پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

مکانیزم ماشه یکشنبه فعال می‌شود / بازار خودرو با اسنپ‌بک به کدام سو می‌رود؟

با توجه به مخالفت شورای امنیت با تعویق ۶ ماهه تحریم‌های سازمان ملل، مکانیزم ماشه یکشنبه هفته جاری (۶ مهر ۱۴۰۴) فعال می‌شود. در پی اجرایی شدن این مکانیزم از یک ماه پیش تحلیل‌های متفاوتی ارائه شده است. اما پرسش اصلی این است که بازار خودرو با اسنپ‌بک به کدام سو می‌رود؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، همان‌طور که برخی کارشناسان و سیاسیون پیش‌بینی کرده بودند، طرح قطعنامه مشترک و پیشنهادی روسیه و چین برای تعلیق ۶ ماهه تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران در جلسه شورای امنیت سازمان ملل رأی نیاورد.
رأی‌گیری دیشب، جمعه چهارم مهر، ساعت ۱۰:۳۰ شب به وقت ایران (ساعت ۳ بعدازظهر به وقت نیویورک) انجام شد.

نظر نمایندگان چین و روسیه درباره اسنپ‌بک

نماینده چین در نشست شورای امنیت با اشاره به قطعنامه ۲۲۳۱ گفت این سند که ده سال پیش تصویب شد، برجام را رسمیت بخشید و «یک قدم مثبت در مقابله با گسترش سلاح‌های هسته‌ای و حفظ امنیت جهانی» بود.

او افزود این نتیجه دیپلماسی و چندجانبه‌گرایی بود که جامعه جهانی از آن استقبال کرد.
او خروج یکجانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و اعمال سیاست فشار حداکثری علیه ایران را عامل بسیاری از چالش‌های کنونی دانست و گفت: «چند ماه پیش آمریکا و اسرائیل با عملیات نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای ایران بحران را وخیم‌تر کردند.»

نماینده روسیه در شورای امنیت گفت: «ایران نشان داده که یک بازیگر مسئول است.» او با اشاره به توافق اخیر میان جمهوری اسلامی و آژانس در قاهره، گفت ایران نشان داده که آماده همکاری با غرب است. نماینده روسیه تأکید کرد: «ما پیشنهادی به کشورهای اروپایی دادیم که آنها رد کردند.»

پیش از این، فرانسه، آلمان و انگلیس با فعال کردن فرایند مکانیزم ماشه، به تهران ۳۰ روز فرصت داده بودند تا با پذیرش پیش‌شرط‌های این کشورها، مانع از بازگشت تحریم‌ها شود. این پیش‌شرط‌ها توسط ایران «غیرواقع‌بینانه» توصیف شده‌اند.

تحلیل‌های متفاوت از آینده بازار خودرو

با این حال این مکانیزم از یکشنبه هفته جاری فعال شده و اقتصاد ایران، از جمله صنعت و بازار خودرو را تحت تأثیر خود قرار خواهد داد.

در این شرایط تحلیل‌های متفاوتی از آینده بازار خودرو وجود دارد. از یک سو خودروسازان ایرانی با آغاز تحریم‌های ثانویه و با عبور از شوک اولیه آن، رفته‌رفته با ایجاد مسیرهای جدید و به‌رغم افزایش هزینه‌ها موفق شدند تحریم‌ها را دور بزنند و از سال ۱۴۰۰ تولید خودرو به بیش از یک‌میلیون دستگاه برسانند. با این حال تصمیم‌های غیرمنطقی به‌ویژه در زمینه تثبیت قیمت‌ها و همچنین افت ارزش پول ملی، بازار خودرو را به محل جولان تقاضاهای سرمایه‌ای بدل کرد. این وضعیت باعث افزایش ناترازی و قیمت‌ها شد؛ امری که هنوز هم به قوت خود باقی است.

با این حال از سال گذشته رفته‌رفته وابستگی و تأثیرپذیری بازار خودرو از دلار کم شده و در مسیر جداگانه‌ای حرکت می‌کرد. اما این اواخر با جدی شدن خطر بازگشت تحریم‌های سازمان ملل و افزایش نرخ ارز، بار دیگر این دو بازار به هم پیوسته و قیمت خودروها بالا رفت.

مرکز پژوهش‌های مجلس نیز به‌تازگی در گزارشی به بررسی آثار اقتصادی فعال‌سازی ماشه پرداخته و نتیجه گرفته است که «آثار واقعی محدود هستند؛ بازگشت قطعنامه‌ها تحریم جدیدی ایجاد نمی‌کند و تأثیر ملموسی بر صادرات نفت، پتروشیمی و تجارت غیرنفتی ایران نخواهد داشت. آثار روانی کوتاه‌مدت ممکن است در بازارهای مالی (ارز و طلا) مشاهده شود، اما با مدیریت اقتصادی، اطلاع‌رسانی دقیق و گذشت زمان، این تکانه‌ها قابل کنترل خواهند بود.»

در این میان رفتار بازار خودرو چندان قابل پیش‌بینی نیست. به بیان ساده‌تر، با توجه به وضعیت اقتصادی جامعه و کاهش قدرت خرید مردم و ابهامات سیاسی و اقتصادی مشخص نیست که آیا باز هم خودرو به‌عنوان ابزاری برای حفظ ارزش پول در نظر گرفته خواهد شد یا مانند روزهای اخیر فشار در بازار ارز و طلا بیشتر خواهد شد.

البته به احتمال زیاد با توجه به نوسان نرخ ارز، قیمت‌ها در بازار خودرو باز هم با افزایش همراه خواهد شد. اما اینکه آیا این مسئله تأثیری بر خرید و فروش‌ها داشته باشد نیز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.