بازار خودرو در عصر ترس؛ وقتی سایه جنگ معاملات را منجمد میکند

در بازاری که شایعه و دلار دیگر تعیینکننده نیستند، ترس از آینده و نااطمینانی سیاسی، فرمان تصمیمگیری را به دست گرفته است. نتیجه، بازاری است پر از آگهی و خالی از معامله. این وضعیت نشان میدهد که ابهام آینده و سایه جنگ، معاملات را منجمد کرده و به نوعی ذائقه بازار را تغییر داده است.
به گزارش پایگاه خبری اسببخار، بازار خودرو ایران وارد مرحلهای شده است که دیگر با قواعد آشنای گذشته حرکت نمیکند. اگر تا دیروز با اولین نشانه افزایش نرخ ارز یا انتشار یک خبر سیاسی، صف خرید شکل میگرفت، امروز همان خبرها فقط قیمت را بالا میبرند، بیآنکه خریدار را از جا بلند کنند. بازار بهظاهر زنده است، اما در عمل منجمد؛ ویترینی پر از عدد و برچسب، بدون نبض معامله.
دور شدن از واکنش احساسی؟
نخستین نشانه این تغییر، بیاثر شدن شوکهاست. بازار سالها زیر ضرب اخبار منفی، تحریم، جهشهای ارزی و تصمیمهای خلقالساعه بوده و حالا به مرحلهای از فرسودگی رسیده است که دیگر واکنش احساسی نشان نمیدهد. دلار بالا میرود، قیمت خودرو هم دنبالش میدود، اما خریدار تنها نظارهگر است. تجربه به بازار آموخته که هر جهش، الزاماً سود نیست و هر خرید، میتواند به دام تبدیل شود.
خودرو اسیر نااطمینانی؟
در این میان، خودرو جایگاه خود را بهعنوان پناهگاه سرمایه از دست داده است. بازاری که قرار بود حداقل ارزش پول را حفظ کند، حالا خود قربانی نااطمینانی است. قیمتگذاری دستوری، تهدیدهای مالیاتی، محدودیتهای معاملاتی و تغییر مداوم قواعد بازی، خودرو را از یک دارایی قابل اتکا به دارایی پرریسک تبدیل کرده است. سرمایهگذار خرد دیگر مطمئن نیست خودرویی که امروز میخرد، فردا مشمول چه تصمیمی میشود.
کاهش قدرت خرید، علت اصلی
اما ضربه اصلی از جایی وارد میشود که کمتر در آمارها دیده میشود؛ افت واقعی قدرت خرید. تورم، قیمت خودرو را بالا برده، اما درآمد خانوار را نه. بخش بزرگی از تقاضای بازار عملاً حذف شده است. آنچه امروز بهعنوان «رکود» دیده میشود، در واقع نتیجه حذف خریدار واقعی است؛ نه تعویق خرید، بلکه ناتوانی از خرید. بازار با قیمتهای نجومی سرپا مانده، اما پایه تقاضای آن فرو ریخته است.
تشدید تنشهای سیاسی
در کنار همه این عوامل، متغیری بهشدت مخرب بر ذهن بازار سایه انداخته است: تشدید تنشهای سیاسی و شبح جنگ. برخلاف گذشته که اخبار امنیتی به موجهای سفتهبازانه دامن میزد، امروز همین اخبار بازار را قفل میکند. ترس از بیثباتی، ناامنی اقتصادی و آیندهای غیرقابل پیشبینی، خریدار را به عقبنشینی واداشته است. در فضای سایه جنگ، اولویت نه سرمایهگذاری است و نه مصرف؛ اولویت «نقد ماندن» است.
واکنش قیمتها به تهدیدها
این ترس، رفتار بازار را تغییر داده است. حتی کسانی که توان مالی دارند، معامله را به تعویق میاندازند. افزایش قیمتها در واکنش به اخبار تنشآلود رخ میدهد، اما بلافاصله به دیوار بیاعتمادی برخورد میکند. قیمتها بالا میروند، اما کسی حاضر نیست مسئولیت تصمیم را در چنین فضای مبهمی بپذیرد.
بیاعتمادی بازار به سیاستگذاری
از سوی دیگر، بیاعتمادی عمیق به سیاستگذاری خودرو مزید بر علت شده است. بازار نه به وعده واردات دل بسته، نه به اصلاح تولید امیدوار است و نه به ثبات تصمیمها. این بلاتکلیفی، بازار را وارد فاز انتظار فرسایشی کرده است؛ انتظاری که نه خرید میسازد و نه فروش.
قیمتسازی دلار و شایعه
بازار خودرو امروز در «عصر ترس» بهسر میبرد؛ عصری که در آن دلار و شایعه هنوز قیمتسازند، اما دیگر معاملهساز نیستند. تا زمانی که سایه نااطمینانی سیاسی، تهدیدهای امنیتی و بیثباتی تصمیمگیری بر سر بازار سنگینی میکند، این رکود شکسته نخواهد شد. این بازار دیگر با شوک حرکت نمیکند؛ ثبات میخواهد، نه خبر.
دیدگاه ها