پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

بازگشت بحران با 62 هزار خودروی ناقص در پارکینگ خودروسازان؟

در حالی‌که گمان می‌رفت پرونده خودروهای ناقص در صنعت خودروسازی ایران برای همیشه بسته شده باشد، آمارهای سال ۱۴۰۴ شوک جدیدی را به بازار وارد کرد. آمارها از تجمیع ۶۲ هزار خودروی ناقص در پارکینگ خودروسازان خبر می‌دهد. این موضوع نشان‌دهنده بازگشت بحران خودروی ناقص با رشد ۵۰۰ درصدی است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، خودروسازی ایران که در سال ۱۴۰۴ با افت ۲۰ درصدی تیراژ یکی از سخت‌ترین دوران خود را پشت سر گذاشت، اکنون با چالش جدید انباشت خودروهای ناقص مواجه شده است. پدیده‌ای که در ابتدای دهه ۱۴۰۰ با تلاش‌های بسیار به حداقل رسیده بود، بار دیگر همچون روحی سرگردان به پارکینگ‌های جاده‌مخصوص بازگشته است. این بار اما بحران عمیق‌تر از گذشته است، چراکه نه تنها تیراژ تولید کاهش یافته، بلکه همان میزان تولیدشده نیز در اسارت قطعات نرسیده و نیامده مانده است.

سقوط آزاد شاخص تجاری‌سازی

در حالی‌که در پایان سال ۱۴۰۳ تعداد خودروهای ناقص به کم‌تر از ۱۰ هزار دستگاه رسیده بود، این رقم در پایان اسفند ۱۴۰۴ با جهشی خیره‌کننده و رشد ۵۰۰ درصدی، به عدد ۶۲ هزار دستگاه رسیده است. سهم غول‌های جاده‌مخصوص از این ارتش زمین‌گیرشده، ۳۸ هزار دستگاه برای ایران‌خودرو و ۲۴ هزار دستگاه برای سایپا گزارش شده است. این آمار به زبان ساده یعنی بازگشت به عصر انبارداری اجباری و شکست استراتژی عبور مستقیم.

 وقتی قطعه‌های کلیدی نایاب می‌شوند

این ۶۲ هزار خودرو نشان می‌دهد که تجاری نشدن خودروها، محصول تلاقی فشارهای خارجی و مشکلات داخلی است. فعال شدن مکانیسم ماشه و تشدید تحریم‌های هوشمند، مستقیماً قلب الکترونیکی خودروها را هدف قرار داد. کسری میکروچیپ‌ها، آی‌سی‌ها و ماژول‌های حیاتی مانند ABS و ایربگ، خودروها را از خط تولید به سمت پارکینگ‌های روباز هدایت کرده است. از سوی دیگر، تبعات جنگ رمضان و ناامنی در مسیرهای دریایی، زنجیره تأمین را با سکته‌ مواجه کرده است.

سقوط شاخص تولید عبور مستقیم

یکی از نگران‌کننده‌ترین بخش‌های این گزارش، سقوط شاخص تولید عبور مستقیم است. این شاخص که نماد سلامت خط تولید است و در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ به مرز ۹۰ درصد رسیده بود، در سال ۱۴۰۴ با ریزشی سنگین به زیر ۶۰ درصد سقوط کرد. این یعنی از هر ۱۰ خودرویی که کارگران در خطوط مونتاژ بر روی آن کار می‌کنند، ۴ خودرو ناقص متولد می‌شوند. این روند نه تنها باعث مستهلک شدن خودرو زیر آفتاب و باران می‌شود، بلکه هزینه‌های لجستیکی و بازآرایی را به شدت افزایش داده و بهره‌وری را به حداقل ممکن رسانده است.

حبس نقدینگی در قفس‌های فلزی

این ۶۲ هزار خودروی ناقص تنها یک عدد نیست؛ بلکه نشان‌دهنده ۳۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی منجمدشده است. در حالی‌که خودروسازان برای پرداخت هزینه‌ها و مطالبات قطعه‌سازان با بحران روبه‌رو هستند، این حجم از سرمایه در پارکینگ‌ها خاک می‌خورد. اثر این پدیده بر بازار نیز مخرب است؛ کاهش عرضه قطره‌چکانی به بازار آزاد، قیمت‌ها را در سال ۱۴۰۵ به سطوح غیرقابل دسترسی کشانده و مصرف‌کننده نهایی را قربانی ناهماهنگی میان تولید و تأمین کرده است.

فاصله زیاد تا تولید قطعات های‌تک

بحران خودروهای ناقص نشان می‌دهد به‌رغم ادعاهای پیشرفت و توسعه، خودروسازی ایران همچنان در برابر نوسان‌های ژئوپلیتیک بی‌دفاع است. اگرچه فشارهای بین‌المللی و محاصره دریایی عوامل بیرونیِ این وضعیت هستند، اما حرکت‌ و سیاست‌های خطا و اشتباه سال‌های اخیر را باید دلیل اصلی این وضعیت دانست. این بحران همچنین فاصله زیاد تا تولید قطعات های‌تک را نشان می‌دهد. فاصله‌ای که با تحریم‌ها و قطع ارتباط و همکاری با خودروسازان بزرگ جهان و همچنین همکاری و رابطه یک‌سویه با چین ایجاد شده است.