علیرضا جبلی
۲۶ مرداد ۱۴۰۵ | ۱۱:۳۰
اخبار
خودروهای فرسوده وارد مرحله تازه‌ای شدند؛ وام ۴۰۰ میلیونی نوسازی حذف شده است؟
اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو وارد مرحله اجرا شده است؛ طرحی که هم‌زمان برای مالکان خودروهای فرسوده مشوق مالی در نظر گرفته و محدودیت‌هایی در حوزه سوخت، تردد و نقل‌وانتقال ایجاد می‌کند. فرشاد مقیمی، رئیس هیئت عامل ایدرو، از آغاز اجرای این آیین‌نامه از هفته آینده خبر داده و گفته است متقاضیان جایگزینی خودروهای فرسوده بدون قرعه‌کشی به خودروساز معرفی خواهند شد.
پس از سال‌ها توقف و اجرای ناقص طرح‌های اسقاط، دولت حالا می‌خواهد فرآیند خروج خودروهای فرسوده را از یک برنامه صرفاً اداری به یک سازوکار اجرایی تبدیل کند. اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو که در ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ در هیئت وزیران تصویب و در ۱۲ مردادماه ابلاغ شد، قواعد تازه‌ای برای اسقاط، تولید و واردات خودرو و برخورد با ناوگان فرسوده تعیین کرده است.
فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، اکنون از آغاز اجرای این آیین‌نامه از هفته آینده خبر داده است. به گفته او، دارندگان خودروهای فرسوده که گزینه جایگزینی را انتخاب کنند، بدون ورود به فرآیند قرعه‌کشی و قرار گرفتن در صف، به خودروساز معرفی می‌شوند.
وام ۴۰۰ میلیون تومانی برای جایگزینی خودرو
یکی از مهم‌ترین مشوق‌های طرح جدید، تسهیلاتی است که برای خرید خودروی جایگزین در نظر گرفته شده است. بر اساس اعلام مقیمی، حدود ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات با نرخ تقریبی ۸ درصد و بازپرداخت سه‌ساله برای این بخش پیش‌بینی شده است.
البته این عدد به معنای پرداخت نقدی ۴۰۰ میلیون تومان به تمام مالکان خودروهای فرسوده نیست. تسهیلات در چارچوب فرآیند جایگزینی و پس از احراز شرایط متقاضی، معرفی به خودروساز و طی مراحل بانکی پرداخت خواهد شد. جزییات اجرایی این تسهیلات، از جمله بانک عامل، نحوه ضمانت و شرایط دقیق دریافت وام، باید در سازوکار اجرایی طرح مشخص شود.
برای بازپرداخت سه‌ساله، حتی با فرض نرخ حدود ۸ درصد، این تسهیلات قرار نیست تمام هزینه خرید خودروی جدید را پوشش دهد. بنابراین مالک خودرو فرسوده همچنان باید مابه‌التفاوت قیمت خودروی جایگزین و مجموع تسهیلات و ارزش خودروی اسقاطی را تأمین کند.
قرعه‌کشی از مسیر جایگزینی حذف می‌شود
در طرح جدید، مالک خودروی فرسوده برای جایگزینی قرار نیست مانند برخی طرح‌های فروش عمومی خودروسازان وارد قرعه‌کشی شود. مقیمی گفته است متقاضیانی که گزینه جایگزینی را انتخاب کنند، مستقیماً برای خرید خودروی جایگزین به خودروساز معرفی می‌شوند.
این تغییر از آن جهت اهمیت دارد که سهمیه خودروهای فرسوده در فروش‌های خودروسازان طی سال‌های گذشته نیز گاهی با محدودیت ظرفیت و رقابت متقاضیان همراه بوده است. در مدل جدید، هدف این است که فرآیند جایگزینی به جای فروش عمومی خودرو، به عنوان یک مسیر مستقل نوسازی دنبال شود.
رسیدن خودرو به سن فرسودگی به معنای اسقاط فوری نیست
یکی از برداشت‌های اشتباه درباره آیین‌نامه جدید این است که خودرویی که به سن فرسودگی رسیده، باید بلافاصله اسقاط شود.
