همسایهها از مسابقات اتومبیلرانی پول ساختند؛ ایران هنوز درگیر ایمنی پیست آزادی

در حالی که همسایگان میزبان مدرن ترین رویدادهای بین المللی هستند پیست های مسابقه در ایران با استانداردها فاصله ای عمیق دارند. تکرار حوادث تلخ در پیست آزادی نشان داد که مسئله ایمنی و حفظ جان ورزشکاران هنوز در اولویت تصمیم گیران نیست.
ورزش های موتوری در دنیای معاصر از مرزهای یک تفریح سرگرم کننده فراتر رفته و به صنعتی چند وجهی و بسیار پرسود بدل شده اند. در حالی که کشورهای همسایه با سرمایه گذاری های سنگین میزبانی رویدادهای بزرگی مانند فرمول یک رالی داکار و موتو جیپی را به دست آورده اند تا چرخ های گردشگری و درآمدهای ارزی خود را به حرکت درآورند جریان موتور اسپرت در ایران مسیر کاملا متفاوتی را طی می کند.
ایران با وجود برخورداری از موقعیت جغرافیایی کم نظیر، جامعه جوان علاقه مند و بازار مصرف بسیار گسترده هنوز نتوانسته است حتی حداقل های زیرساختی را برای این رشته مهیا سازد. غیبت ساختارهای حرفه ای و نگاه غیراقتصادی مدیران باعث شده است تا کشور ما به جای نقش آفرینی در این تجارت جهانی صرفا با چالش های اولیه دست به گریبان بماند.
الگوی موفق منطقه؛ موتوراسپرت به عنوان موتور محرک اقتصاد و برندسازی

برای درک بهتر این شکاف باید نگاهی به تحولات کشورهای پیرامون انداخت. بحرین امارات و قطر با احداث مدرن ترین پیست های بین المللی سالانه میزبان صدها هزار گردشگر خارجی هستند و زنجیره کاملی از خدمات هتل داری خطوط هوایی و کمپین های تبلیغاتی را فعال می کنند.
عربستان سعودی نیز با برگزاری منظم رالی داکار توانسته است مناطق کویری خود را به صحنه ای جذاب برای تبلیغات جهانی بدل کند و باکو نیز با پیست شهری فرمول یک سهم مهمی در درآمدهای غیرنفتی خود ایجاد کرده است. این کشورها مسابقات موتوری را یک سرمایه گذاری بلندمدت برای برندسازی ملی و جذب پول های خارجی تعریف کرده اند.
پیست آزادی؛ فاجعه ای که حاصل سال ها غفلت ساختاری است

در نقطه مقابل وضعیت پیست های داخلی کشور به شدت ناامید کننده است. پیست اتومبیلرانی آزادی به عنوان تنها نماد مسابقات سرعت کشور پس از گذشت دهه ها هنوز از نبود آسفالت تخصصی گاردریل های استاندارد فدراسیون جهانی و مناطق خروج اضطراری ایمن رنج می برد.
حوادث تلخ و جان باختن ورزشکاران در رقابت های اخیر اتفاقی غیرمنتظره نبود بلکه نتیجه مستقیم سال ها بی توجهی به استانداردهای نجات و پروتکل های فنی به حساب می آید. نادیده گرفتن تجهیزات محافظتی به بهانه کمبود بودجه نشان می دهد که متاسفانه حفظ جان سرمایه های انسانی در اولویت اصلی متولیان امر قرار نداشته است.
غیبت عجیب خودروسازان و بن بست سرمایه گذاری بخش خصوصی
یکی از معماهای بزرگ موتور اسپرت در ایران قطع ارتباط کامل میان صنایع خودروسازی و پیست های مسابقه است. در تمامی کشورهای پیشرفته خودروسازان حامیان مالی اصلی تیم های مسابقه ای هستند تا از این طریق فناوری مهندسی و ایمنی محصولات خود را ارتقا دهند.
در ایران با وجود بازار چند ده میلیونی و سودهای کلان تولیدکنندگان داخلی هیچ انگیزه ای برای حضور در پیست های مسابقه دیده نمی شود. انحصار بازار نیاز به تحقیق و توسعه را از بین برده است و از طرف دیگر بوروکراسی های پیچیده و نبود قوانین حمایتی سرمایه گذاران دلسوز بخش خصوصی را نیز از ورود به عرصه پیست سازی منصرف می کند.
جغرافیای ثروتمند و رویکرد مدیریتی فقیر
تناقض بزرگ ماجرا آنجاست که ایران یکی از مستعدترین نقاط جهان برای مسابقات رالی و آفرود به شمار می رود. پهنه های بکر کویر لوت و مسیرهای کوهستانی البرز و زاگرس می توانستند ایران را به قطب بی رقیب مسابقات رالی در خاورمیانه تبدیل کنند.
با این حال فقدان چشم انداز روشن و نگاه حاشیه ای به ورزش های موتوری باعث شده تا این پتانسیل طبیعی بدون هیچ عایدی اقتصادی باقی بماند و انرژی جوانان علاقه مند تنها در قالب ترددها و رقابت های ناایمن شهری هدر رود.
گام های ضروری برای خروج از بحران
برای پایان دادن به این عقب ماندگی نخستین اقدام بازسازی بنیادین پیست آزادی مطابق با دستورالعمل های جهانی و تامین کامل تجهیزات ایمنی است زیرا هیچ افتخاری با به خطر افتادن جان انسان ها به دست نمی آید.
در گام بعد وزارت ورزش و فدراسیونهای مربوطه باید با ارائه راهکارهای متنوع و حمایتی، پای بخش خصوصی و صنایع خودروسازی را به سرمایه گذاری در ساخت پیست های مدرن باز کنند. تنها با تغییر نگاه مدیریتی و خروج از تفکر سنتی می توان موتوراسپرت ایران را از یک تهدید ایمنی به یک فرصت طلایی اقتصادی تبدیل کرد.





دیدگاه ها