پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

جای خالی ایران در بازار خودروی روسیه، تبریک به مسئولان

قرار بود ایران در افق ۱۴۰۴ با تولید سالانه ۳ میلیون دستگاه خودرو علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، یک میلیون را راهی بازارهای صادراتی کند، اما حالا باید جای خالی ایران را در بازار خودروی روسیه به مسئولان تبریک گفت. آن‌گونه که این افراد موفق به تخریب و آینده سوزی این صنعت شده اند به نظر نیازی به دشمن خارجی نیست.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، از درگیری های نظامی روسیه و اوکراین بیش از ۳ سال می گذرد. این درگیری ها از ۵ اسفند ۱۴۰۰ (۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۲) آغاز و تا امروز نیز ادامه دارد. پیرو این نزاع تحریم ها غرب علیه این کشور شروع شد. صنعت خودروسازی روسیه نیز با خروج شرکای خارجی به وضعیتی مشابه ایران دچار شد.

از آن تاریخ تا امروز بسیاری از فعالان خودروسازی ایران تلاش کرده اند که تا از این بازار سهمی کسب کنند، اما در عمل فقط حرف بوده است، یعنی تاکنون غیر از حضور در چند نمایشگاه خودرو مسکو و ادعای درخواست واردات خودرو از ایران، اتفاق خاص دیگری نیافتاده است، بلکه در مقطعی روس از واردات خودروهای ایرانی نیز صرف نظر کرده اند.

در این شرایط چین مانند سال های اخیر توانسته است با سرعت هم جای پای خود را محکم کند و هم بخش عمده ای از بازار خودروی این کشور را به خود اختصاص بدهد.

روسیه بزرگ‌ترین مقصد خودروهای صادراتی چین

در همین رابطه، ایرنا به نقل از فایننشال تایمز نوشت: «در حالی که تحریم‌ها، کشورهای غربی را به قطع ارتباط با مسکو واداشته است، روسیه به بزرگ‌ترین مقصد صادراتی چین تبدیل شده و شکسته شدن رکورد فروش خودروهای چینی را شاهد است.»

فایننشال تایمز افزود: «افزایش فروش خودروهای چینی در روسیه به خودروسازان این کشور آسیایی در شرایطی که با تعرفه‌های بالاتر از سوی واشنگتن و بروکسل در زمینه صادرات خودروهای برقی مواجه اند، کمک کرده است.»

جنگ اوکراین به کاهش شدید فروش خودروهای اروپایی، کره ای و ژاپنی به مسکو منجر شد. حال آن‌که این خودروسازان تا پیش از جنگ، بازارهای روسیه را تصاحب کرده بودند.

به نوشته فایننشال تایمز، در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۴، روسیه بزرگ‌ترین مقصد صادراتی خودروهای چینی بوده که براساس داده های انجمن خودروسازان چین، حجم صادراتی این خودروها به ۸۴۹ هزار و ۹۵۱ دستگاه رسیده است.

حدود ۹۰ درصد از خودروهای چینی فروخته شده به روسیه دارای موتور احتراق داخلی هستند. این درحالی‌ست که بیش از ۱۵ هزار خودروی تولیدی شرکت «لی آتو» -متخصص در زمینه ساخت خودورهای برقی با سوخت ترکیبی- در ۸ ماه اول سال ۲۰۲۴ به روسیه فروخته شده اند.

آمار اداره گمرک چین نشان می دهد که خودروسازان این کشور خودروهایی به ارزش ۱ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار را در ماه سپتامبر (شهریور) به روسیه فروخته اند. ارزش خودروهای فروخته شده به روسیه از سوی چین در همین ماه از سال ۲۰۲۱، ۹۶ میلیون دلار بوده است.

خودروسازان روسی به‌شدت به‌واسطه تحریم‌ها آسیب دیده اند، زیرا دسترسی محدودی به قطعات یدکی و فناوری غرب دارند. آن‌ها برای جبران این آسیب به چین رو کرده اند.

فایننشال تایمز نوشت: «روابط تجاری روسیه و چین متعادل نیست و طبق گزارش نظارت بر داده های تجاری، چین که تا پیش از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بزرگ‌ترین شریک تجاری کرملین بود، اکنون بیش از نیمی از کل صادرات رسمی روسیه را به خود اختصاص داده است. در ماه سپتامبر (شهریور) تنها ۵ درصد از واردات کلی چین از روسیه بود.»

تحلیلگران مدعی اند که حجم فزاینده تجارت بین روسیه و چین می تواند تشخیص واردات کالاهای تحریم شده به مسکو را دشوارتر کند. الکساندر پروکوپنکو عضو اندیشکده کارنگی در این زمینه مدعی شد که بعد از حمله روسیه به اوکراین همگان به سرعت متوجه شدند که روسیه از طریق کشورهای شوروی سابق، تحریم ها را دور می زند، اما حجم بالا و آمار مبهم درباره تجارت این کشور با چین ممکن است به پنهان‌کاری بیش‌تر در مورد کالاهای مورد تجارت این دو، منجر شود.»

سهم ایران مانند همیشه ؛ هیچ

این اتفاق در شرایطی رخ داده است که از همان ابتدای تحریم ها، ایران به سرعت پشت روسیه درآمد. با توجه به تجربه خودروسازان ایرانی در مواجهه با تحریم ها و همچنین برخی پلتفرم های مشترک به نظر می رسید که ایران بتواند به سرعت، بخشی عمده ای نیازهای بازار خودروی این کشور را برطرف کند.

اما سهم ایران مانند همیشه هیچ شد. به نظر می رسد گذشته از مسائل کیفی و قیمتی، روس ها ترجیح داده اند که بدون واسطه و به طور مستقیم خودروهای مورد نیاز را از خود چینی ها خریداری کنند. عقل سلیم هم همین را حکم می کند. هیچ دلیلی برای خرید خودروهای چینی با برندهای ایرانی‌شده وجود ندارد.

در همین حال، پیرو دیدگاه حاکم، خودروسازی کشور همچنان از برآورده کردن نیازهای داخل ناتوان است. بنابراین ادعای صادرات به سایر کشورها بیش‌تر شبیه یک شوخی و توهم است. این توهم را باید شاهکاری دیگر از اقتصاد دستوری و مداخله‌گر به شمار آورد. با توجه به وضعیت امروز آیا اهداف چشم انداز ۱۴۰۴ قابل تحقق است؟ همچنین با ادامه وضع موجود آیا اصلاً صنعت خودروسازی ایران می تواند به حیات خود ادامه بدهد؟