هاتف فرج الهی
۱۷ تیر ۱۴۰۵ | ۱۶:۰۰
مقالات فنی
چرا خودرو هنگام دور زدن صدای تقتق میدهد؟
صدای تقتق هنگام دور زدن خودرو معمولاً یک صدای ساده و بیاهمیت نیست. این صدا میتواند از خرابی سرپلوس، فرسودگی قطعات جلوبندی، لق شدن اتصالات فرمان، خرابی بلبرینگ چرخ، مشکل در کمکفنر یا حتا قطعات ترمز باشد. اگر این صدا هنگام پیچیدن با فرمان کامل، دور زدن در پارکینگ یا حرکت آرام در کوچه بیشتر شنیده میشود، باید آن را جدی گرفت؛ چون بسیاری از خرابیهای سیستم تعلیق و انتقال قدرت ابتدا با همین صداهای کوچک خود را نشان میدهند.
برای بسیاری از رانندگان، صداهای خودرو تا زمانی که شدید نشوند، مسئله مهمی به نظر نمیرسند. اما خودرو پیش از خرابی کامل، معمولاً با صدا هشدار میدهد. صدای تقتق هنگام دور زدن یکی از همین هشدارهاست؛ صدایی که بسته به محل، شدت، تکرار و شرایط بروز، میتواند نشانه یک ایراد ساده یا یک خرابی جدی باشد. تشخیص دقیق این صدا فقط با شنیدن از داخل کابین آسان نیست، اما شناخت علتهای رایج میتواند به راننده کمک کند بداند چه زمانی باید فوراً خودرو را بررسی کند.
سرپلوس؛ عامل اول صدای تقتق در پیچها
رایجترین علت صدای تقتق هنگام دور زدن، خرابی سرپلوس یا مفصل پلوس است. پلوس وظیفه انتقال نیرو از گیربکس به چرخها را بر عهده دارد. در خودروهای دیفرانسیل جلو، این قطعه همزمان باید نیرو را منتقل کند و اجازه دهد چرخها هنگام فرمان گرفتن زاویه پیدا کنند. به همین دلیل، سرپلوس در هنگام دور زدن تحت فشار زیادی قرار میگیرد.
وقتی سرپلوس فرسوده شود یا گریس داخل گردگیر آن خارج شود، قطعات داخلی آن خشک و ساییده میشوند. نتیجه این اتفاق معمولاً صدای تقتق یا کلیککلیک منظم هنگام پیچیدن است. این صدا اغلب در دور زدنهای تند، فرمان کامل، حرکت با سرعت کم یا هنگام گاز دادن در پیچ واضحتر شنیده میشود.
اگر صدا هنگام پیچیدن به چپ بیشتر شنیده شود، ممکن است مشکل از پلوس سمت راست باشد و اگر هنگام پیچیدن به راست صدا بیشتر شود، احتمال خرابی پلوس سمت چپ مطرح میشود؛ البته این قاعده همیشه قطعی نیست و باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
گردگیر پلوس
گاهی مشکل از خود سرپلوس شروع نمیشود، بلکه از گردگیر پلوس آغاز میشود. گردگیر پلوس یک پوشش لاستیکی است که مفصل پلوس را از گردوغبار، آب و آلودگی محافظت میکند و گریس داخل آن را نگه میدارد. اگر این گردگیر پاره شود، گریس بیرون میزند و خاک و آب وارد مفصل میشود.
در ابتدا شاید فقط اطراف چرخ یا زیر خودرو چرب شود و راننده چیزی احساس نکند. اما پس از مدتی، سرپلوس خشک کار میکند و صدای تقتق شروع میشود. اگر در همین مرحله گردگیر تعویض و مفصل بررسی شود، هزینه ممکن است کمتر باشد. اما اگر خرابی ادامه پیدا کند، معمولاً خود سرپلوس یا مجموعه پلوس نیاز به تعویض پیدا میکند.
به همین دلیل، بازدید دورهای گردگیر پلوس بسیار مهم است. پارگی یک قطعه لاستیکی کوچک میتواند در نهایت به خرابی یکی از قطعات مهم انتقال قدرت منجر شود.
صدای تقتق همراه با گاز دادن؛ نشانهای جدیتر
اگر صدای تقتق فقط هنگام چرخاندن فرمان در حالت توقف شنیده میشود، علت میتواند با سیستم فرمان یا جلوبندی ارتباط داشته باشد. اما اگر صدا هنگام دور زدن و همزمان با حرکت یا گاز دادن بیشتر میشود، احتمال خرابی سرپلوس بالاتر است.
