پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

صدای باد داخل کابین خودرو در سرعت بالا از کجا می‌آید؟

صدای باد در کابین یکی از ایرادهایی است که معمولاً در رانندگی شهری خود را نشان نمی‌دهد، اما با افزایش سرعت به‌تدریج به شکل سوت، زوزه یا صدای ممتد جریان هوا شنیده می‌شود. بخشی از این صدا نتیجه طبیعی حرکت هوا اطراف بدنه است، اما افزایش ناگهانی آن یا شنیده‌شدن صدا از یک نقطه مشخص می‌تواند از اختلال در آب‌بندی درها و شیشه‌ها، تنظیم نبودن در، ایراد اطراف آینه و ستون جلو، نصب نامناسب شیشه جلو، سانروف یا حتی تجهیزات روی سقف ناشی شود.

هنگامی که خودرو با سرعت بیشتری حرکت می‌کند، جریان هوا در برخورد با بخش‌هایی مانند ستون‌های جلو، آینه‌های جانبی، لبه شیشه‌ها و سقف دچار آشفتگی می‌شود و فشار متغیری روی بدنه ایجاد می‌کند. مطالعات مهندسی صدا و ارتعاش خودرو نشان می‌دهد طراحی و عملکرد نوارهای آب‌بندی در و پنجره نقش مستقیمی در میزان انتقال این صدای آیرودینامیکی به داخل کابین دارد.

به همین دلیل شنیده‌شدن مقداری صدای جریان هوا در سرعت بالا الزاماً به معنی خرابی نیست. مسئله زمانی اهمیت پیدا می‌کند که صدا نسبت به گذشته افزایش یافته باشد، فقط از یک سمت خودرو شنیده شود، حالت سوت پیدا کند یا پس از تعمیر در، تعویض شیشه، تصادف یا نصب تجهیزات جانبی ایجاد شده باشد.

لاستیک دور در؛ مرز میان کابین و جریان هوا

یکی از مهم‌ترین نقاطی که در عیب‌یابی صدای باد بررسی می‌شود، نوارهای آب‌بندی اطراف درهاست. این نوارها باید پس از بسته‌شدن در، با فشار مناسب و تقریباً یکنواخت میان در و بدنه قرار گیرند. اگر لاستیک بر اثر عمر، تغییر شکل، پارگی یا نصب نامناسب نتواند این تماس را حفظ کند، عملکرد آب‌بندی کاهش پیدا می‌کند.

در برخی موارد صدای سوت و زوزه در باد جانبی مستقیماً به مشخصات نوار آب‌بندی در مربوط بوده و پس از کنترل تنظیم در، تعویض نوارها به‌عنوان راهکار اصلاحی معرفی شده است.

گاهی نوار سالم است اما خود در نسبت به بدنه در موقعیت درستی قرار ندارد؛ در نتیجه لاستیک در یک قسمت بیش از حد فشرده می‌شود و در نقطه‌ای دیگر تماس کافی ندارد.

نقش درها در آب‌بندی کابین

تنظیم درها نقش مهمی در آب‌بندی کابین دارد. در باید هنگام بسته‌شدن در موقعیتی قرار گیرد که فاصله آن با چهارچوب و میزان فشار روی نوار آب‌بندی مطابق طراحی باشد. خارج‌شدن در از این موقعیت می‌تواند مسیر عبور یا انتقال صدای جریان هوا را ایجاد کند.

برای برطرف‌کردن برخی موارد صدای باد و نفوذ آب، ابتدا اندازه‌گیری موقعیت در نسبت به بدنه و سپس تنظیم لولاها و کنترل لاستیک آب‌بندی توصیه شده. این موضوع نشان می‌دهد صدای باد ممکن است حاصل ترکیب دو عامل باشد؛ نه اینکه الزاماً یک لاستیک خراب به‌تنهایی مقصر باشد.

