پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

پمپ‌بنزین‌ها مجهز به شارژر خودرو برقی می‌شوند

صدور ۲۲۳ مجوز برای احداث ایستگاه شارژ خودروی برقی در جایگاه‌های سوخت و بهره‌برداری از ۲۷ ایستگاه، نشان می‌دهد پروژه برقی‌سازی حمل‌ونقل در ایران از مرحله شعار و نمایش عبور کرده و وارد فاز اجرایی شده است. اما این عددها در عین امیدبخش بودن، یک واقعیت مهم را نیز آشکار می‌کند؛ تا زمانی که زیرساخت شارژ، تعرفه برق، مدل اقتصادی سرمایه‌گذاری و تکلیف ناوگان فرسوده روشن نشود، خودرو برقی در ایران بیشتر یک وعده آینده‌نگرانه خواهد بود تا یک انتخاب عمومی برای مردم.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران اعلام کرده است که از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون ۲۲۳ مجوز برای احداث ایستگاه شارژ خودروی برقی در جایگاه‌های عرضه سوخت صادر شده و ۲۷ ایستگاه نیز به بهره‌برداری رسیده است.

محمدصادق عظیمی‌فر در این خصوص بیان کرد: به استناد مصوبه بهمن ماه سال ۱۴۰۳ شورای اقتصاد، از ابتدای سال ۱۴۰۴ صدور و تمدید مجوز فعالیت تمامی جایگاه‌های سوخت شهری و بین‌شهری منوط به اختصاص فضای موردنیاز برای احداث یک ایستگاه شارژ تک نازل برق است. این در حالی است که الزامات فنی، ایمنی و استانداردسازی با حضور تمامی ذی‌نفعان تدوین شده و مطالعات امکان‌سنجی و جذب سرمایه‌گذار نیز صورت پذیرفته است.

معاون وزیر نفت با اشاره به این که امکان اخذ مجوز احداث ایستگاه شارژ خودروی برقی از طریق درگاه ملی مجوزهای کشور برای تمام متقاضیان وجود دارد، تأکید کرد: با روند موجود امید می‌رود سهم برق در سبد حمل و نقل کشور افزایش یابد.

عظیمی‌فر بیان کرد: این شرکت علاوه بر احداث زیرساخت‌های یادشده، تفاهم‌نامه جایگزینی ۲۰ هزار موتورسیلکت فرسوده بنزینی کار شهر تهران با موتورسیکلت‌های برقی را به امضا رساند.

وی با اشاره به عزم شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی برای برقی‌سازی ناوگان حمل و نقل تصریح کرد: پیش‌نویس قرارداد ۳۲۰۰ موتورسیکلت برقی از بهمن ماه سال ۱۴۰۴ نهایی شده و با توجه به وظایف قانونی سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در انتظار تعیین تکلیف و تأیید این سازمان است.

این خبر در ظاهر یک گزارش آماری از روند توسعه زیرساخت شارژ است، اما در واقع می‌تواند نشانه‌ای از تغییر تدریجی نقش جایگاه‌های سوخت در ایران باشد؛ جایگاه‌هایی که سال‌ها فقط با بنزین، گازوئیل و گاز شناخته می‌شدند، حالا آرام‌آرام باید خود را برای ورود برق به سبد سوخت حمل‌ونقل آماده کنند.

اهمیت این خبر زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم بر اساس مصوبه شورای اقتصاد، از ابتدای سال ۱۴۰۴ صدور و تمدید مجوز فعالیت جایگاه‌های سوخت شهری و بین‌شهری منوط به اختصاص فضای موردنیاز برای احداث دست‌کم یک ایستگاه شارژ خودروی برقی شده است. به عبارت دیگر، نصب شارژر برقی دیگر صرفاً یک اقدام اختیاری یا تبلیغاتی برای برخی جایگاه‌ها نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به بخشی از الزامات فعالیت در شبکه عرضه سوخت کشور است.

تغییر مأموریت جایگاه‌های سوخت

جایگاه سوخت در ایران همواره نقطه اتصال مردم با سیاست انرژی کشور بوده است. صف‌های بنزین، کارت سوخت، سهمیه‌بندی، مصرف بالا، قیمت یارانه‌ای سوخت و بحث‌های همیشگی درباره ناترازی بنزین، همه در نهایت خود را در پمپ‌بنزین‌ها نشان داده‌اند. حالا اگر قرار باشد خودروهای برقی به شکل جدی وارد شبکه حمل‌ونقل شوند، همین پمپ‌بنزین‌ها باید به یکی از نخستین نقاط اتصال مردم با سوخت جدید تبدیل شوند.

