پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آیا حاکمیت اقتصادی با سرکوب قیمت در حال انکار واقعیت‌هاست؟

در شرایطی که اقتصاد ایران زیر فشار هم‌زمان افزایش شدید نرخ ارز، تورم مزمن و رشد بی‌وقفه هزینه‌های تولید قرار دارد، سیاست‌گذاری در بازار خودرو مسیری متفاوت از منطق اقتصاد کلان را طی می‌کند. دخالت‌های مکرر، قیمت‌گذاری دستوری و تغییرات پی‌درپی در قواعد بازار، این پرسش جدی را مطرح کرده است: آیا حاکمیت اقتصادی با کنترل ظاهری بازار خودرو، در حال انکار واقعیت‌هاست؟

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، بازار خودرو با وجود آن‌که بدون مشتری مانده و از رکودی عمیق و سنگین رنج می‌برد، با افزایش قیمت‌ها مواجه شده است.

نرخ ارز نیز طی ماه‌های گذشته جهش معناداری را تجربه کرده و این افزایش، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر قیمت تمام‌شده خودرو اثر گذاشته است. از قطعات وارداتی و مواد اولیه گرفته تا هزینه‌های حمل‌ونقل، انرژی و دستمزد، همگی با تورم فزاینده گره خورده‌اند. با این حال، سیاست‌گذار خودرویی همچنان بر تعیین قیمت‌هایی اصرار دارد که نه با واقعیت هزینه‌ها هم‌خوانی دارد و نه امکان تداوم تولید اقتصادی را فراهم می‌کند.

افزایش فشار به مصرف‌کننده

نتیجه این رویکرد، تکرار چرخه‌ای آشناست؛ زیان انباشته خودروسازان، افت کیفیت محصولات، کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری و در نهایت انتقال فشار به مصرف‌کننده. بازاری که قرار بود با «کنترل قیمت» آرام شود، عملاً به بستری برای شکل‌گیری رانت، واسطه‌گری و بازارهای غیررسمی تبدیل شده است. اختلاف میان قیمت کارخانه و بازار، نشانه‌ای روشن از شکست سیاست‌هایی است که می‌خواهند واقعیت را مهار کنند، نه اصلاح.

بازار خودرو، بازاری غیرقابل پیش‌بینی

دخالت‌های پی‌درپی دولت ـ از محدودیت واردات تا آزادسازی‌های مقطعی، از تغییر ناگهانی شیوه‌های فروش تا عقب‌نشینی‌های بدون توضیح ـ فضای بازار خودرو را به‌شدت غیرقابل پیش‌بینی کرده است. در چنین شرایطی، نه تولیدکننده می‌تواند برنامه‌ریزی بلندمدت داشته باشد و نه مصرف‌کننده تصویری روشن از آینده بازار. ثباتی که تبلیغ می‌شود، بیش از آن‌که واقعی باشد، آماری و نمایشی است.

تناقض در پذیرفتن واقعیت‌های صنعتی

تناقض زمانی آشکارتر می‌شود که افزایش هزینه تولید در سایر صنایع به رسمیت شناخته می‌شود، اما بازار خودرو همچنان باید خلاف جریان اقتصاد حرکت کند. گویی خودرو تنها کالایی است که باید از اثر نرخ ارز و تورم مصون بماند؛ فرضی که نه با منطق اقتصادی سازگار است و نه با تجربه روزمره مردم.

اصرار بر انفجار قیمتی در بازار خودرو

اصرار بر عادی جلوه دادن وضعیت، شاید در کوتاه‌مدت به کنترل ظاهری قیمت‌ها بینجامد، اما در میان‌مدت و بلندمدت، به انفجار قیمتی، افت بیشتر کیفیت و بی‌اعتمادی عمومی منجر خواهد شد. بازار خودرو با دستور عادی نمی‌شود. پذیرش واقعیت‌های اقتصادی و اصلاح ساختارها، تنها مسیر خروج از این بحران است؛ مسیری که اگر نادیده گرفته شود، هزینه آن دیر یا زود با شدتی بیشتر به اقتصاد تحمیل خواهد شد.