پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

قصه عجیب خط تولیدهای ایران خودرو در استان ها

ایران خودرو بیش ترین تعداد خط تولید را در استان های مختلف کشور دارد، اما با این تعداد خط تولید، آیا کارآمدی و سودآوری این خودروساز هم بیش تر شده است؟

اگر در شاهراه های اصلی کشور تردد کرده باشید، احتمالاً خودروهای کامل و یا بدنه های رنگ شده محصولات ایران خودرو را در مسیر دیده اید. برای مثال، در مسیر رفت از تهران تا شیراز باید متوجه انتقال بدنه های رنگ شده از تهران به استان فارس شده باشید. اما چرا بدنه های رنگ شده به فارس، مازندران، کرمانشاه و تبریز می روند؟ دلیل حمل و نقل پرهزینه بدنه اصلی به این شهرها چیست؟ در ادامه به صورت دقیق تر عملکرد خطوط تولید ایران خودرو در این شهر ها را بررسی می کنیم.

هزینه های سربار حمل و نقل

جالب است بدانید برای تولید خودرو در ایران خودرو مازندران، بدنه های رنگ شده از تهران به این شهر می روند و بسیاری از دیگر قطعات هم از پایتخت به این خط تولید ارسال می شود و عملاً در این کارخانه فقط مونتاژ محصول صورت می گیرد. مشابه همین داستان را برای ایران خودرو کرمانشاه و تبریز هم داریم. این یعنی عملاً هزینه های اضافی برای تولید خودرو در شهری دیگر! در ایران خودروی فارس هم همین داستان را داریم که البته این زیرمجموعه علاوه بر مونتاژ، اقدامات گمرکی شرکت از جنوب را پیگیری می کند. تمام این ها در حالی است که خط تولید تهران ایران خودرو ظرفیت تولید همه این خطوط را به تنهایی دارد!

همیشه در مورد دو خودروساز بزرگ دولتی کشور بحث زیان ده بودن آن ها مطرح می شود و حالا با بررسی عملکرد یکی از آن ها متوجه می شویم که می توان هزینه های سربار این‌چنینی را حذف کرد. هیچ منطقی تولید خودرو با چنین شرایطی را تأیید نمی کند و کیلومترها حمل و نقل بدنه و قطعات خودرو چیزی جز هزینه های سربار ندارد. شاید بهتر باشد خط و مشی ایران خودرو خراسان برای خطوط دیگر در نظر گرفته شود. ایران خودرو خراسان در حال حاضر تولید کامل خودروهای آریسان ۲ و محصولات هایما را انجام می دهد و قبلاً هم سوزوکی گرند ویتارا در این خط تولید می شد. این یعنی عملکرد نسبتاً مستقلی را در این زیرمجموعه ایران خودرو می بینیم و در نتیجه فعالیت این خط می تواند سودده باشد یا حداقل میزان زیان ده بودن کم تر باشد.

اشتغال زایی به چه قیمت؟

اما داستان تأسیس این خطوط تولید در استان های مختلف چیست؟ چرا باید چنین وضعی را برای بزرگ ترین خودروساز کشور شاهد باشیم؟ داستان این است که در هر دوره ای فلان نماینده و یا فلان مسئول با فشار سیاسی اصرار داشتند تا خط تولیدی برای اشتغال زایی در استان آن ها تأسیس شود. دریغ از این که تأسیس چنین خط تولیدهایی اصلاً آورده مالی دارد یا نه! در نتیجه بدون انجام هیچ کارشناسی ای آن ها این خطوط تولید را تأسیس کردند و پس از آن به افزایش اشتغال زایی در استان خود بالیدند. هنوز هم آمارهای خیره کننده از تولید و اشتغال این خطوط منتشر می شود، اما اهل فن می دانند که عملاً کار کردن این خطوط چیزی جز هزینه سربار نیست.

چرا خودروسازان جهان را نمی بینیم؟

در بحث فناوری و علم تولید خودرو شاید رسیدن به بهترین های جهان بسیار مشکل باشد، اما بسیاری از اقدامات خودروسازان بزگ دنیا را می توان الگوی تولید در ایران قرار داد. مثلاً تسلا مدل های مختلف خودش را در مگا فکتوری های بزرگ تولید می کند. خط تولیدهای بزرگی که طوری با زنجیره تأمین هماهنگ و نزدیک هستند تا تولید در بهترین حالت ممکن رقم بخورد. این نکته حتا در برند اقتصادی سازی همچون داچیا هم دیده می شود و المان های مختلف در تأسیس خطوط تولید در نظر گرفته می شود. در نهایت، همه سعی دارند تا مرکزیت تولید را خیلی پراکنده نکنند و بهره وری را افزایش دهند، اما در ایران و در بزرگ ترین خودروساز کشور می بینیم هیچ کدام از این المان ها در نظر گرفته نشده و کارشناسی دقیقی را در این بحث (مثل دیگر موضوعات) نداشته ایم.

محمدرضا پاداش

پایگاه خبری اسب بخار

منبع تصاویر: وب‌سایت ایران خودرو فارس