اتحاد غول‌های خودرو علیه چین؛ تویوتا، فولکس و فورد خواستار ممنوعیت چینی‌ها شدند

مقابله با خودرو چینی
مقابله با خودرو چینی

ائتلاف نماینده تویوتا، فولکس‌واگن، فورد و چند خودروساز بزرگ از کنگره آمریکا خواست فروش، واردات و تولید خودروهای متصل چینی را برای همیشه ممنوع کند.

خودروهای چینی هنوز فرصت ورود گسترده به بازار آمریکا را پیدا نکرده‌اند، اما رقبای آن‌ها خواهان بسته‌شدن دائمی این مسیر هستند. ائتلافی که تویوتا، فولکس‌واگن، فورد، جنرال موتورز، هیوندای، هوندا و استلانتیس را نمایندگی می‌کند، از کنگره خواسته فروش، واردات و حتی تولید خودروهای متصل چینی در آمریکا را ممنوع کند. امنیت ملی عنوان رسمی این درخواست است، اما نگرانی از قدرت صنعتی و صادرات فزاینده چین نیز در متن نامه پنهان نشده است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، «اتحاد برای نوآوری خودرو» در نامه‌ای به رهبران مجلس نمایندگان و سنای آمریکا خواستار تصویب سریع قانون ممنوعیت خودروهای متصل چینی شده است. این تشکل از کنگره خواسته پیش از پایان سال ۲۰۲۶، محدودیت‌های فعلی را به قانونی دائمی تبدیل کند.

این نامه را شرکت‌ها به‌صورت جداگانه امضا نکرده‌اند؛ ائتلافی آن را نوشته که نمایندگی بخش بزرگی از خودروسازان فعال در بازار آمریکا را بر عهده دارد. بااین‌حال، قرارگرفتن نام رقبای آمریکایی، اروپایی، ژاپنی و کره‌ای چین پشت یک موضع مشترک، ابعاد نگرانی صنعت خودرو از ورود برندهای چینی را نشان می‌دهد.

خودروسازان چه می‌خواهند؟

دولت جو بایدن در ژانویه ۲۰۲۵ مقرراتی را نهایی کرد که استفاده از نرم‌افزار و سخت‌افزار مرتبط با چین و روسیه در خودروهای متصل را محدود می‌کند. این مقررات با استناد به خطر دسترسی به داده‌های کاربران، موقعیت مکانی خودروها و امکان دخالت از راه دور تدوین شد و عملاً ورود مستقیم بیشتر خودروهای چینی به آمریکا را ناممکن کرد.

طرح تازه قرار است همین محدودیت را به قانون تبدیل و دامنه آن را تقویت کند. در صورت تصویب، تغییر دولت نیز به‌سادگی نمی‌تواند ممنوعیت را کنار بگذارد.

ائتلاف خودروسازان پا را فراتر گذاشته و خواسته است وزارت بازرگانی آمریکا اجازه صدور مجوزهای موردی برای شرکت‌هایی مانند بی‌وای‌دی، چری و سایک موتور را نداشته باشد. هدف فقط جلوگیری از واردات خودروهای ساخته‌شده در چین نیست؛ تولید خودرو به دست شرکت‌های چینی در خاک آمریکا یا ورود محصولات آن‌ها از کشورهای ثالث نیز می‌تواند مشمول محدودیت شود.

خودروسازان سنتی می‌خواهند تمام مسیرها پیش از ورود جدی چینی‌ها بسته شوند.

ممنوعیتی که هنوز قانون نشده است

طرح «امنیت خودروهای متصل» را برنی مورنو، سناتور جمهوری‌خواه ایالت اوهایو، و الیسا اسلاتکین، سناتور دموکرات میشیگان، پیشنهاد کرده‌اند. کمیته بازرگانی سنا در ماه ژوئیه آن را تأیید کرده، اما طرح هنوز باید مراحل قانون‌گذاری را پشت سر بگذارد.

متن فعلی بی‌نقص هم نیست. تد کروز، رئیس کمیته بازرگانی سنا، هشدار داده بندی که شرکت‌های دارای بیش از ۱۵ درصد مالکیت چینی را هدف قرار می‌دهد، می‌تواند مرسدس‌بنز را نیز گرفتار کند؛ زیرا سرمایه‌گذاران چینی در مجموع نزدیک به ۲۰ درصد سهام این شرکت را در اختیار دارند.

این ایراد نشان می‌دهد تعریف «خودروی چینی» در صنعتی با مالکیت‌های درهم‌تنیده، قطعات مشترک و زنجیره تأمین جهانی آسان نیست. ممکن است خودرویی در آمریکا یا اروپا ساخته شود، اما بخشی از سهام شرکت، نرم‌افزار، باتری یا سخت‌افزار آن به چین ارتباط داشته باشد.

امنیت ملی یا حفاظت از بازار؟

نگرانی امنیتی درباره خودروهای متصل قابل چشم‌پوشی نیست. خودروهای جدید به دوربین، میکروفون، اینترنت، موقعیت‌یاب، سامانه‌های کمک‌راننده و انبوهی از حسگرها مجهزند. چنین خودرویی می‌تواند اطلاعات دقیقی از مسیر حرکت، عادت‌های راننده و محیط اطراف خود جمع‌آوری کند.

بااین‌حال، نامه ائتلاف فقط درباره حفاظت از اطلاعات نیست. جان بوزلا، مدیرعامل این تشکل، از خودروهای یارانه‌ای چین، سیاست صنعتی پکن و تلاش این کشور برای تسلط بر تولید جهانی خودرو سخن گفته است.

