خودرویی که مدت‌ها خوابیده را چطور دوباره راه بیاندازیم؟

روشن کردن خودرویی که هفته‌ها یا ماه‌ها بدون استفاده مانده، بهتر است با چرخاندن فوری سوییچ شروع نشود. در چنین خودرویی ممکن است باتری تخلیه شده باشد، فشار باد تایرها افت کرده باشد، روغن در بخش‌های مختلف موتور ته‌نشین شده باشد، بنزین کیفیت اولیه خود را از دست داده باشد یا حتی حیوانات به سیم‌کشی آسیب زده باشند. اگر خودرو مدت زیادی خوابیده، چند دقیقه بررسی پیش از استارت می‌تواند از یک خرابی پرهزینه جلوگیری کند.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، مدت خواب خودرو اهمیت زیادی دارد. خودرویی که سه هفته روشن نشده با خودرویی که یک سال در پارکینگ بوده شرایط یکسانی ندارد. در توقف‌های کوتاه معمولاً باتری و فشار باد مهم‌ترین نگرانی هستند، اما هرچه زمان بیشتر شود، احتمال بروز مشکلاتی مانند فساد سوخت، زنگ‌زدگی دیسک ترمز، خشک شدن بعضی لاستیک‌ها و شلنگ‌ها و ایجاد نشتی نیز بیشتر می‌شود.

بنابراین اولین اصل این است که قبل از روشن کردن، وضعیت کلی خودرو بررسی شود و بعد مرحله‌به‌مرحله سراغ استارت برویم.

قبل از استارت، یک دور کامل خودرو را بررسی کنید

بهتر است کار را از ظاهر خودرو شروع کنید. زیر خودرو را نگاه کنید و ببینید اثری از روغن، ضدیخ، بنزین یا مایعات دیگر روی زمین وجود دارد یا نه. وجود لکه تازه می‌تواند نشانه نشتی باشد و در چنین شرایطی روشن کردن خودرو بدون بررسی بیشتر تصمیم مناسبی نیست.

در محفظه موتور نیز باید شلنگ‌ها، سیم‌ها و اطراف باتری بررسی شوند. اگر خودرو مدت زیادی در فضای باز یا پارکینگ کم‌تردد مانده، احتمال ورود موش یا حیوانات کوچک وجود دارد و جویده شدن سیم‌کشی، عایق‌ها یا شلنگ‌ها اتفاق نادری نیست.

همچنین بهتر است اطراف مسیر ورودی هوا و محفظه فیلتر هوا بررسی شود تا چیزی مسیر تنفس موتور را مسدود نکرده باشد.

اولین موضوع معمولاً باتری است

در خودرویی که چند ماه خوابیده، احتمال خالی شدن باتری زیاد است. حتی وقتی خودرو خاموش است، بخش‌هایی مانند دزدگیر، ECU، ساعت و برخی یونیت‌های الکترونیکی مقدار کمی برق مصرف می‌کنند و این مصرف در طول زمان می‌تواند باتری را تخلیه کند.

اگر هنگام باز کردن خودرو چراغ‌ها ضعیف هستند یا با چرخاندن سوییچ فقط صدای تق شنیده می‌شود، نباید پشت سر هم استارت زد. این کار فقط باتری را بیشتر تخلیه می‌کند.

بهتر است ولتاژ باتری با مولتی‌متر بررسی شود. اگر باتری سالم اما خالی است، شارژ آرام با شارژر مناسب معمولاً انتخاب بهتری از استارت‌های مکرر است. جامپ‌استارتر یا باتری‌به‌باتری هم می‌تواند خودرو را روشن کند، اما اگر باتری مدت زیادی در حالت تخلیه عمیق مانده باشد، ممکن است دیگر ظرفیت سابق را نداشته باشد و نیاز به تست یا تعویض پیدا کند.

سطح روغن را حتماً چک کنید

قبل از روشن کردن موتور، سطح روغن باید با گیج بررسی شود. خودرو باید روی سطح صاف قرار داشته باشد و سطح روغن در محدوده مجاز باشد.

اگر روغن خیلی کم شده، باید ابتدا علت مشخص شود. پایین بودن غیرعادی سطح روغن می‌تواند نشانه نشتی باشد و روشن کردن موتور با روغن ناکافی خطر آسیب جدی ایجاد می‌کند.

اگر خودرو مدت بسیار طولانی، مثلاً چندین ماه یا بیشتر، خوابیده و زمان تعویض روغن آن نیز گذشته است، بهتر است پیش از استفاده جدی، روغن و فیلتر تعویض شوند. روغن فقط بر اساس کیلومتر فرسوده نمی‌شود و زمان، رطوبت و شرایط نگهداری نیز روی کیفیت آن اثر می‌گذارند.

