پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

پیام خطرناک جایگزینی نفت ونزوئلا و ایران به بازار خودرو

در حالی‌ که واشنگتن با سرعتی کم‌سابقه در حال بازطراحی نقشه انرژی جهان به نفع منافع خود است، ایران بار دیگر در موقعیت حذف تدریجی از بازارهای کلیدی نفت قرار گرفته است؛ حذفی که پیامدهای آن، برخلاف تصور رایج، فقط به بودجه دولت محدود نمی‌شود و می‌تواند مستقیم و بی‌واسطه بازار خودرو را نشانه بگیرد. پیام خطرناک جایگزینی نفت ونزوئلا و ایران به بازار خودرو چه خواهد بود؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، تصمیم اخیر دولت ترامپ برای لغو بخشی از تحریم‌های ونزوئلا ـ آن هم پس از مداخله نظامی و کنار زدن دولت مادورو ـ بیش از آن‌که یک چرخش سیاسی باشد، یک پروژه اقتصادی-امنیتی است؛ تصاحب منابع عظیم نفتی ونزوئلا و بازگرداندن آن به مدار فروش تحت کنترل و مطلوب آمریکا. در این چارچوب، اظهارات ترامپ درباره جایگزینی نفت ونزوئلا به جای نفت ایران در سبد وارداتی هند، یک هشدار صریح است؛ هشداری که اگر جدی گرفته نشود، هزینه‌های سنگینی برای اقتصاد ایران خواهد داشت.

چراغ سبز نفتی آمریکا به هند

هند یکی از معدود مشتریان بزرگ نفت ایران بود که حتی در اوج فشارهای تحریمی، همواره از «نبود جایگزین واقعی» برای نفت ایران و روسیه سخن می‌گفت. حالا اما با چراغ سبز آمریکا برای نفت ونزوئلا و وعده توافق‌های جدید حتا با چین، این بهانه در حال فروریختن است. نتیجه این جایگزینی‌ها و توافق‌ها، کاهش سهم ایران از بازار نفت، محدودتر شدن کانال‌های فروش و در نهایت افت منابع ارزی است.

وابستگی مستقیم بازار خودرو به منابع ارزی

این کاهش منابع ارزی، درست در نقطه‌ای به بازار خودرو ضربه می‌زند که پیش‌تر هم آسیب‌پذیر بوده است. صنعت خودروی ایران، چه در بخش تولید داخلی و چه در حوزه واردات قطعه و خودرو، وابستگی مستقیم به ارز دارد. هر دلار کم‌تر از محل فروش نفت، یعنی فشار بیش‌تر بر نرخ ارز؛ و هر جهش ارزی، یعنی افزایش هزینه تولید، گرانی قطعات، کاهش تیراژ و در نهایت رشد قیمت خودرو برای مصرف‌کننده.

مدیریت بازار به ضرر مصرف‌کننده

از سوی دیگر، کاهش درآمدهای ارزی دولت به معنای کم‌تر شدن توان سیاست‌گذار برای مدیریت بازار است. دولت در چنین شرایطی یا ناچار به سرکوب دستوری قیمت‌ها می‌شود که نتیجه‌اش زیان انباشته بیش‌تر خودروسازان است، یا بازار را رها می‌کند تا قیمت‌ها خود را با واقعیت جدید تطبیق دهند؛ واقعیتی که معمولاً به ضرر مصرف‌کننده تمام می‌شود.

تشدید تقاضای سفته‌بازانه

نباید فراموش کرد که بازار خودرو ایران فقط یک بازار مصرفی نیست؛ شاخصی از انتظارات تورمی و وضعیت کلی اقتصاد است. وقتی فعالان بازار می‌بینند منابع ارزی کشور در حال آب رفتن است و جای ایران در زنجیره انرژی جهان تنگ‌تر می‌شود، خودرو بار دیگر به پناهگاه سرمایه‌ای تبدیل می‌شود. این یعنی تشدید تقاضای سفته‌بازانه، فاصله بیشتر قیمت کارخانه و بازار، و بی‌اثر شدن هرگونه وعده تنظیم‌گری.

در این میان، سیاست خارجی پرهزینه آمریکا با ونزوئلا، یک پیام تلخ برای تهران دارد با این مفهوم که در نظم جدید انرژی، کشورهایی که حذف می‌شوند، به‌سرعت جایگزین‌پذیرند؛ حتا اگر جایگزین، تا دیروز تحت شدیدترین تحریم‌ها بوده باشد. اگر ایران نتواند مسیرهای پایدار فروش نفت، تنوع بازارهای صادراتی و پیوندهای اقتصادی بلندمدت را تثبیت کند، اثر این حذف فقط در آمار صادرات نفت دیده نخواهد شد، بلکه در قیمت خودرو، قدرت خرید خانوار و فرسایش اعتماد عمومی خود را نشان می‌دهد.

بازار خودرو، اولین قربانی جنگ نفتی

بازار خودرو، آینه‌ای بی‌رحم است. شدت گرفتن تحریم‌های نفتی و جایگزینی ایران با ونزوئلا در بازار جهانی، اگر با مدیریت صحیح و اصلاح سیاست‌های اشتباه و اتخاذ تصمیم‌های درست همراه نشود، خیلی زودتر از آن‌چه تصور می‌شود، تصویر واقعی خود را در این آینه نشان خواهد داد.

به بیان ساده‌تر، شدت گرفتن تحریم‌ها و جایگزینی نفت ایران با ونزوئلا، نه‌تنها درآمدهای دولت را کاهش می‌دهد، بلکه چرخه گرانی خودرو، کسری منابع ارزی و فشار بر خانوارها را به یک بحران تمام‌عیار تبدیل می‌کند. بازار خودرو، اولین قربانی یک جنگ اقتصادی است که آمریکا با دقت تمام علیه ایران طراحی کرده است.