیس را افزایش می‌دهد و هم کنترل خودرو را دشوارتر می‌کند. این شرکت ۱.۶ میلی‌متر را حداقل عمق ایمن ذکر می‌کند، هرچند عملکرد تایر روی جاده خیس پیش از رسیدن به این نقطه نیز به‌تدریج افت می‌کند. همچنین ترک دیواره، برآمدگی، پارگی، خوردگی نامتقارن آج یا ساییدگی شدید یک سمت تایر نیز باید بررسی شود. خوردگی غیرعادی ممکن است نشانه ایراد در تنظیم زوایای چرخ، بالانس یا سیستم تعلیق باشد.

سیستم خنک‌کاری را با تمام شدن گرما فراموش نکنید

این تصور که با پایان تابستان دیگر رادیاتور و سیستم خنک‌کاری اهمیتی ندارد، اشتباه است. مایع خنک‌کننده فقط وظیفه جلوگیری از جوش آوردن موتور را بر عهده ندارد؛ ضدیخ موجود در آن در هوای سرد نیز از یخ‌زدگی محافظت می‌کند و افزودنی‌هایش در کاهش خوردگی قطعات داخلی سیستم نقش دارند.

سطح مایع در منبع انبساط، آثار نشتی اطراف رادیاتور و واترپمپ، سلامت شیلنگ‌ها و بست‌ها و وضعیت ظاهری مایع خنک‌کننده باید بررسی شود. AAA نیز بررسی نشتی، ترک شیلنگ‌ها و شل بودن بست‌های سیستم خنک‌کاری را جزو سرویس‌های مهم هنگام تغییر فصل می‌داند .اما این نکته مهم را فراموش کنید که درپوش رادیاتور یا مخزن تحت فشار را هرگز زمانی که موتور داغ است باز نکنید. همچنین صرف رسیدن پاییز دلیلی برای تعویض کامل ضدیخ نیست؛ زمان و نوع تعویض باید براساس دستورالعمل سازنده خودرو انجام شود.

برف‌پاک‌کن؛ قطعه‌ای ارزان که در اولین باران اهمیتش معلوم می‌شود

تیغه برف‌پاک‌کن تمام تابستان زیر نور خورشید و گرمای شیشه قرار داشته است. لاستیک تیغه بر اثر حرارت می‌تواند خشک، سفت یا ترک‌خورده شود؛ اما معمولاً راننده زمانی متوجه آن می‌شود که اولین باران پاییزی شروع شده است. اگر برف‌پاک‌کن روی شیشه خط آب باقی می‌گذارد، حرکتش با پرش یا صدا همراه است یا قسمتی از سطح شیشه را پاک نمی‌کند، زمان تعویض آن رسیده است.

مارشناسان خودرو توصیه می‌کنند تیغه‌های ترک‌خورده یا پوسته‌شده تعویض شوند و به‌طور کلی بررسی برف‌پاک‌کن را بخشی از سرویس پاییزی می‌دانند. برخی بازه حدود شش‌ماهه را نیز برای بررسی و در صورت نیاز تعویض مطرح می‌کنند.

علاوه بر این، سطح مایع شیشه‌شوی و عملکرد پمپ و نازل‌های آب‌پاش نیز همزمان بررسی شود.

کولر را خاموش نکنید و فراموشش نکنید

پایان گرما به معنی پایان کار سیستم تهویه مطبوع نیست. کولر در پاییز و زمستان نقش مهمی در رطوبت‌گیری و رفع بخار شیشه‌ها دارد. در بسیاری از خودروهای جدید، هنگام فعال کردن حالت Defrost یا بخارزدایی شیشه جلو، کمپرسور کولر نیز برای گرفتن رطوبت هوا وارد مدار می‌شود. به همین دلیل اگر کولر در پایان تابستان ضعیف شده، صدای غیرعادی دارد یا سرمای کافی تولید نمی‌کند، بهتر است مشکل تا سال آینده رها نشود.