ضدیخ و سایر مایعات را فراموش نکنید

سطح مایع خنک‌کننده نیز باید در حالت سرد موتور بررسی شود. اگر منبع انبساط خالی یا سطح مایع به‌شدت پایین است، قبل از استارت باید علت پیدا شود.

روغن ترمز، روغن فرمان هیدرولیک در خودروهایی که چنین سیستمی دارند و مایع شیشه‌شوی نیز بهتر است بررسی شوند. البته کاهش سطح روغن ترمز معمولاً فقط با اضافه کردن حل نمی‌شود و می‌تواند با فرسودگی لنت یا نشتی ارتباط داشته باشد.

در خودرویی که مدت زیادی خوابیده، هدف فقط پر کردن مخازن نیست؛ باید مطمئن شد پایین آمدن سطح مایع نشانه یک ایراد جدی‌تر نیست.

بنزین قدیمی می‌تواند دردسرساز شود

اگر خودرو فقط چند هفته یا یکی دو ماه خوابیده باشد، معمولاً سوخت داخل باک مشکل جدی ایجاد نمی‌کند، اما هرچه زمان توقف بیشتر شود، کیفیت بنزین می‌تواند افت کند.

سوخت قدیمی ممکن است برخی ویژگی‌های اولیه خود را از دست بدهد و در شرایط بسیار طولانی حتی رسوبات یا مشکلاتی در سیستم سوخت ایجاد کند. اگر خودرو مدت بسیار زیادی، مثلاً بیش از یک سال، بدون استفاده مانده و باک آن نیز پر از سوخت قدیمی است، بهتر است قبل از استفاده جدی وضعیت سوخت بررسی شود.

اگر مقدار کمی بنزین قدیمی در باک وجود دارد و خودرو مدت خیلی طولانی متوقف نبوده، اضافه کردن سوخت تازه می‌تواند شرایط را بهتر کند، اما در توقف‌های بسیار طولانی نباید بدون بررسی وضعیت باک و سوخت سراغ استارت‌های مکرر رفت.

تایرها ممکن است ظاهراً سالم باشند اما آماده حرکت نباشند

یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی که بعد از خواب طولانی خودرو نادیده گرفته می‌شود، تایرها هستند. لاستیک در حالت توقف نیز هوا از دست می‌دهد و ممکن است فشار آن به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.

قبل از حرکت باید فشار هر چهار تایر و در صورت وجود، زاپاس بررسی شود. اگر خودرو مدت زیادی روی یک نقطه ثابت مانده باشد، امکان ایجاد تغییر شکل موقت در قسمت تماس تایر با زمین وجود دارد که گاهی بعد از مدتی رانندگی از بین می‌رود.

اما اگر ترک در دیواره، برآمدگی، پارگی یا تغییر شکل واضح دیده می‌شود، نباید با همان تایر راه افتاد. سن تایر نیز اهمیت دارد و خودرویی که کم استفاده شده الزاماً لاستیک سالمی ندارد، زیرا لاستیک با گذشت زمان نیز پیر می‌شود.

ترمزها ممکن است زنگ زده باشند

اگر خودرو در محیط مرطوب خوابیده باشد، تشکیل یک لایه زنگ سطحی روی دیسک ترمز طبیعی است. این زنگ معمولاً با چند ترمزگیری آرام در حرکت اولیه پاک می‌شود.

اما اگر خودرو ماه‌ها یا سال‌ها بدون حرکت بوده، ممکن است زنگ‌زدگی شدیدتر باشد یا حتی لنت به دیسک بچسبد. ترمز دستی نیز ممکن است بعد از توقف طولانی گیر کند، به‌خصوص اگر خودرو در محیط مرطوب نگهداری شده باشد.

پس قبل از خروج به خیابان، بهتر است عملکرد پدال ترمز بررسی شود. پدال نباید بیش از حد نرم باشد و نباید تا کف پایین برود. اگر خودرو بعد از آزاد کردن ترمز دستی به‌سختی حرکت می‌کند، نباید با گاز زیاد آن را مجبور به حرکت کرد.

استارت اول را طولانی نکنید

بعد از بررسی‌های اولیه، اگر همه چیز طبیعی است می‌توان سراغ روشن کردن موتور رفت. بهتر است استارت‌های بسیار طولانی انجام نشوند. اگر موتور در چند ثانیه روشن نشد، چند لحظه صبر کنید و دوباره امتحان کنید.

بعد از روشن شدن نیز فوراً گاز ندهید و دور موتور را بالا نبرید. اجازه دهید موتور برای مدتی در دور آرام کار کند تا روغن در مسیرهای مختلف گردش پیدا کند و یونیت‌ها شرایط موتور را پایدار کنند.

اگر چراغ فشار روغن بعد از چند ثانیه خاموش نشد، صدای غیرعادی فلزی شنیده شد، دود غیرطبیعی ایجاد شد یا نشتی واضح دیده شد، موتور باید خاموش شود و علت بررسی شود.