اصلاحیه جدید چنین حکمی ندارد. رسیدن خودرو به سن فرسودگی، مالک را وارد مجموعه‌ای از محدودیت‌ها و فرآیند نوسازی می‌کند، اما اجرای اسقاط به فراهم شدن شرایط و طی شدن فرآیند قانونی آن وابسته است. در همین چارچوب برای مالکان خودروهای فرسوده‌ای که در سامانه اسقاط ثبت‌نام کرده و آمادگی خود را برای اسقاط اعلام کنند، سازوکار معافیت موقت از محدودیت‌ها در نظر گرفته شده است.
بر اساس این سازوکار، اگر شرایط و تسهیلات لازم برای اسقاط هنوز فراهم نشده باشد، مالک می‌تواند تا زمان فراهم شدن این شرایط و حداکثر به مدت پنج سال از محدودیت‌های مربوط به خودروی فرسوده معاف بماند. بنابراین عدد پنج سال را نباید به معنای «مهلت قطعی پنج‌ساله برای همه خودروهای فرسوده» دانست؛ این دوره به فرآیند نوسازی و فراهم شدن شرایط آن وابسته است.
خودروهای سواری بنزینی بالای ۲۰ سال در کانون مقررات جدید
اصلاحیه آیین‌نامه برای خودروهای سواری بنزینی با عمر ۲۰ سال و بیشتر، محدودیت‌های تازه‌ای تعریف کرده است. این خودروها در گروه فرسوده قرار می‌گیرند و پس از ورود به این فرآیند، دیگر از تمام مزایای خودروهای عادی برخوردار نخواهند بود.
با این حال، اجرای محدودیت‌ها یکباره و بدون سازوکار انتقالی نیست. آیین‌نامه، ثبت اطلاعات خودرو در سامانه و اعلام آمادگی مالک برای اسقاط را به عنوان بخشی از مسیر نوسازی در نظر گرفته است.
این تفاوت برای مالکان خودروهای قدیمی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عبارت «بالای ۲۰ سال» در شبکه‌های اجتماعی گاهی به شکل «تمام خودروهای بالای ۲۰ سال از هفته آینده ممنوع‌التردد می‌شوند» منتشر شده است، در حالی که اجرای مقررات به فرآیند تعیین‌شده در آیین‌نامه و اقدامات دستگاه‌های مسئول وابسته است.
سهمیه بنزین خودروهای فرسوده چه می‌شود؟
بخش مهم دیگر اصلاحیه به سوخت مربوط می‌شود. بر اساس جزئیات منتشرشده از مقررات جدید، خودروهای فرسوده مشمول حذف سهمیه بنزین با نرخ‌های یارانه‌ای اول و دوم خواهند شد. گزارش‌های منتشرشده تأکید کرده‌اند که این موضوع الزاماً به معنی نابودی یا ابطال کامل کارت سوخت نیست.
به همین دلیل باید بین «کارت سوخت» و «سهمیه سوخت یارانه‌ای» تفاوت گذاشت. موضوع اصلی آیین‌نامه، محدود کردن استفاده از سهمیه یارانه‌ای برای خودرویی است که در گروه فرسوده قرار گرفته و هنوز برای خروج از ناوگان اقدامی نکرده است.
در برخی گزارش‌ها نیز آمده است که ادامه استفاده از کارت سوخت برای این خودروها به ثبت‌نام در سامانه جایگزینی و ورود به فرآیند نوسازی گره خواهد خورد.
محدودیت تردد در کلان‌شهرها
محدودیت فقط به سوخت ختم نمی‌شود. اصلاحیه ماده ۱۰ برای خودروهای فرسوده محدودیت تردد در کلان‌شهرها و محدودیت در برخی خدمات مرتبط با خودرو را پیش‌بینی کرده است.
منطق سیاست جدید روشن است: دولت می‌خواهد هزینه ادامه استفاده از خودروهای فرسوده را افزایش دهد و در مقابل، برای خروج آن‌ها از چرخه مصرف مشوق ایجاد کند.
این سیاست البته زمانی اثرگذار خواهد بود که دو بخش آن هم‌زمان اجرا شوند. اگر محدودیت‌ها اعمال شوند اما خودروی جایگزین، تسهیلات بانکی و فرآیند اسقاط به اندازه کافی در دسترس نباشد، مالک عملاً با یک انتخاب ساده میان «خرید خودروی جدید» و «ادامه استفاده از خودروی قدیمی» مواجه نخواهد بود؛ زیرا توان مالی برای گزینه نخست ممکن است وجود نداشته باشد.
