گرندپری (Grand Prix) چیست؟ آخر هفته مسابقه فرمول یک چگونه برگزار می شود؟

یک آخر هفته فرمول یک فقط به روز مسابقه خلاصه نمی شود بلکه برنامه ای سه روزه پر از رقابت های فنی و استراتژیک است. در این مقاله به بررسی دقیق اتفاقاتی می پردازیم که از روز جمعه تا یکشنبه در پیست مسابقه رخ می دهد.

گرندپری به معنای جایزه بزرگ است و به هر یک از مسابقات فصل فرمول یک گفته می شود که در کشورهای مختلف جهان برگزار می گردد. هر فصل معمولاً شامل بیست و چند گرندپری در پیست های دائمی یا خیابانی است که از ابتدای سال میلادی تا روزهای پایانی آن ادامه دارد. 

هر گرندپری یک رویداد کامل سه روزه است که از روز جمعه شروع می شود و در عصر یکشنبه به اوج خود می رسد. تمام تیم ها از چندین روز قبل با صدها تن تجهیزات وارد پیست می شوند تا ماشین ها را برای رقابت آماده کنند.

روز جمعه و جلسات تمرین آزاد

شروع رسمی هر گرندپری با روز جمعه و دو جلسه تمرینی با نام تمرین اول و تمرین دوم رقم می خورد. هر کدام از این جلسات شصت دقیقه طول می کشد و فرصتی طلایی برای رانندگان است تا با شرایط آسفالت و پیچ های پیست آشنا شوند. تیم های مهندسی در این روز عملکرد بال ها و تنظیمات سیستم تعلیق و مصرف تایرها را به صورت زنده بررسی می کنند. هیچ امتیازی در روز جمعه داده نمی شود اما نتایج این تمرینات نقشه راه استراتژی مسابقه را برای روزهای بعد ترسیم می کند.

روز شنبه و آخرین فرصت تنظیمات

صبح روز شنبه با تمرین سوم آغاز می شود که آخرین جلسه یک ساعته برای آماده سازی نهایی خودروها به حساب می آید. تیم ها در این مرحله شبیه سازی های نهایی برای دورهای سریع را انجام می دهند و ایرادهای فنی شناسایی شده در روز جمعه را برطرف می کنند. بلافاصله پس از پایان تمرین سوم وضعیت خودروها وارد مرحله ای به نام پارک فرمه می شود. 

در این وضعیت تیم ها دیگر اجازه تغییرات اساسی در طراحی و تنظیمات خودرو را ندارند و ماشین باید با همان مشخصات فنی وارد مراحل اصلی رقابت شود.

بعدازظهر شنبه و نبرد نفس گیر تعیین خط

مهمترین بخش روز شنبه جلسه تعیین خط یا کوالیفایینگ است که در سه مرحله پیاپی برگزار می شود. در مرحله اول همه بیست راننده وارد پیست می شوند و پنج راننده ای که کندترین زمان را ثبت کنند حذف خواهند شد. 

در مرحله دوم پانزده راننده باقی مانده رقابت می کنند و باز هم پنج نفر دیگر از دور رقابت برای رده های نخست کنار می روند. در مرحله سوم ده راننده برتر برای کسب جایگاه اول خط شروع که پل پوزیشن نام دارد با تمام توان می جنگند و هر صدم ثانیه جایگاه آن ها را در خط استارت مشخص می کند.

روز یکشنبه و اوج هیجان در مسابقه اصلی

روز یکشنبه روز موعود و اصلی ترین بخش گرندپری است که بیشترین امتیازها در آن تقسیم می شود. مسابقه با دور گرم کردن آغاز می شود و سپس خودروها بر اساس رتبه های تعیین خط در جایگاه خود مستقر می شوند. 

با خاموش شدن پنج چراغ قرمز نبرد واقعی آغاز می گردد و رانندگان باید مسافتی در حدود سیصد کیلومتر را در کمترین زمان ممکن طی کنند. تعویض به موقع تایرها در پیت استاپ و استفاده درست از فرصت های سبقت گیری و مدیریت مصرف سوخت رمز موفقیت در این روز سرنوشت ساز است.

فرمت جذاب اسپرینت در برخی گرندپری ها

در سال های اخیر در چند گرندپری خاص در طول فصل فرمتی کوتاه تر به نام مسابقه اسپرینت به برنامه اضافه شده است. در این گرندپری ها یک مسابقه کوتاه حدود صد کیلومتری در روز شنبه برگزار می شود که امتیازهای کمتری دارد اما هیجان مضاعفی به تماشاگران هدیه می دهد. 

این تغییر باعث می شود روزهای جمعه و شنبه نیز به اندازه یکشنبه حساس و سرنوشت ساز باشند و جذابیت تماشای رویداد را برای مخاطبان دوچندان کنند.