نشانه‌هایی مانند هم‌سطح نبودن لبه در با بدنه، سخت بسته‌شدن در یا تغییر فاصله میان قطعات بدنه می‌تواند بررسی دقیق‌تر تنظیم در را ضروری کند. اگر صدای باد پس از تعمیرات صافکاری یا باز و بسته‌شدن درها برای انجام تعمیر ایجاد شده باشد، این احتمال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آینه و ستون A؛ یکی از پرتنش‌ترین نقاط آیرودینامیکی

صدایی که راننده آن را از کنار شیشه جلو یا قسمت بالای در احساس می‌کند، الزاماً از لاستیک دور در نمی‌آید. محدوده اتصال آینه جانبی و ستون A یکی از نقاطی است که جریان هوا در اطراف آن به‌شدت تغییر مسیر می‌دهد.

آینه جانبی در جریان مستقیم هوا قرار دارد و شکل آن می‌تواند آشفتگی آیرودینامیکی ایجاد کند. مطالعات جدید آیرواکواستیک نیز نشان می‌دهند تغییر شرایط جریان هوا می‌تواند فشار وارد بر شیشه جانبی جلو و الگوی صدای داخل کابین را تغییر دهد.

موارد متعددی از صدای باد در محدوده آینه و ستون A دیده شده که منشأ آنها نقص آب‌بندی فوم‌های پشت آینه یا نوارهای مسیر شیشه بوده است. حتی در برخی خودروها صدای اضافی از همین ناحیه تنها پس از رسیدن به سرعت مشخصی شنیده شده است.

به همین دلیل اگر صدای باد درست کنار گوش راننده یا سرنشین جلو متمرکز است، بررسی نوار بالای شیشه، محل اتصال آینه و آب‌بندی اطراف ستون جلو اهمیت زیادی دارد.

شیشه جلو؛ ایرادی که بعد از تعویض بیشتر جلب توجه می‌کند

شیشه جلو نیز می‌تواند منشأ صدای سوت باشد، به‌خصوص اگر قبلاً تعویض شده باشد. این شیشه با چسب مخصوص به بدنه متصل می‌شود و نوارها یا زه‌های پیرامون آن نیز باید در موقعیت صحیح قرار داشته باشند.

نمونه‌هایی وجود دارد که صدای باد در سرعت‌های بالا به آب‌بندی ناکافی میان لبه بالایی شیشه جلو و بدنه نسبت داده شده است. در یک نمونه مربوط به سال ۲۰۲۶، صدای باد بالای شیشه در سرعت بیش از ۶۰ مایل بر ساعت با نقص در آب‌بندی میان نوار شیشه و بدنه ارتباط داشته و آزمون پوشاندن محل اتصال برای شناسایی منبع صدا پیشنهاد شده است.

در مورد دیگری نیز ارتعاش نوار لاستیکی بالای شیشه در اثر جریان هوا به‌عنوان علت صدای سوت در سرعت بالا شناسایی شده است.

بنابراین آغاز صدای باد پس از تعویض شیشه موضوعی نیست که به‌سادگی نادیده گرفته شود. اگر هم‌زمان آثار ورود آب یا رطوبت نیز وجود داشته باشد، کنترل کیفیت نصب و آب‌بندی ضرورت بیشتری پیدا می‌کند.

سانروف و سقف پانوراما می‌توانند منبع صدا باشند

در خودروهای دارای سانروف، بخش دیگری به مسیر عبور جریان هوا اضافه می‌شود. موقعیت شیشه سقف، وضعیت لاستیک پیرامونی و چسبندگی نوار آب‌بندی همگی در میزان صدای باد اثر دارند.

جداشدن حتی بخشی از نوار آب‌بندی پیرامون دهانه سقف می‌تواند با صدای باد یا نفوذ آب همراه باشد. در دستورالعمل‌های تعمیراتی برای چنین مواردی، بررسی کامل محیط نوار و کنترل چسبندگی آن توصیه شده است. در نتیجه شنیده‌شدن صدای باد از بالای سر، به‌ویژه در خودرویی که سانروف دارد، نباید فقط به درها نسبت داده شود.