نقل‌وانتقال خودرو نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد
اصلاحیه جدید فقط تردد را هدف نگرفته است. برای خودروهایی که وارد وضعیت فرسودگی شده‌اند، محدودیت‌هایی در نقل‌وانتقال و دریافت برخی خدمات نیز پیش‌بینی شده است.
این بخش می‌تواند اثر قابل توجهی بر بازار خودروهای قدیمی داشته باشد. خودرویی که امکان تردد آن محدود شده و سهمیه سوخت یارانه‌ای نیز ندارد، در صورت محدود شدن امکان نقل‌وانتقال، دیگر مانند گذشته یک دارایی قابل معامله در بازار خودرو نخواهد بود.
در نتیجه، سیاست جدید عملاً ارزش اقتصادی ادامه نگهداری خودروی فرسوده را کاهش می‌دهد و مالک را به سمت جایگزینی سوق می‌دهد.
چرا دولت سراغ خودروهای فرسوده رفته است؟
هدف اصلی این سیاست، فقط نوسازی ظاهری ناوگان نیست. خودروهای قدیمی به دلیل مصرف سوخت بالاتر و استانداردهای آلایندگی پایین‌تر، سهم قابل توجهی در مصرف سوخت و آلودگی هوا دارند. دولت در اصلاحیه جدید تلاش کرده است از طریق ترکیب «مشوق برای اسقاط» و «محدودیت برای ادامه استفاده»، رفتار مالک را تغییر دهد.
آمار اعلام‌شده از عملکرد اخیر طرح اسقاط نیز نشان می‌دهد ظرفیت این بازار قابل توجه است. طبق گزارش‌های منتشرشده، طی یک دوره ۲۰ماهه حدود ۵۰۵ هزار دستگاه خودرو اسقاط شده و حدود ۳۴۰ هزار تن مواد از این خودروها به چرخه بازیافت بازگشته است.
با این حال، مقیاس مسئله بسیار بزرگ‌تر از این اعداد است. سال‌ها انباشت خودروهای قدیمی باعث شده خروج چند صد هزار خودرو از ناوگان، به تنهایی نتواند مسئله فرسودگی را حل کند.
یک حلقه دیگر؛ تکلیف خودروسازان و واردکنندگان
اصلاحیه ماده ۱۰ فقط برای مالکان خودروهای فرسوده نوشته نشده است. بخش مهمی از آن به تولیدکنندگان و واردکنندگان مربوط می‌شود و نحوه تأمین گواهی اسقاط، گروه‌بندی خودروها و فرآیند شماره‌گذاری را نیز تغییر می‌دهد.
در این ساختار، گواهی اسقاط به یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره تولید و واردات خودرو تبدیل می‌شود. تولیدکننده یا واردکننده باید تکالیف تعیین‌شده در حوزه اسقاط را انجام دهد و این مسئله مستقیماً با امکان شماره‌گذاری خودروهای جدید ارتباط پیدا می‌کند.
به همین دلیل اجرای آیین‌نامه می‌تواند فقط بر مالکان خودروهای قدیمی اثر نگذارد و در طرف دیگر بازار نیز روی هزینه تولید، واردات و عرضه خودرو تأثیر بگذارد.
مالک خودروی فرسوده از هفته آینده چه کار باید بکند؟
با آغاز مرحله اجرایی جدید، مهم‌ترین اقدام برای مالک خودروی فرسوده، ثبت اطلاعات خودرو در سامانه مربوط به نوسازی و اسقاط و اعلام آمادگی برای خروج خودرو از چرخه مصرف است. ثبت‌نام در سامانه به خودی خود به معنای تحویل فوری خودروی جدید نیست، اما می‌تواند مالک را در مسیر دریافت تسهیلات و استفاده از معافیت‌های پیش‌بینی‌شده قرار دهد.
اگر مالک گزینه جایگزینی را انتخاب کند، طبق اعلام ایدرو قرار است بدون قرعه‌کشی به خودروساز معرفی شود و از تسهیلات حدود ۴۰۰ میلیون تومانی با نرخ حدود ۸ درصد و بازپرداخت سه‌ساله استفاده کند.
در مقابل، خودرویی که در وضعیت فرسوده باقی بماند، به تدریج با محدودیت‌هایی در سوخت، تردد و نقل‌وانتقال روبه‌رو خواهد شد.
