تراکم فقر در جاده‌مخصوص؛ هجوم ۸۴ درصدی به کف بازار خودرو + جدول

بازار خودرو
بازار خودرو

جدیدترین گزارش بازوی پژوهشی مجلس درباره میزان تقاضا برای خرید خودرو از تراکم فقر در جاده‌مخصوص و هجوم ۸۴ درصدی به کف بازار خودرو خبر می‌دهد. براساس داده‌های این مرکز ۶۹ درصد تقاضا در بازه قیمتی ۵۰۰ میلیون تا ۱ میلیارد و ۱۵ درصد در بازه قیمتی ۱ تا ۱.۵ میلیارد متمرکز شده، که نشانه‌ای از کاهش شدید قدرت خرید و عقب‌نشینی شدید طبقه متوسط از خرید خودروهای میلیاردی است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بررسی سهم بازار خودروهای داخلی از نظر ارزش، پرده از یک واقعیت تلخ و نگران‌کننده در اقتصاد ایران برمی‌دارد. براساس داده‌های موجود، ساختار تقاضا در بازار خودرو به‌شکلی بی‌سابقه در پایین‌ترین دهک‌های قیمتی فشرده شده است. این فشردگی نه‌تنها نشان‌دهنده سقوط قدرت خرید طبقه متوسط است، بلکه زنگ خطری جدی برای وقوع یک انفجار قیمتی جدید در بخش خودروهای به اصطلاح «اقتصادی» به حساب می‌آید.

تمرکز ۸۴ درصدی در بازه خودروهای زیر ۱.۵ میلیارد تومان

مطابق آمار، بخش عمده تقاضا در بازار خودروهای داخلی به بازه قیمتی ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان اختصاص یافته است. در این میان، تقاضای ۶۹ درصدی برای خودروهای زیر یک میلیارد تومان، به وضوح نشان می‌دهد که بخش بزرگی از جامعه ایران، توان عبور از این مرز برای خرید خودرو را ندارد. با افزودن سهم ۱۵ درصدی بازه قیمتی یک تا ۱.۵ میلیارد تومان، مشخص می‌شود که حدود ۸۴ درصد از کل تقاضای مؤثر بازار در این محدوده متراکم شده است.

این تمرکزِ حداکثری در پایین‌دست بازار، به معنای خروج تدریجی مصرف‌کنندگان از دایره خریداران خودروهای باکیفیت‌تر و پناه آوردن به خودروهای ارزان قیمت تر است.

کاهش تولید؛ بنزینی بر آتش تقاضا

نکته بحرانی این‌جاست که این فشار تقاضا با یک سد بزرگ به نام کاهش تولید برخورد کرده است. آمارها نشان می‌دهند که روند تولید خودرو در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل با افت مواجه شده است. در علم اقتصاد، زمانی که عرضه کاهش می‌یابد و تقاضا به دلیل کاهش قدرت خرید، از بازارهای موازی به سمت کالاهای پایه سرازیر می‌شود، شاهد یک اثر تراکمی مخرب خواهیم بود.

سهم بازار خودروهای داخلی براساس قیمت

بازه قیمتی (تومان)سهم بازار (درصد)وضعیت تقاضا
۵۰۰ میلیون تا ۱ میلیارد69بحرانی
۱ تا ۱.۵ میلیارد15متوسط
۱.۵ تا ۲ میلیارد6محدود
۲ تا ۲.۵ میلیارد5اندک
۲.۵ تا ۳ میلیارد4بسیارکم
بالای ۳ میلیارد 1بسیار کم

موج جدید افزایش قیمت در کف بازار

این تجمع تقاضا در بازه زیر یک میلیارد تومان، در حالی‌که تیراژ تولید پاسخ‌گوی آن نیست، به طور خودکار باعث ایجاد حباب و رقابت کاذب میان خریداران می‌شود. نتیجه منطقی این وضعیت، چیزی جز موج جدید افزایش قیمت‌ها در بخش خودروهای ارزان‌قیمت نخواهد بود؛ بخشی که پیش از این آخرین پناهگاه مصرف‌کنندگان ایرانی محسوب می‌شد.

سقوط قدرت خرید و تغییر رفتار مصرف‌کننده

این‌که تنها ۱ درصد از بازار متعلق به خودروهای بالای ۳ میلیارد تومان است، نشان‌دهنده یک بازار فقیر شده است. وقتی ۸۴ درصد مردم در بازه زیر ۱.۵ میلیارد تومان به دنبال خودرو می‌گردند، یعنی طبقه متوسط در عمل کارکرد را در توسعه از دست داده است و صرفاً برای حفظ ارزش پول خود در میان گزینه‌های محدود دست‌وپا می‌زند.

تراکم فقر تا تراکم بحران معیشت

اگر سیاست‌گذار نتواند با افزایش تیراژ تولید در رده خودروهای اقتصادی، این فشار تقاضا را مدیریت کند، به زودی شاهد جهش ناگهانی قیمت در کف بازار خواهیم بود. در چنین شرایطی، حتا خودروهای معمولی داخلی نیز از دسترس اکثریت متقاضیان خارج خواهند شد و بحران مالکیت خودرو در ایران وارد فاز جدید و خطرناک‌تری می‌شود؛ جایی‌که تراکم فقر در تقاضا، به تراکم بحران در معیشت تبدیل خواهد شد.

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.