گاهی باربند سوت می‌کشد

هر صدای باد جدیدی نیز حاصل خرابی خودرو نیست. اضافه‌شدن تجهیزات بیرونی می‌تواند جریان هوا را تغییر دهد. باربند، میله‌های عرضی سقف و برخی متعلقات نصب‌شده روی خودرو در صورت طراحی یا نصب نامناسب می‌توانند منبع صدای سوت باشند.

نمونه‌هایی وجود دارد که صدای زیر و ممتد سقف مستقیماً به مقطع یا نوار روی میله باربند مربوط بوده و با اصلاح همان قطعه برطرف شده است. حتی صدای سوت ناشی از میله‌های عرضی در محدوده سرعت حدود ۵۰ تا ۶۵ کیلومتر بر ساعت نیز مستند شده است.

بنابراین اگر صدا بلافاصله پس از نصب باربند یا تجهیزات سقفی ایجاد شده باشد، منطقی است پیش از بازکردن رودری و تعویض لاستیک‌ها، همان تغییر اخیر بررسی شود.

چرا پیدا کردن صدای باد دشوار است؟

یکی از مشکلات اصلی در عیب‌یابی این ایراد، خطای گوش انسان در تشخیص محل واقعی صداست. صدایی که از لبه شیشه جلو ایجاد شده ممکن است برای راننده شبیه صدای در به نظر برسد و آشفتگی هوا کنار آینه نیز ممکن است از داخل کابین به ستون جلو نسبت داده شود.

به همین دلیل تعمیر اصولی با حدس و تعویض قطعه آغاز نمی‌شود. ابتدا باید سرعت و شرایطی که صدا در آن ایجاد می‌شود مشخص و سپس منبع تقریبی آن در آزمون جاده پیدا شود.

یکی از روش‌ها، پوشاندن موقت درز مشکوک با نوار و تکرار آزمون جاده است. اگر صدا از بین برود یا تغییر محسوسی کند، محل ایراد محدودتر می‌شود. همین روش در اسناد رسمی برای تشخیص صدای ناشی از آب‌بندی بالای شیشه جلو استفاده شده است.

این آزمایش باید به شکلی انجام شود که راننده در حین حرکت درگیر یافتن صدا یا دستکاری قطعات نشود و بهتر است عیب‌یابی در شرایط کنترل‌شده انجام گیرد.

صدای طبیعی باد را با خرابی اشتباه نگیریم

هیچ خودرویی در سرعت بالا کاملاً از صدای آیرودینامیکی مصون نیست. شکل بدنه، اندازه آینه‌ها، نوع شیشه، ضخامت عایق‌ها و طراحی کلی خودرو تعیین می‌کنند چه مقدار از صدای بیرون به کابین برسد. حتی در بعضی دستورالعمل‌های فنی، مقدار محدودی صدای جریان هوا اطراف آینه به‌عنوان ویژگی طبیعی طراحی ذکر شده است.

آنچه باید حساسیت ایجاد کند، تغییر رفتار خودرو است؛ صدایی که قبلاً وجود نداشته، با گذشت زمان تشدید شده، فقط از یک سمت شنیده می‌شود یا پس از تعمیر و تعویض یک قطعه ظاهر شده است.

در چنین شرایطی تعویض فوری لاستیک دور در راه‌حل حرفه‌ای نیست. نوار در، تنظیم خود در، شیشه متحرک، پایه آینه، ستون A، شیشه جلو، سانروف و تجهیزات روی سقف باید به‌عنوان یک مجموعه بررسی شوند.

صدای باد در سرعت بالا ممکن است از شکافی بسیار کوچک آغاز شود، اما پیدا کردن همان شکاف به تشخیص دقیق نیاز دارد. در بسیاری از موارد، مسئله نه کمبود عایق در کل خودرو، بلکه نقطه کوچکی است که جریان هوا یا انرژی صوتی در آن راه آسان‌تری برای رسیدن به کابین پیدا کرده است.