این همان تغییر اصلی در سیاست اسقاط است: دولت دیگر فقط نمی‌گوید «خودروی فرسوده را تحویل بده و خودروی جدید بگیر». حالا قرار است برای مالک دو مسیر تعریف شود؛ مسیر نخست، نوسازی با مشوق مالی و دسترسی مستقیم‌تر به خودروساز است و مسیر دوم، ادامه استفاده از خودروی فرسوده با هزینه‌ها و محدودیت‌های بیشتر.
اجرای واقعی این سیاست اما به یک عامل تعیین‌کننده وابسته است: ظرفیت نوسازی باید با تعداد خودروهای فرسوده تناسب داشته باشد. اگر تعداد متقاضیان بسیار بیشتر از ظرفیت تولید، تسهیلات بانکی و مراکز اسقاط باشد، حتی حذف قرعه‌کشی هم لزوماً به معنای تحویل سریع خودرو نخواهد بود. خود آیین‌نامه نیز برای همین فاصله زمانی، سازوکار معافیت موقت را پیش‌بینی کرده است.
به این ترتیب، هفته آینده بیشتر از آنکه پایان ناگهانی تردد خودروهای قدیمی باشد، آغاز مرحله‌ای تازه از اجرای سیاست فرسوده‌هاست؛ مرحله‌ای که در آن، ادامه مالکیت یک خودروی قدیمی به ثبت‌نام، وضعیت اسقاط، دریافت تسهیلات و رعایت محدودیت‌های جدید گره می‌خورد.
بیشتر بخوانید:
چرا خودروها بیشتر بنزین می‌سوزانند؟ از پیرشدن ناوگان تا کیفیت سوخت
۵۶.۷ درصد مصرف بنزین خودروهای فرسوده؟ چرا دولت گزارش محرمانه را پنهان می‌کند؟
دولت برای فرسوده‌ها دست به جیب شد؛ مشوق ۱.۲ میلیاردی برای تاکسی‌ها
خودروی فرسوده؛ جبهه سوم جدال دولت و مجلس
پشت پرده ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده
تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال
تلگرام
و
اینستاگرام
اسب بخار دنبال کنید.
خودروهای فرسوده نوسازی خودروهای فرسوده
اگر وام ۴۰۰ میلیونی می دهی پس بقیه پول ماشین نو را از کجا بیاوریم
خدا لعنتتون کنه بیشرفهاا که فقط به مردم قشر ضعیف فشار میارید وکمرشون رو میشکنین…..خدا ریشتون رو بخشکونه…
بهتره که به دارنده های خودرو های خارجی اجازه داده بشه یک خودرو هم برند و مشابه خودرو خود یا وارد کنند یا از منطقه آزاد و گمرک خریداری کنند و اجازه پلاک ملی داشته باشند و بعد مراحل اسقاط. تا عدالت برقرار بشه خدایش مثلا لندکروز ۲۰۰۶ رو بدن ۱۸۰ میلیون
اگر دولت واقعا میخواد قدمی برای کاهش آلودگی و حفظ محیط زیست برداره اول خودرو سازهایی که محصولاتشان همگی با برچسب انرژی D و رو به سمت F رو تولید میکنند کنترل و اصلاح کنه این حروف معانی خاص و مشخصی داره و هرچی از A به سمت پایین میره یعنی که مصرف انرژی و تولید آلودگی اون محصول بیشتره الان به من بگید کدوم یکی از شرکتهای ایرانی و حتی مونتاژ کننده برندهای چینی برچسبشون از D بالاتره همه بسمت قعر جدول هستند در صورتی که من خودم هم ماکسیما ۸۱ دارم هم پراید ۹۵ هردوشون با ۳۰لیتر بنزین ۳۰۰کیلومتر میرن پراید با وزن ۱۲۰۰کیلو ماکسیما بیش از ۲تن وزن داره بنظر شما مصرف کدوم بیشتره تازه ۱۴سال هم از ماکسیما جوون تره و کم کارکردتر آقا برو محصولات آشغالت رو درست کن بعدش بیا به نرخ روز خودروی ما رو بردار اسقاط کن تازه با وام ۴۰۰تومنی شاید بتونیم یه خودروی درست و منطقی بخریم چرا نباید دولت بابت این قضیه یارانه بده تا مردم هم تشویق به تعویض باشند وقتی که این یارانه ها رو میبرید توی کشورهای دیگه صرف آبادانی اونها میکنید معلومه که با کسر بودجه مواجه میشوید دیگه اینو هربچه ای می‌فهمه خدا لعنتتون کنه بیچاره کردید ملت رو واقعا گاو پیشتون پرفسوره
دولت اگه مبخاد کسری بودجه شو جور کنه از هزینه های مراسمات مذهبی بزنه چرا دست تو جیب مردم می‌کنه … شما میخاید سوخت ندید به ماشین مردمی که با سیاست های آب‌دوغ خیاریتون بدبختشون کردین چرا بهونه میارید خیلی نگران محیط زیست و این چیزا هستید یقه ایران خودرو سایپا رو بگیرید که این آشغالا رو تولید کردن
آخه شماها یا خودتون خ.ر.ی.د یا مارو خ.ر فرض کردین این چه طرحی م.ز.خ.ر.ف.ی هست آخه اگه من میتونستم ۶۰۰ -۷۰۰ میلیون جور کنم تا مابقی پول ماشین رو بدم خب دردم چی بود خودم ماشینو عوض میکردم منتظر طرح احمقانه دولیتا هم نمیموندم..
