پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آیا پیش فروش خودروهای جدید از نگاه سازمان حفاظت محیط زیست ممنوع است؟

به تازگی دبیر کمیته فنی صدور مجوزهای خودرویی سازمان محیط زیست در توییتی، بدون نام بردن از خودروهای مشابه سایر شرکت‌ها، اعلام کرده که با توجه به عدم صدور مجوز شماره گذاری سایپا شاهین، پیش فروش و فروش این خودرو غیرقانونی است.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، این در حالی است که از ۸ ماه گذشته تاکنون، وزارت صمت و کمیته خودرو هستند که مصوبات فروش و پیش فروش خودروسازان را صادر می‌کنند و خودروسازان بدون مجوز رسمی امکان عرضه محصولات خود را ندارند.

اما واقعیت ماجرا مجوزهای پیش فروش خودرو چیست؟

شاید بهتر باشد یک بار فرایند اخذ مجوز فروش و عرضه یک خودرو را با هم مرور کنیم. پیش از اعلام هرگونه بخشنامه فروش و پیش فروشی، خودروسازان موظف هستند مجوز لازم را از وزارت صمت دریافت کنند. در صورتی که، شرکت های مختلف برای عرضه خودروهایشان مجوز وزارت صمت را نداشته باشند، سازمان حمایت وارد عمل می شود و به عنوان یک دستگاه نظارتی، با متخلفان برخورد می کند.
اما وزارت صمت برای اعطای مجوز فروش و پیش فروش خودرو، مستندات مختلفی را از خودروسازان دریافت می کند. این وزارتخانه موظف است با در نظر گرفتن امکان تأمین قطعات، رعایت قوانین عرضه خودرو، رعایت قوانین خدمات پس از فروش و مجوزهای استانداردی مختلف اجازه پیش فروش و یا فروش خودرو را به خودروسازان بدهد. حال در این بین، اگر خودروساز برای اخذ مجوز فروش محصولی که در خط تولید است به وزارت صمت مراجعه کند، این دستگاه دولتی تأییدیه ها و اعتبار مدارک این شرکت را بررسی می کند و پس از تأیید نهایی مجوز فروش را صادر می کند. اما قطعاً این پرسش ایجاد می شود که وزارت صمت مجوز فروش خودروهای جدید را چگونه صادر می کند؟
در بحث صدور مجوز فروش خودروهای جدید نیز همچنان وزارت صمت موظف به رعایت نکات فوق است. یعنی خودروساز موظف است برای اخذ مجوز پیش فروش محصول جدیدش اعتبارنامه‌های کیفی، ایمنی و آلایندگی را به این نهاد دولتی ارائه دهد. اما در اکثر مواقع هنگام ثبت درخواست اعطای مجوز پیش فروش خودروی جدید، تمام تاییدیه ها صادر نشده و بدیهی است که محصول جدید فرایند اخذ مجوزهای فنی را پشت سر می‌گذارد.

