پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

حذف ایران از بازار خودروی خاورمیانه به‌دست عربستان

با توجه به آمارها و اطلاعاتی که از حضور شرکت‌های خارجی و میزان سرمایه‌گذاری آن‌ها در صنعت نوپای خودروسازی عربستان منتشر می‌شود، به نظر می‌رسد این کشور نیز در آینده‌ای نزدیک و با سرعتی بالا از ایران سبقت خواهد گرفت. اگر روندها به همین منوال ادامه پیدا کند، شاهد حذف ایران از بازار خودروی خاورمیانه به دست عربستان خواهیم بود.

به گزارش پایگاه خبری اسب‌بخار، بازار خودرو در خاورمیانه در حال عبور از یک عصر جدید است و ایران، که زمانی بازیگر اصلی منطقه بود، اکنون در موقعیت بازنده‌ای آشکار قرار گرفته است. عربستان سعودی با سرمایه‌گذاری‌های کلان، سیاست‌گذاری پیشرو و جذب بی‌سابقه برندهای جهانی، عملاً در حال ربودن سهم ایران از بازار منطقه است.

عربستان، بزرگ‌ترین بازار منطقه

عربستان امروز با ۲۸ تا ۳۵ درصد سهم از کل فروش خودرو در خاورمیانه، بزرگ‌ترین بازار منطقه است و پیشتازی آن شتابی خیره‌کننده دارد. نیمه نخست سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که تویوتا با سهم حدود ۲۸ درصد و هیوندای–کیا با ۲۳ درصد، بازار را در اختیار گرفته‌اند، در حالی که برندهای چینی با ۱۲ درصد سهم در حال گسترش نفوذ خود هستند.

این تنها به فروش محدود نمی‌شود؛ عربستان با سرمایه‌گذاری‌های کلان در کارخانه‌های مشترک، مونتاژ داخلی و ایجاد زنجیره تأمین کامل، ساختار صنعتی‌ای ایجاد کرده که ایران هنوز تنها در حد آرزو به آن می‌نگرد. کشور ما در تولید خودروهای مدرن، برقی و هیبریدی، همچنان در نقطه‌ای ایستاده که دهه‌ها پیش قرار داشت.

سیاست‌گذاری عربستان در مقابل ایران

برنامه Vision 2030 عربستان، نقشه راهی واقعاً صنعتی و آینده‌نگر است و بر موارد متعددی متمرکز شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جذب سرمایه خارجی: تسهیلات و بودجه‌های دولتی، شرکت‌هایی مانند هیوندای را قادر ساخته تا کارخانه‌ای با ظرفیت ۵۰ هزار خودرو در سال، شامل خودروهای برقی و بنزینی، ایجاد کنند.
• انتقال فناوری و تولید داخلی: عربستان صرفاً واردات انجام نمی‌دهد، بلکه با توسعه قطعه‌سازی و مونتاژ، سهم ارزش افزوده را در داخل کشور حفظ کرده است.
• تمرکز بر خودروهای نوین: توسعه زیرساخت شارژ، خودروهای برقی و فناوری‌های هوشمند، این کشور را در مسیر رقابت جهانی قرار داده است.

ایران گرفتار سیاست‌های ناپایدار و عقب‌ماندگی فناوری

ایران اما با تحریم‌ها، سیاست‌های ناپایدار و عقب‌ماندگی فناوری، حتی قادر به تولید خودروهایی با کیفیت متوسط نیز نیست. در بخش خودروهای برقی، ایران همچنان در سطح تحقیق و توسعه محدود باقی مانده و بازار منطقه را به‌سادگی از دست داده است.

سرمایه‌گذاری ژاپنی، کره‌ای و چینی؛ فشار مضاعف بر ایران

ژاپنی‌ها و کره‌ای‌ها با سهم غالب بازار، حضور صنعتی قدرتمندی دارند و چین نیز با برنامه‌ای بلندمدت، قصد دارد سهم خود را تا سال ۲۰۳۰ به ۳۴ درصد در این بازار افزایش دهد. این به آن معناست که ایران در برابر رقابت شدید قیمت، کیفیت و فناوری، کاملاً ناتوان است. بازار کشورهای همسایه، به‌جای خودروهای ایرانی، با تولیدات مدرن و اقتصادی عربستان و چین پر می‌شود.

پیام خودروسازی عربستان برای ایران

این وضعیت برای خودروسازی ایران باید به‌عنوان یک هشدار جدی تلقی شود. اگر ایران سیاست‌گذاری صنعتی، سرمایه‌گذاری فناورانه و جذب مشارکت خارجی را به‌سرعت اصلاح نکند، بازنده قطعی خواهد بود.

در این شرایط، کارشناسان و متخصصان این اقدامات را برای خروج از بن‌بست و عبور از محدودیت‌ها ضروری می‌دانند:
اصلاح ساختار صنعتی و فناورانه، ایجاد مشوق‌های واقعی سرمایه‌گذاری، شفافیت قوانین و حمایت مالی برای جلوگیری از خروج سرمایه و استعدادها، تمرکز بر خودروهای برقی و هوشمند و تقویت برندهای بومی با کیفیت جهانی.

عربستان پیروز، ایران بازنده

عربستان با استراتژی هدفمند، سرمایه‌گذاری کلان و سیاست‌گذاری پیشرو، در حال تبدیل شدن به قطب بی‌رقیب صنعت خودرو در خاورمیانه است. سهم ژاپنی‌ها و کره‌ای‌ها افزایش یافته و حضور چینی‌ها در آینده‌ای نزدیک به سهمی قابل‌توجه خواهد رسید. ایران اما با تحریم‌ها، ضعف ساختاری و عقب‌ماندگی فناوری، به‌سرعت از رقابت منطقه‌ای حذف می‌شود. اگر سیاست‌گذاران کشور فکری عاجل نکنند، فرصت‌ها به‌طور کامل از دست خواهد رفت و ایران به تماشاگر منفعل صنعت خودرو در منطقه تبدیل خواهد شد.