پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

کروز علت افت ۸۹ درصدی تولید سایپا؟

اظهارات محمدصادق مفتح، قائم‌مقام وزیر صمت، ابعاد تازه‌ای به پرونده سایپا و کروز داده است. وی صراحتاً اعلام کرد که زنجیره تأمین قطعات، کروز، براساس قراردادهای فیمابین موظف به تأمین قطعات سایپا بوده، اما این موضوع انجام نشده است. طبق این اظهارات آیا کروز علت افت ۸۹ درصدی تولید سایپا است؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، مفتح با اشاره به انباشت خودروها در پارکینگ‌ها، تأکید کرده است که وزیر صمت شخصاً پیگیر اجرای این قراردادهاست. هشدار تند مقام ارشد وزارت صمت مبنی بر برخورد از طریق مراجع قضایی در صورت عدم تمکین قطعه‌ساز به شرایط قرارداد، نشان‌دهنده عمق شکافی است که میان سیاست‌گذار، خودروساز و تأمین‌کننده ایجاد شده است.

چالش‌ها و اختلاف‌ها و شایعه‌ها درباره رابطه کروز و سایپا با تأیید عدم تحویل قطعه از سوی این شرکت به نارنجی‌پوشان جاده مخصوص وارد فاز جدیدی شده است. آیا کروز را باید علت افت ۸۹ درصدی تولید در سایپا دانست؟
این در حالی است که خودروسازی ایران در آغاز سال ۱۴۰۵ با وضعیتی بحرانی و بی‌سابقه روبه‌رو شده است. انتشار آمارهای رسمی نشان‌دهنده افت ۸۹.۲ درصدی تولید و سقوط ۸۹ درصدی فروش در گروه خودروسازی سایپا است؛ آماری که جاده مخصوص را در شوکی عمیق فرو برده و بار دیگر نبرد کهنه و جنجالی میان سایپا و کروز را به صدر اخبار و حاشیه‌ها بازگردانده است. این‌بار اما بحران از لابی‌های مدیریتی به کف پارکینگ‌ها کشیده شده و هزاران خودروی ناقص، گروگان دعوایی شده‌اند که یک سر آن بدهی‌های میلیاردی و سر دیگر آن، شائبه‌های سنگینِ رقابتی است.

پارکینگ‌های لبریز از خودروهای بی‌قطعه

گزارش‌ها حکایت از آن دارد که از بهمن‌ماه سال گذشته، هزاران دستگاه از محصولات پرطرف‌دار سایپا شامل کوییک، اطلس و شاهین به دلیل نقص قطعه در پارکینگ‌های این شرکت زمین‌گیر شده‌اند. حجم این خودروهای ناقص به قدری زیاد است که سایپا عملاً با بحران فضا برای نگهداری آن‌ها مواجه شده است و قادر به تحویل تعهدات خود به مشتریان نیست. بخش عمده‌ای از این قطعات استراتژیک، پیش از این توسط شرکت کروز تأمین می‌شد؛ شرکتی که اکنون نه تنها بزرگ‌ترین قطعه‌ساز، بلکه به عنوان یکی از مدیران و تصمیم‌گیران اصلی در جاده مخصوص شناخته می‌شود.

در این میان هر چند قائم مقام وزیر صمت به صورت رسمی کارشکنی کروز را در زنجیره تأمین تأیید کرده است، اما به نظر می‌رسد در مرکز این تنش، بحث داغ مطالبات مالی قرار دارد. برخی منابع، بدهی سایپا به کروز را بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌کنند و معتقدند کروز به دلیل همین انباشت بدهی، شیر تأمین قطعات را بسته است. با این حال، پارادوکس ماجرا این‌جاست که مدیران سایپا مدعی هستند در شرایطی که تحویل قطعه از سوی کروز به شدت کاهش یافته است، آن‌ها موفق شده‌اند میزان بدهی خود را به این شرکت به شکل چشم‌گیری کاهش دهند؛ ادعایی که از سوی کروز رد شده و دو طرف را در یک بن‌بست آماری قرار داده است.

شائبه رقابت ناجوانمردانه

در این شرایط، برخی کارشناسان معتقدند فراتر از بحث بدهی، یک جنگ استراتژیک در جریان است. با توجه به این‌که شرکت کروز اکنون مدیریت و نفوذ بالایی در شرکت ایران‌خودرو، رقیب سنتی سایپا دارد، این شائبه تقویت شده است که کروز با عدم تأمین به موقع قطعات سایپا، عمداً مسیر تولید رقیب را ناهموار می‌کند. به باور این گروه، ایجاد اختلال در تحویل محصولاتی نظیر شاهین و اطلس، می‌تواند سهم بازار را به نفع محصولات ایران‌خودرو تغییر دهد؛ موضوعی که اگر صحت داشته باشد، نشان‌دهنده یک تضاد منافع خطرناک در ساختار مالکیت و تأمین صنعت خودروست.

فرجام نبرد در مراجع قضایی؟

اکنون سایپا با افت ۸۹ درصدی تولید و فروش، در ضعیف‌ترین وضعیت سال‌های اخیر خود قرار گرفته است. در حالی‌که، وزارت صمت بر اجرای قراردادها اصرار دارد، جاده مخصوص منتظر است تا ببیند آیا تهدید به مداخله قضایی می‌تواند قفل پارکینگ‌های سایپا را باز کند یا خیر. آن‌چه روشن است، نبرد قدرت میان کروز و سایپا دیگر یک اختلاف داخلی نیست و تبعات آن در قالب نایابی خودرو و جهش قیمت‌ها، مستقیماً معیشت و حقوق مصرف‌کنندگان را هدف قرار داده است. اگر چرخ تولید در سایپا دوباره نچرخد، افت ۸۹ درصدی فروردین‌ماه تنها آغاز یک فروپاشی بزرگ‌تر در دومین خودروساز کشور خواهد بود.