حتما بخوانید و ببینید: اولین تست و بررسی سایپا شاهین + ویدیو

در این شرایط وزارت صمت فرایند اخذ مجوزهای خودروی جدید را بررسی می کند و تاییدیه های آماده آن را از خودروساز دریافت می کند. اصولاً زمانی که خودروی جدید بیش از ۶۰ درصد فرایند اخذ مجوزهای استانداردی را پشت سر گذاشته باشد، وزارت صمت با دریافت ضمانت از خودروساز مجوز پیش فروش خودرو را صادر می‌کند و خودروساز را موظف می کند تا در مدت زمان مشخصی، سایر اعتبارنامه ها را به این وزارتخانه ارائه دهد. اخذ مجوز پیش فروش خودروهای جدید سال هاست که به این سبک در کشور انجام می‌شود و در حال حاضر، سایر خودروسازان، از جمله ایران‌خودرو، کرمان موتور، مدیران خودرو و…، برای سرعت بخشیدن به فرایند عرضه خودروی جدید، در حین گذر از مراحل نهایی تست های استاندارد اقدام به اخذ مجوز پیش فروش می کنند.
با درنظر داشتن این فرایند قانونی در کشور، گاهی برداشت های اشتباهی از قانون هوای پاک می‌شود. در متن قانون هوای پاک آمده است که در صورت عدم رعایت حدود استاندارد آلایندگی، سازمان حفاظت محیط زیست موظف به جلوگیری از تولید و ورود این خودروها بوده و فروش و یا پیش فروش این گونه وسایل نقلیه هم غیرقانونی تلقی شده است.
حال با درنظر گرفتن سابقه رسیدگی به شکایت های مربوط به این قانون، می توان برداشت صحیح از ماده ۴ قانون هوای پاک را به دست آورد. بر همین اساس، اگر خودرویی در تست های آلایندگی مردود اعلام شود، سازمان حفاظت محیط زیست باید عدم استاندارد بودن این خودرو را به وزارت صمت و سایر دستگاه های مربوط اعلام کند و نگذارد فرایند شماره گذاری، فروش و یا پیش فروش این خودروها ادامه داشته باشد. اما اگر خودرویی در صف اخذ مجوز استاندارد آلایندگی قرار دارد و هنوز سازمان حفاظت محیط زیست تست های آن را انجام نداده باشد و یا به صورت رسمی عدم سازگاری خودروی مورد نظر را اعلام نکرده باشد، با داشتن مستندات اولیه مبنی بر رعایت قانون و طی فرایند اخذ اعتبارنامه ها، می تواند مجوز پیش فروش خودرو را دریافت کند.

باید به این نکته دقت داشت که در کنار سایپا شاهین خودروهایی مانند ایران خودرو تارا، دنا پلاس توربو اتوماتیک، پژو 207i پانوراما، کی ام سی T8، کی ام سی K7، ام وی ام ۳۱۵ پلاس و… در حین اخذ مجوز استانداردهای مختلف، امکان پیش فروش قانونی را به دست آورده اند و در این بین، برخلاف بسیاری از خودروهای نام برده، سایپا شاهین جزو معدود محصولات جدید بازار کشور است که پس از اخذ اعتبارنامه های ECE، ایمنی و طی فرایند تطبیق نهایی مجوز پیش فروش را از جانب وزارت صمت، سازمان حمایت و… دریافت کرده است.

با این تفاسیر می‌توان این فضاسازی‌ رسانه‌ای بر علیه خودرویی مانند شاهین را در ادامه تحرکات قبلی بعضی سایت‌های خبری دید که به صورت غیرمنطقی، تخریب این محصول جدید صنعت خودرو ایران را سرلوحه فعالیت خود قرار داده‌اند، به گونه ای که، حتی در توییت مذکور صرفاً به لزوم ارائه گواهی عدم آلایندگی برای صدور مجوز شماره‌گذاری اشاره‌ شده است نه تأیید آلاینده بودن! اما آن‌ها مخاطبان خود را به سوی دیگری هدایت کرده‌اند.

در شرایط فعلی توییت دبیر کمیته فنی صدور مجوزهای خودرویی سازمان محیط زیست می تواند راهگشا و آغازگر یک مطالبه فنی در زمینه عرضه خودرو و اعطای مجوزها باشد و بدیهی است که رسانه ها موظف هستند تا برای شفاف شدن فضای اعطای مجوزهای فروش و پیش فروش خودروها، پیام های سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان حمایت، وزارت صمت و… را مخابره کنند و قدم در راه حل این چالش بردارند. اما هنوز این سوال مطرح است که چه به جای انتشار فهرست طولانی خودروهای مانده در صف اخذ تاییدیه سازمان حفاظت محیط زیست، صرفاً نام یک خودرو اعلام می شود و مسئولان این دستگاه دولتی از هرگونه توضیح بیشتر به رسانه ها خودداری می کنند.