نگرانی اقتصادی روشن است. شرکت‌های چینی اکنون محصولاتی برقی و پلاگین‌هیبریدی با امکانات زیاد و قیمت رقابتی تولید می‌کنند. ورود این خودروها می‌تواند همان فشاری را بر بازار آمریکا وارد کند که اکنون خودروسازان اروپایی در بازار خانگی خود احساس می‌کنند.

امنیت ملی سپر حقوقی محکمی برای ممنوعیت فراهم می‌کند؛ حفاظت از سهم بازار، انگیزه اقتصادی پشت آن را توضیح می‌دهد.

چین برای فتح بازارهای خارجی شتاب گرفته است

رشد صادرات چین دیگر یک احتمال دور نیست. داده‌های رسمی نشان می‌دهد این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۸.۳۲ میلیون دستگاه خودرو به بیش از ۲۰۰ کشور و منطقه صادر کرده است.

مؤسسه مشاوره‌ای AlixPartners پیش‌بینی می‌کند صادرات خودرو چین در سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۰ میلیون دستگاه برسد؛ نزدیک به ۲۰ درصد بیشتر از سال قبل. این عدد هنوز پیش‌بینی است، اما روند ماه‌های گذشته از شتاب بالای صادرات خبر می‌دهد.

بازار داخلی چین نیز خودروسازان را به خروج از مرزها هل می‌دهد. فروش داخلی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲.۳ میلیون دستگاه کاهش یافت، در حالی که صادرات ۷۱ درصد رشد کرد. فروش خارجی برای بعضی شرکت‌ها سود بسیار بیشتری نسبت به بازار داخلی دارد و بخشی از ظرفیت مازاد کارخانه‌ها را جذب می‌کند.

به همین دلیل، برندهایی مانند بی‌وای‌دی، چری و جیلی به اروپا، آمریکای لاتین، خاورمیانه، جنوب شرق آسیا، استرالیا و آفریقا هجوم برده‌اند. آمریکا یکی از معدود بازارهای بزرگ باقی‌مانده‌ای است که برندهای سواری چینی هنوز حضور مستقیمی در آن ندارند.

آمریکا می‌خواهد آخرین در را هم قفل کند

تعرفه ۱۰۰ درصدی خودروهای برقی چینی، مقررات خودروهای متصل و محدودیت‌های نرم‌افزاری تاکنون ورود چینی‌ها را سد کرده‌اند. نگرانی واشنگتن اکنون به مسیرهای جایگزین مربوط می‌شود.

شرکت‌های چینی در حال ساخت کارخانه در کشورهای مختلف هستند و مکزیک، به دلیل دسترسی تجاری به بازار آمریکای شمالی، حساسیت زیادی ایجاد کرده است. اگر ملاک ممنوعیت فقط محل مونتاژ باشد، خودروی یک برند چینی می‌تواند خارج از چین ساخته و به آمریکا صادر شود.

درخواست ممنوعیت تولید نیز دقیقاً همین راه را هدف گرفته است. ائتلاف خودروسازان نمی‌خواهد بی‌وای‌دی یا دیگر شرکت‌های چینی با ساخت کارخانه در آمریکا یا کشورهای همسایه، تعرفه واردات مستقیم را دور بزنند.

فولکس‌واگن چرا پشت این دیوار ایستاده است؟

حضور فولکس‌واگن در این ائتلاف معنای ویژه‌ای دارد. چین سال‌ها یکی از مهم‌ترین بازارهای فروش و سود این خودروساز آلمانی بود، اما فولکس‌واگن طی سال‌های اخیر بخش مهمی از سهم خود را به بی‌وای‌دی و دیگر برندهای محلی واگذار کرده است.

رقبای چینی اکنون از مرزهای کشور خود عبور کرده‌اند و برای تصاحب بخشی از بازار اروپا تلاش می‌کنند. فولکس‌واگن که در چین عقب نشسته، نمی‌خواهد همان رقابت را بدون حفاظ تعرفه‌ای و قانونی در آمریکا تجربه کند.

همین نگرانی درباره دیگر اعضای ائتلاف نیز وجود دارد. چین دیگر فقط تأمین‌کننده قطعه، باتری یا بازار فروش شرکت‌های خارجی نیست؛ به رقیبی تبدیل شده که می‌تواند با سرعت توسعه بالاتر و قیمت کمتر وارد قلمرو آن‌ها شود.

رقابت آزاد تا زمانی که چین پشت در بماند

خودروسازان غربی، ژاپنی و کره‌ای چند دهه از جهانی‌شدن صنعت خودرو سود بردند. در کشورهای مختلف کارخانه ساختند، به بازارهای تازه وارد شدند و زنجیره تأمین خود را در چند قاره گسترش دادند. اکنون که چین از بازار مصرف به قدرت صادراتی تبدیل شده، آمریکا می‌خواهد رقابت را پیش از ورود رقیب متوقف کند.

چین یارانه‌های دولتی، ظرفیت مازاد و سیاست صنعتی گسترده‌ای دارد و نمی‌توان تمام موفقیت خودروسازان این کشور را حاصل رقابت کاملاً برابر دانست. نگرانی درباره داده‌های خودروهای متصل نیز واقعی است. بااین‌حال، ممنوعیت فروش، واردات و تولید، دیگر یک تعرفه جبرانی یا مقررات فنی محدود نیست؛ حذف کامل رقیب از بازار است.

چند سال پیش پرسش صنعت خودرو این بود که بی‌وای‌دی و دیگر برندهای چینی چه زمانی وارد آمریکا می‌شوند. اکنون تویوتا، فولکس‌واگن، فورد و دیگر غول‌های بازار از مسیر تشکل مشترک خود می‌خواهند پاسخ این سؤال هرگز فرا نرسد.

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.