عملکرد بخاری، دریچه‌های هوا و گرم‌کن شیشه عقب را نیز آزمایش کنید. عملکرد صحیح بخاری و سیستم‌های بخارزدایی جلو و عقب از موارد مهم برای حفظ دید در فصل سرد است.

ترمزها قبل از خیابان‌های خیس بررسی شوند

ممکن است لنتی که روی آسفالت خشک تابستان هنوز قابل استفاده به نظر می‌رسد، در باران پاییزی اعتماد سابق را ایجاد نکند. صدای سوت یا ساییدگی، لرزش فرمان یا پدال هنگام ترمزگیری، کشیده شدن خودرو به یک سمت، افزایش کورس پدال یا پایین آمدن سطح روغن ترمز از نشانه‌هایی هستند که نیاز به بررسی دارند.

سیستم ترمز یکی از مهم‌ترین موارد ایمنی در سرویس فصلی مخسوب می‌شود. از این رو ضخامت لنت و وضعیت دیسک بهتر است توسط تعمیرکار بررسی شود؛ به‌خصوص اگر خودرو در تابستان سفرهای طولانی، مسیرهای کوهستانی یا ترافیک سنگین زیادی پشت سر گذاشته است.

روغن موتور را فقط به خاطر تغییر فصل عوض نکنید

پاییز به خودی خود موعد تعویض روغن نیست. ابتدا کیلومتر و زمان آخرین تعویض را بررسی کنید و برنامه سرویس سازنده را مبنا قرار دهید. خودروهایی که در ترافیک سنگین، گرمای شدید، مسیرهای کوتاه مکرر یا شرایط سخت کار کرده‌اند ممکن است طبق دفترچه سرویس، برنامه نگهداری متفاوتی داشته باشند.

همچنین به بهانه سرد شدن هوا سراغ روغن غلیظ‌تر یا رقیق‌تر نروید مگر آنکه سازنده چنین چیزی را مجاز دانسته باشد. درجه ویسکوزیته باید متناسب با طراحی موتور و توصیه کارخانه انتخاب شود و روغن «غلیظ‌تر» الزاماً محافظت بیشتری ایجاد نمی‌کند.

چراغ‌ها را قبل از کوتاه شدن روزها ببینید

با ورود به پاییز، تاریکی زودتر فرا می‌رسد و باران و مه نیز دید را محدود می‌کنند. نور پایین و بالا، چراغ‌های عقب، ترمز، راهنما، دنده عقب و مه‌شکن‌ها را آزمایش کنید. کدر بودن طلق چراغ جلو نیز می‌تواند میزان نور مؤثر را کاهش دهد.

این بررسی ساده شاید چند دقیقه بیشتر زمان نبرد، اما در یک شب بارانی اهمیت آن بسیار بیشتر از بسیاری از آپشن‌های گران‌قیمت خودرو خواهد بود.

یک سرویس کوچک قبل از یک فصل پرریسک

سرویس پایان تابستان قرار نیست به فهرستی بلند از تعویض قطعات تبدیل شود. هدف اصلی، پیدا کردن آسیب‌هایی است که گرمای تابستان به جا گذاشته و آماده کردن خودرو برای شرایط متفاوت پاییز. باتری، تایر و فشار باد، سیستم خنک‌کاری، برف‌پاک‌کن، ترمز، چراغ‌ها و سیستم تهویه مهم‌ترین نقاط شروع هستند. بخش زیادی از این موارد را راننده می‌تواند با یک بازدید ساده بررسی کند؛ اما تست باتری و دینام، بررسی ترمز، عیب‌یابی سیستم خنک‌کاری یا هرگونه نشتی بهتر است به تعمیرکار سپرده شود. تغییر فصل همیشه خرابی ایجاد نمی‌کند؛ اما معمولاً ضعف‌هایی را آشکار می‌کند که از فصل قبل باقی مانده‌اند. هزینه چند دقیقه بازدید و یک سرویس پیشگیرانه، تقریباً همیشه کمتر از توقف کنار جاده در اولین باران سرد پاییز است.