گاز دادن برای «جان گرفتن موتور» کار درستی نیست

یک تصور قدیمی این است که موتور خوابیده باید بعد از روشن شدن چند بار گاز بخورد تا «جان بگیرد». در عمل چنین کاری ضرورتی ندارد و حتی می‌تواند در لحظات اولیه، زمانی که روغن هنوز به همه نقاط نرسیده، فشار اضافی ایجاد کند.

بهتر است موتور چند دقیقه آرام کار کند. البته لازم نیست خودرو نیم ساعت درجا روشن بماند. وقتی شرایط پایدار شد، حرکت آرام و سبک معمولاً برای گرم شدن تدریجی موتور، گیربکس و سایر اجزا مناسب‌تر است.

حرکت اول باید کوتاه و آرام باشد

اگر خودرو روشن شد و هشدار خاصی وجود نداشت، اولین حرکت بهتر است در مسیر کوتاه و خلوت انجام شود. در این مرحله باید به ترمز، فرمان، صدای چرخ‌ها، گیربکس و رفتار موتور توجه کرد.

ترمزها ممکن است در چند بار اول کمی متفاوت عمل کنند و فرمان نیز اگر فشار باد تایرها پایین باشد احساس غیرعادی ایجاد کند. هر صدای تازه مانند زوزه، تق‌تق، سایش یا لرزش باید جدی گرفته شود.

نباید بلافاصله با سرعت بالا وارد بزرگراه شد. بهتر است ابتدا چند کیلومتر با سرعت پایین طی شود و دوباره سطح مایعات و احتمال نشتی بررسی شود.

کولر و تجهیزات برقی را هم مرحله‌ای آزمایش کنید

بعد از اینکه از عملکرد موتور و سیستم شارژ مطمئن شدید، می‌توان چراغ‌ها، برف‌پاک‌کن، شیشه‌بالابرها، کولر و سایر تجهیزات برقی را بررسی کرد.

در خودرویی که مدت زیادی خوابیده، ممکن است بعضی اتصالات دچار خوردگی شده باشند یا فیوز و موتور برقی برخی تجهیزات مشکل پیدا کرده باشد.

اگر هنگام روشن کردن مصرف‌کننده‌های مختلف چراغ‌ها به‌شدت ضعیف می‌شوند یا ولتاژ باتری افت زیادی دارد، سیستم شارژ نیز باید بررسی شود.

اگر خودرو یک سال یا بیشتر خوابیده، سرویس کامل منطقی‌تر است

هرچه مدت توقف بیشتر باشد، بهتر است نگاه محافظه‌کارانه‌تر شود. خودرویی که یک یا دو سال حرکت نکرده، بهتر است پیش از استفاده روزمره سرویس کامل شود.

روغن موتور و فیلترها، سیستم خنک‌کننده، ترمزها، تایرها، باتری، تسمه‌ها، شلنگ‌ها، سیستم سوخت‌رسانی و حتی روغن گیربکس بسته به مدت توقف و شرایط نگهداری می‌توانند نیاز به بررسی داشته باشند.

در چنین شرایطی روشن شدن موتور به معنی آماده بودن خودرو برای رانندگی نیست. ممکن است موتور روشن شود اما یک شلنگ خشک‌شده، تایر پیر یا سیستم ترمز فرسوده هنوز خطر ایجاد کند.

خواب خودرو به اندازه کارکرد زیاد بی‌ضرر نیست

خودرو برای حرکت طراحی شده است و توقف طولانی هم می‌تواند مانند کارکرد زیاد روی بعضی اجزا اثر منفی بگذارد. باتری تخلیه می‌شود، تایرها فشار از دست می‌دهند، رطوبت روی ترمز اثر می‌گذارد و برخی قطعات لاستیکی و آب‌بندی‌ها با زمان پیر می‌شوند.

بنابراین بهترین روش برای راه انداختن خودروی خوابیده این نیست که فقط باتری را باتری‌به‌باتری کنیم و حرکت کنیم. ابتدا باید نشتی و سیم‌کشی بررسی شود، سطح روغن و مایعات کنترل شود، باتری و تایرها ارزیابی شوند و بعد موتور بدون گاز دادن شدید روشن شود. پس از آن نیز اولین حرکت باید آرام و کوتاه باشد تا رفتار خودرو زیر نظر قرار گیرد.

اگر خودرو چند ماه خوابیده، این بررسی‌ها معمولاً کافی هستند، اما وقتی توقف به یک سال یا بیشتر رسیده است، یک بازدید فنی کامل پیش از بازگشت خودرو به استفاده روزانه بسیار ارزان‌تر از تعمیر خرابی‌ای است که با یک استارت عجولانه آغاز می‌شود.