بخدا این دولت فقط میخاد مردم ضعیف رو بچزونه
چون میدونه اکثیریت کسانی که میان خیابون و با سیاستهای خارجی بی معنیشون موافقت میکنن، همین مردم ضعیف همین مردم ضعیف هستن..
واقعا مزخرفه طرح اسقاط …بیخود کردن.. با این طرح مزخرفشون که نمیزارن نفس بکشیم هر روز یه شک داستان آقا من ۴۰۵ مدل ۸۵ گرفتم با وام بدبختی ۵۴۰ میلیون الان ده روزم نیست الان بدمش شما ۱۸۰ میلیون ۵۰۰ میلیون ضرر وام چی میشه بعد بیام وام شمارو هم پس بدم بعد آشغالی سوار بشم دوباره من یه سوال دارم خودرو پراید ۱۴۰۴ با ۱۳۸۵ چه فرقی تو موتوری سوخت داره عملا همونه فقط یه داشبورد عوض کردن که اونم اشغال تر بی کیفیت تر شده کاری نکنید مردم پلاکشون مقدوش کنن راهور مردمو به جون هم بندازین آقا معاینه فنی این وسط چکارس پس اونیکه بنز مدل ۲۰۰۶ داره بده اسقاط ۱۸۰ میلیون بره کوئیک سوار شه بر پدر کسی که این طرح داده دارن تابید میکنن لعنت بسه دیگه بریدم بابا
این کار شما فقط وفقط فشار حد اکثری برمردم ضعیفه وبس
سلام
خیلی ام عالی ولی باز پرداخت ۳ سال خیلی کمه اگر میشد لااقل ۵ساله بود خیلی خوب
قیمت خودروی فرسوده رو اگر بیشتر میخریدن هم عالی میشد
شما یا وضعت خوبه یا اطلاعات نداری یا بی انصافی. من با ۳ تا بچه به زور تونستم با وام یه پراید ۸۵ بخرم ۴۰۰ میلیون سالمه انژکتور هم هست معاینه فنی عالی هم داره ، که برم اسنپ کار کنم امکانات حداقلی برای این خانواده ۵ نفره فراهم کنم ،بخدا ۶ ماهه رنگ گوشت بچه های تو سن رشدم ندیدن، الان دولت ماشین منو ۱۵۰ برداره ۲۵۰ میلیون ضرر کردم اینو از دهن بچه هام زدم . با ۴۰۰ وام میشه ۵۵۰ میلیون با ۵۵۰ من چه ماشینی بهم میده دولت؟!! نصف بقیشو که حدود ۶۰۰ میلیون میشه از کجا بیارم ، چرا دولت میخواد مردمو اذیت کنه باید خودمو با ماشین وسط خیابون آتیش بزنم تا بلکه صدای امثال من به گوش مسولین برسه!!!
دولت میدونه که قشر ضعیف کارگر و مسافر کش چون نماینده ای در مجلس و دولت نداره که از حقشون دفاع کنن و چون زورش به مافیای خودروی داخلی و وارد کننده خودرو که دستهای درازی در دولت و مجلس داره نمیرسه این مصوبه رو داده.به اسم آلودگی هوا… توی این شرایط جنگی که مردم عادی میوه نمیتونن بخرن و چند ماهه زن و بچه مردم گوشت نمیونن بخرن این چه مصوبه ای هستش.