پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

ضرر میلیارد دلاری خودروسازی برای اقتصاد ایران

احتمالاً در تاریخ اقتصادی کشور، کم شاهد این ماجرا نبوده ایم که اولویت های نادرست در رأس قرار گیرند و جریان اقتصادی کشور را از توسعه بازدارند؛ انتخاب هایی که تقریباً روی همه جوانب اقتصادی کشور تأثیر می گذارند و کسی هم به تغییر این اولویت ها اهمیت نمی دهد.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، یکی از این تصمیم ها، تأکید بر بومی سازی کامل خودروسازی است؛ صنعتی که با وجود گرفتن امتیازهای مختلف در سال های گذشته، هنوز نتوانسته است انتظارات را برآورده کند و شاهد آن هستیم که نبود استانداردهای روز دنیا در این صنعت، محصولاتی را به دست مردم می رساند که بسیار عقب مانده تر از تولیدات مشابه در کشورهای دیگر است. صنعت خودرو در کشور ما سال هاست که با تکیه بر انحصار نسبت به تولید خودروهایی اقدام می کند که هنوز قادر به دریافت بسیاری از استانداردهای موجود در جهان نیستند.

همان طور که می دانیم، صنعت خودرو در جهان به سوی افزایش بهره وری و کاهش مصرف و آلایندگی پیش می رود و پیش بینی می شود در سال های آینده خودروهای هیبریدی و برقی، بیش ترین سهم را در بازار خودرو داشته باشند. حضور خودروهای هیبریدی در بازار می تواند منجر به کاهش مصرف سوخت شود و در پی آن، کاهش آلایندگی های زیست محیطی را به همراه داشته باشد. این در حالی است که هم اکنون نیز با تمرکز تکنولوژی های مدرن بر افزایش راندمان خودروها، میانگین مصرف بنزین خودروها در جهان به صورت جدی کاهش پیدا کرده است. در عین حال، کشور ما همچنان با تکیه بر تکنولوژی هایی که به سال های دور بازمی گردند، خودروهایی را تولید می کند که امکان اخذ بسیاری از استانداردهای روز دنیا را ندارد. یکی از مهم ترین این استانداردها را می توان استاندارد مصرف سوخت دانست. متوسط جهانی مصرف سوخت در سال های اخیر، برابر با ۴.۵ لیتر بنزین به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر پیمایش است و این میانگین در خودروهای داخلی به میزان قابل توجهی بیش تر است و به نظر نمی رسد دستیابی به این استاندرادها در کوتاه مدت ممکن باشد.

از آن جایی که، صنعت خودروی کشور به صورت انحصاری بازار را در اختیار داشته و واردات خودرو مدت ها ممنوع بوده است، صنعت خودرو به جای رشد و توسعه و رقابت، تولید صرف را مدنظر قرار داده و توانسته است در سال های گذشته، بدون رعایت اصول کیفی، تعداد بالایی خودرو را به مردم بفروشد. این در شرایطی است که تقریباً همه مسئولان امر و مردم به موضوع کیفیت پایین خودروهای تولید داخل اشراف دارند و همچنان می توان گفت تنها عامل ادامه این شکل از تولید و فروش، همان انحصاری است که به بهانه حمایت از تولید داخلی به خودروسازان تقدیم شده است.

اما آیا امتیازدهی به صنعت خودرو برای کشور دستاوردی نیز داشته است؟ در سال های اخیر، بارها شاهد آن بوده ایم که خودروسازی ها اعلام کرده اند زیان ده هستند و برای سودآورشدن باید قیمت گذاری دستوری از بازار خودرو برچیده شود و این در حالی است که آزادسازی قیمت ها باید با همه ارکان بازار صورت گیرد و در یک بازار انحصاری که بخش قابل توجهی از آن در اختیار دولت قرار دارد، موضوع آزادسازی قیمت ها چیزی جز گران فروشی به همراه نخواهد داشت، چراکه در بازار انحصاری، تولیدکننده می تواند عرضه خود را تا هر جایی که دلش بخواهد کاهش دهد و در حالی که، تقاضای قابل توجهی در بازار وجود دارد، محصول خود را به چند برابر ارزش واقعی در بازار به فروش برساند. بنابراین متوجه می شویم در یک بازار انحصاری، موضوع قیمت گذاری آزاد امری ناممکن است و اگر اتفاق بیافتد، تولیدکننده انحصاری می تواند با تکیه بر مهندسی عرضه، کالای خود را بسیار گران تر از قیمت و ارزش واقعی به فروش برساند.

در نتیجه، دیده می شود که صنعت خودرو با وجود انحصار و عدم رقابت همچنان امکان سودآفرینی مطلوبی ندارد و در سال های گذشته با استفاده از تسهیلات مختلف دولتی و غیر دولتی خود را سرپا نگه داشته است. در این بین اما در کنار زیان ده بودن، صنعت خودرو به دلیل نبود استانداردهای روز دنیا، با ایجاد آلایندگی های زیست محیطی و مصرف بالای بنزین، اقتصاد کشور را نیز به صورت جدی تحت شعاع قرار داده است. نکته ای که باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد این است که کل ارزش بازار صنایع بزرگ خودرویی کشور، که خودروهای بنزین سوز تولید می کنند و در بورس اوراق بهادار حضور دارند، به حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومان می رسد و این رقم تقریباً برابر با ارزش بازار یک پالایشگاه بزرگ کشور است و ارزش مجموع پالایشگاه ها بسیار بیش تر از این ارقام خواهد بود.