سرپلوس خراب معمولاً زمانی بیشتر صدا میدهد که هم زاویه فرمان زیاد است و هم نیرو از موتور به چرخ منتقل میشود. برای همین است که بسیاری از رانندگان این صدا را هنگام دور زدن در پارکینگ، خروج از کوچه، گردش در میدان یا پیچیدن با فرمان کامل میشنوند.
اگر صدا بهمرور بیشتر شود، از یک سمت مشخص بیاید یا همراه با لرزش و ضربه باشد، بیتوجهی به آن میتواند خطرناک باشد. خرابی شدید پلوس ممکن است باعث از دست رفتن انتقال نیرو به چرخ و از حرکت افتادن خودرو شود.
سیبکها و طبق؛ وقتی جلوبندی لق میشود
همه صداهای تقتق هنگام دور زدن از پلوس نیست. سیستم جلوبندی خودرو از قطعات مختلفی مانند سیبک فرمان، سیبک طبق، بوش طبق، میل موجگیر و اتصالات متعدد تشکیل شده است. این قطعات وظیفه دارند چرخها را در مسیر درست نگه دارند، ضربههای جاده را کنترل کنند و فرمانپذیری خودرو را ممکن سازند.
وقتی سیبکها یا بوشها فرسوده شوند، هنگام چرخاندن فرمان، عبور از دستانداز یا پیچیدن، صدای تقتق، کوبش یا لقلق شنیده میشود. این صدا ممکن است هنگام عبور از ناهمواریها بیشتر از زمان دور زدن باشد، اما گاهی هنگام پیچیدن هم خودش را نشان میدهد.
خرابی جلوبندی فقط مسئله صدا نیست. اگر سیبک یا بوشها بیش از حد فرسوده شوند، فرمانپذیری خودرو، پایداری در پیچ و سایش لاستیکها تحت تأثیر قرار میگیرد. در موارد شدید، خرابی بعضی قطعات جلوبندی میتواند ایمنی خودرو را به خطر بیندازد.
میل موجگیر و لینکها؛ صدای ریز اما آزاردهنده
یکی دیگر از علتهای تقتق در پیچها یا هنگام عبور از ناهمواریها، خرابی میل موجگیر یا لینکهای آن است. میل موجگیر به پایداری خودرو در پیچ کمک میکند و باعث میشود بدنه خودرو کمتر به یک سمت متمایل شود. لینکهای میل موجگیر قطعاتی هستند که این مجموعه را به سیستم تعلیق متصل میکنند.
وقتی بوشها یا لینکهای میل موجگیر لق شوند، صداهایی شبیه تقتق یا ضربههای کوچک از زیر خودرو شنیده میشود. این صدا معمولاً در دستاندازها، پیچهای آرام، رمپ پارکینگ یا مسیرهای ناهموار بیشتر مشخص میشود.
خرابی این قطعات ممکن است در ابتدا خطر فوری ایجاد نکند، اما بیتوجهی به آن میتواند روی پایداری خودرو و عملکرد سیستم تعلیق اثر بگذارد. ضمن اینکه صدا بهمرور بیشتر و آزاردهندهتر میشود.
بلبرینگ چرخ؛ همیشه فقط زوزه نمیکشد
بلبرینگ چرخ بیشتر با صدای زوزه، هوم یا ساییدگی در سرعتهای مختلف شناخته میشود، اما در برخی موارد میتواند هنگام پیچیدن هم صدا ایجاد کند. اگر بلبرینگ فرسوده باشد، فشار جانبی در پیچها ممکن است صدا را تغییر دهد یا آن را بیشتر کند.
تفاوت بلبرینگ با سرپلوس این است که صدای بلبرینگ معمولاً با سرعت خودرو تغییر میکند و ممکن است حتا در مسیر مستقیم هم شنیده شود. گاهی هنگام پیچیدن به یک سمت، صدا کمتر یا بیشتر میشود. در مقابل، صدای سرپلوس بیشتر حالت تقتق منظم در پیچ تند و سرعت پایین دارد.
خرابی بلبرینگ چرخ اگر نادیده گرفته شود، میتواند خطرناک باشد. بلبرینگ نقش مهمی در چرخش روان چرخ دارد و خرابی شدید آن ممکن است باعث لقی چرخ، افزایش حرارت یا آسیب به قطعات اطراف شود.
