پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

از نیسان آبی تا اتوبوس برقی؛ ناوگان شهری چه‌قدر با نوسازی فاصله دارد؟

در حاشیه هفتمین نمایشگاه بین‌المللی خودرو تهران در مجموعه شهر آفتاب، محمد مجابی، معاون سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور، با تشریح بخشی از چالش‌های ناوگان حمل‌ونقل شهری، بر ضرورت خروج خودروهای فرسوده، نوسازی ناوگان خدمات شهری و توسعه حمل‌ونقل عمومی تأکید کرد؛ مسیری که به گفته او، بدون ارتقای فناوری، افزایش بهره‌وری و نزدیک شدن تولیدات داخلی به استانداردهای جهانی، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، مجابی با اشاره به وضعیت ناوگان خودرویی کشور گفت: «خروج خودروهای فرسوده می‌تواند هم‌زمان چند هدف را دنبال کند؛ از کاهش آلایندگی و اتلاف انرژی گرفته تا ارتقای ایمنی.» با این حال، اجرای چنین سیاستی زمانی اثرگذار خواهد بود که جایگزینی خودروهای فرسوده با ناوگانی مدرن و متناسب با نیاز واقعی کشور همراه شود.

نیسان آبی هنوز از میدان خارج نشده است

یکی از بخش‌های قابل توجه اظهارات معاون سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، اشاره به وضعیت خودروهای مورد استفاده در خدمات شهری بود. به گفته مجابی، شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و سازمان‌های آتش‌نشانی همچنان در برخی بخش‌های حساس از خودروهای قدیمی استفاده می‌کنند؛ خودروهایی که در شرایط عملیاتی و بحران، الزاماً پاسخ‌گوی نیازهای امروز نیستند.

او در همین زمینه به استفاده از خودروهایی مانند نیسان آبی اشاره کرد و گفت ناوگان خدمات شهری به خودروهایی با توان، گشتاور و استانداردهای فنی بالاتر نیاز دارد؛ موضوعی که اهمیت آن در حوزه‌هایی مانند آتش‌نشانی، محیط‌ بانی، منابع طبیعی و مدیریت بحران دوچندان می‌شود.

مجابی همچنین محصولات تخصصی و آف‌رود را برای این بخش‌ها دارای اهمیت دانست و تولیدات تیتان دیزل را به عنوان نمونه‌ای از خودروهایی مطرح کرد که می‌توانند در مناطق سخت‌گذر و مأموریت‌های عملیاتی مورد استفاده قرار گیرند.

سهم ۲۷ درصدی حمل‌ونقل عمومی

مجابی در ادامه به وضعیت حمل‌ونقل عمومی در جابه‌جایی‌های درون‌شهری پرداخت و سهم فعلی این بخش را حدود ۲۷ درصد اعلام کرد؛ رقمی که از نگاه او با سطح مطلوب فاصله دارد و باید افزایش پیدا کند.

در این میان، وی میان وسایل حمل‌ونقل عمومی و وسایل نقلیه‌ای که عملاً به صورت اختصاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند، تفکیک قائل شد. به گفته مجابی، اگرچه تاکسی‌ها نقش مهمی در جابه‌جایی شهروندان دارند، اما اتوبوس و مترو باید ستون‌های اصلی حمل‌ونقل عمومی در شهرها باشند.

این تفکیک از آن جهت اهمیت دارد که افزایش تعداد خودروهای جابه‌جاکننده مسافر لزوماً به معنای توسعه حمل‌ونقل عمومی نیست. آن‌چه می‌تواند از حجم ترافیک و آلودگی شهری بکاهد، افزایش ظرفیت سیستم‌های حمل‌ونقل جمعی و حرکت شهروندان از خودروی شخصی به سمت این شبکه‌هاست.

اتوبوس شهری، نسخه بین‌شهری نیست

یکی دیگر از نکات مطرح‌شده، تفاوت ماهوی اتوبوس‌های شهری با نمونه‌های بین‌شهری بود. مجابی تأکید کرد که اتوبوس شهری باید براساس نیازهای واقعی هر شهر و با مشخصات فنی دقیق سفارش‌گذاری شود.

وی به ویژگی‌هایی مانند کف‌کوتاه بودن، سهولت سوار و پیاده شدن مسافر و طراحی متناسب با توقف‌های متعدد شهری اشاره کرد؛ ویژگی‌هایی که باعث می‌شود اتوبوس شهری را نتوان صرفاً با تغییر کاربری یک محصول بین‌شهری تأمین کرد.

از این منظر، نوسازی ناوگان تنها به معنای خرید تعداد مشخصی اتوبوس نیست، بلکه باید به طراحی و تأمین محصولی منجر شود که با الگوی سفر، زیرساخت و شرایط عملیاتی هر شهر تناسب داشته باشد.

۱۲۰۰ وانت و هدف‌گذاری برای هزاران وسیله جدید

مجابی در تشریح اقدامات انجام‌شده برای نوسازی ناوگان نیز از تأمین بیش از یک هزار و ۲۰۰ دستگاه وانت برای شهرداری‌ها در سال گذشته خبر داد.

در کنار این اقدام، برنامه‌ریزی برای تأمین بیش از ۲ هزار دستگاه اتوبوس و ۵۳۰ واگن قطار شهری نیز در جریان است؛ اعدادی که نشان می‌دهد مسئله نوسازی ناوگان عمومی و خدمات شهری در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای جدی سیاست‌گذاری دولت است.

با این حال، چالش اصلی صرفاً تأمین تعداد خودرو و واگن نیست. مسئله مهم‌تر، سرعت نوسازی، کیفیت محصولات و توان صنعت داخلی برای پاسخ‌گویی به این نیازهاست.

تولید داخلی؛ حمایت بدون رقابت‌پذیری کافی نیست

معاون سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها حمایت از خودروسازان داخلی را یک اصل دانست، اما در عین حال تأکید کرد که این حمایت باید با شرط رقابت‌پذیری و نزدیک شدن محصولات به استانداردهای جهانی همراه باشد.

این نگاه، نقطه مهمی در بحث نوسازی ناوگان است. حمایت از تولید داخل زمانی می‌تواند به توسعه حمل‌ونقل عمومی منجر شود که محصول نهایی از نظر کیفیت، فناوری، ایمنی، مصرف انرژی و دوام عملیاتی بتواند نیاز واقعی شهرداری‌ها و شهروندان را پاسخ دهد.

مجابی همچنین استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، فناوری‌های نوین و همکاری‌های بین‌المللی را برای ارتقای صنعت خودرو ضروری دانست؛ رویکردی که هدف آن نباید صرفاً جایگزینی واردات، بلکه تولید محصولی رقابت‌پذیر و متناسب با نیازهای تخصصی کشور باشد.