این تغییر ساده نیست. جایگاه سوختی که برای عرضه بنزین طراحی شده، لزوماً برای توقف طولانی‌تر خودرو، نصب تجهیزات برق، مدیریت ایمنی الکتریکی، اتصال پایدار به شبکه برق و ارائه خدمات شارژ سریع آماده نیست. به همین دلیل تأکید مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش بر تدوین الزامات فنی، ایمنی و استانداردسازی اهمیت دارد. اگر این مسیر بدون استاندارد دقیق پیش برود، توسعه شارژرها ممکن است به جای حل مسئله، خود به یک بحران تازه در حوزه ایمنی و کیفیت خدمات تبدیل شود.

در واقع، خودرو برقی فقط واردات چند مدل خودرو یا نصب چند دستگاه شارژر نیست. خودرو برقی یک زنجیره کامل می‌خواهد؛ از سیاست واردات و تولید گرفته تا شبکه شارژ، تعرفه برق، خدمات پس از فروش، آموزش تعمیرکاران، بازیافت باتری و حتی فرهنگ استفاده. اگر فقط یک حلقه از این زنجیره جلو برود و بقیه عقب بمانند، نتیجه آن بازاری نیمه‌کاره خواهد بود.

۲۲۳ مجوز؛ شروع خوب یا فاصله زیاد تا نیاز واقعی؟

صدور ۲۲۳ مجوز برای احداث ایستگاه شارژ در جایگاه‌های سوخت، عدد قابل توجهی است؛ به‌ویژه برای کشوری که هنوز بازار خودروهای برقی آن در ابتدای مسیر قرار دارد. اما بهره‌برداری از ۲۷ ایستگاه نشان می‌دهد میان صدور مجوز و تبدیل آن به خدمت واقعی برای مردم، فاصله جدی وجود دارد.

این فاصله طبیعی است، اما نباید عادی شود. صدور مجوز به معنای وجود زیرساخت عملیاتی نیست. مردم زمانی تغییر را احساس می‌کنند که بتوانند با خودروی برقی خود در مسیرهای شهری و بین‌شهری، بدون نگرانی از نبود شارژر حرکت کنند. اگر شارژرها فقط روی کاغذ باشند یا در تعداد محدود و نقاط پراکنده فعال شوند، اعتماد عمومی به خودروهای برقی شکل نخواهد گرفت.

در بسیاری از کشورها، ترس از تمام شدن شارژ یا همان «اضطراب پیمایش» یکی از موانع اصلی خرید خودروی برقی بوده است. در ایران این مسئله می‌تواند شدیدتر باشد، زیرا زیرساخت شارژ عمومی هنوز نوپا است و بخش بزرگی از مردم نیز امکان شارژ خانگی مناسب ندارند؛ به‌ویژه ساکنان آپارتمان‌ها و مجتمع‌های مسکونی که پارکینگ و انشعاب برق اختصاصی برای خودرو ندارند.

قدم اول برداشته شد، اما مسیر طولانی است

اعلام صدور ۲۲۳ مجوز و بهره‌برداری از ۲۷ ایستگاه شارژ، خبر مهمی برای آینده حمل‌ونقل برقی در ایران است. این اعداد نشان می‌دهد حداقل در سطح سیاست‌گذاری، ضرورت ایجاد زیرساخت شارژ پذیرفته شده و جایگاه‌های سوخت به عنوان نقطه آغاز این تحول انتخاب شده‌اند.

اما مسیر برقی‌سازی بسیار طولانی‌تر از نصب چند شارژر است. ایران برای ورود واقعی به عصر خودروهای برقی باید همزمان چند پرسش اساسی را پاسخ دهد: برق این خودروها از کجا و با چه تعرفه‌ای تأمین می‌شود؟ سرمایه‌گذار بخش خصوصی چگونه به سود می‌رسد؟ خدمات پس از فروش و باتری چگونه تضمین می‌شود؟ خودروهای برقی برای چه گروهی از مصرف‌کنندگان اقتصادی خواهند بود؟ و مهم‌تر از همه، آیا برقی‌سازی قرار است به کاهش مصرف بنزین و آلودگی هوا کمک کند یا فقط به پروژه‌ای محدود و نمایشی تبدیل شود؟

پاسخ به این پرسش‌ها تعیین می‌کند که ایستگاه‌های شارژ جدید، آغاز یک تحول واقعی در حمل‌ونقل ایران خواهند بود یا صرفاً چند تجهیز تازه در گوشه پمپ‌بنزین‌ها. امروز خبر ۲۲۳ مجوز و ۲۷ ایستگاه فعال، نشانه‌ای از حرکت است؛ اما آنچه آینده را می‌سازد، سرعت صدور مجوز نیست، کیفیت اجرای شبکه‌ای است که مردم بتوانند به آن اعتماد کنند.