سیستم فرمان؛ تقتق هنگام چرخاندن فرمان درجا
اگر خودرو در حالت ایستاده یا سرعت خیلی کم هنگام چرخاندن فرمان صدای تقتق، تقه یا ضربه میدهد، ممکن است مشکل از سیستم فرمان باشد. این مشکل میتواند از سیبک فرمان، قرقری فرمان، جعبه فرمان، اتصالات ستون فرمان (لاستیک چاکدار) یا حتا کمبود روغن هیدرولیک در خودروهای دارای فرمان هیدرولیک باشد.
در خودروهای هیدرولیک، اگر هنگام چرخاندن فرمان صدای زوزه یا ناله شنیده شود، کمبود روغن یا خرابی پمپ هیدرولیک هم باید بررسی شود. اما صدای تقتق مکانیکی بیشتر به لقی اتصالات، خرابی سیبکها یا قطعات جلوبندی مربوط میشود.
نکته مهم این است که نباید فرمان را برای مدت طولانی در حالت کاملاً قفلشده نگه داشت. این کار به سیستم فرمان فشار وارد میکند و در خودروهای هیدرولیک میتواند فشار پمپ را بالا ببرد.
کمکفنر و توپی سر کمک؛ صدایی از بالای چرخ
در برخی خودروها، هنگام چرخاندن فرمان یا دور زدن، صدایی از قسمت بالای چرخ یا نزدیک گلگیر شنیده میشود. یکی از علتهای احتمالی، خرابی توپی سر کمک یا بلبرینگ سر کمک است. این قطعه به چرخ و کمکفنر اجازه میدهد هنگام فرمان گرفتن بهدرستی بچرخند.
وقتی توپی سر کمک فرسوده یا خشک شود، هنگام چرخاندن فرمان ممکن است صدای تقتق، گیر کردن، پریدن یا ضربه احساس شود. گاهی راننده همزمان با صدا، در فرمان هم حالت گیر یا پرش حس میکند.
خرابی کمکفنر یا قطعات مرتبط با آن فقط باعث صدا نمیشود؛ روی نرمی سواری، ترمزگیری، پایداری و سایش لاستیک هم اثر دارد. بنابراین اگر صدای تقتق از بالای چرخها میآید، سیستم تعلیق هم باید بررسی شود.
قطعات ترمز؛ صدای تقتق هنگام پیچیدن یا ترمز گرفتن
گاهی صدای تقتق هنگام دور زدن به سیستم ترمز مربوط است. لق بودن لنت در جای خود، خرابی گیرههای نگهدارنده، شل بودن کالیپر یا تمام شدن لنت میتواند هنگام حرکت، پیچیدن یا ترمز گرفتن صدا ایجاد کند. این صدا ممکن است با فشار دادن پدال ترمز تغییر کند یا از بین برود.
اگر صدای تقتق همراه با صدای سایش، لرزش پدال، کشیدن خودرو به یک سمت یا کاهش قدرت ترمز باشد، باید سریعتر بررسی شود. ترمز از قطعاتی نیست که بتوان خرابی آن را به تعویق انداخت.
صدای تقتق هنگام دور زدن خودرو معمولاً نشانهای از فشار یا فرسودگی در یکی از بخشهای انتقال قدرت، جلوبندی، فرمان، تعلیق، چرخ یا ترمز است. شایعترین علت آن خرابی سرپلوس، بهویژه در دور زدنهای تند و سرعت پایین است، اما همیشه نباید همه چیز را به پلوس نسبت داد. سیبکها، بوشها، میل موجگیر، بلبرینگ چرخ، توپی سر کمک، قطعات ترمز و حتا لاستیک و رینگ هم میتوانند چنین صدایی ایجاد کنند.
خودروی سالم نباید هنگام پیچیدن صدای تقتق مداوم بدهد. اگر این صدا تکرار میشود، شدیدتر شده یا همراه با لرزش، کشیدن فرمان، کوبش یا تغییر رفتار خودروست، بهتر است در اولین فرصت بررسی شود. بسیاری از خرابیهای پرهزینه و خطرناک، ابتدا با یک صدای کوچک شروع میشوند؛ صدایی که اگر بهموقع شنیده شود، میتواند جلوی دردسر بزرگتر را بگیرد.
تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال
تلگرام
و
اینستاگرام
اسب بخار دنبال کنید.
دیدگاه ها