پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

رشد قارچ‌گونه کارشناسی خودرو؛ اقتصادی که بی‌اعتمادی را در جامعه توسعه داد

رشد مراکز کارشناسی خودرو فقط نتیجه حساس‌ترشدن خریداران نیست؛ تب خریدوفروش، فروشندگان موقت و نبود سابقه شفاف، اعتماد بازار را به خدمتی پولی تبدیل کرده است.

پیش از امضای قولنامه، حالا کارشناس باید تأیید کند آنچه فروشنده گفته، درست است. این مرحله ثابت فقط نتیجه پیچیده‌ترشدن خودروها نیست. در بازاری که مردم برای حفظ پول معامله می‌کنند و هر عیب پنهان اختلاف قیمت سنگینی می‌سازد، کارشناسی جای اعتماد از دست‌رفته را گرفته است.

هر معامله تازه، یک مشتری تازه برای کارشناسی

افت ارزش ریال، خودرو را در کنار وسیله رفت‌وآمد به پناهگاه پول تبدیل کرد. بخشی از مردم با چشم به قیمت فردا خرید می‌کنند. به همین دلیل دلالی دیگر فقط شغلی پشت تابلوی نمایشگاه نیست؛ به رفتاری عمومی میان فروشندگان موقت، واسطه‌های کوچک و مالکان عادی تبدیل شده است.

این تغییر مستقیماً برای کارشناسی خودرو مشتری می‌سازد. هر بار که خودرو آگهی می‌شود، خریدار تازه‌ای وارد معامله می‌شود که نه فروشنده را می‌شناسد و نه از گذشته خودرو مطمئن است. یک ماشین ممکن است برای چند خریدار کارشناسی شود، چون هر معامله اعتماد را به نقطه صفر برمی‌گرداند. رونق کارشناسی از همین‌جا به تب معامله‌گری وصل می‌شود.

اعتماد از معامله حذف و جداگانه فروخته شد

در بازاری که آسیب شاسی، رنگ‌شدگی یا ایراد فنی اختلاف قیمت سنگینی می‌سازد، پنهان‌کردن عیب برای فروشنده متقلب سود دارد و کشف آن برای خریدار ارزش مالی دارد. کارشناس میان همین دو انگیزه قرار می‌گیرد تا اطلاعات پنهان را آشکار کند.

خود کارشناسی نه بد است و نه عامل این وضعیت. نقش آن شبیه دارویی است که برای یک بیماری فراگیر ساخته شده؛ دارو بیماری را ایجاد نکرده، اما فروش زیادش از گستردگی بیماری خبر می‌دهد. افزایش اتاق‌های نور، کارشناسان سیار و دوره‌های تشخیص رنگ نیز بیش از آنکه نشانه علاقه ناگهانی جامعه به دانش فنی باشد، پاسخ بازار به ترس از ضرر و کلاهبرداری است.

فروشنده صادق هم هزینه این بی‌اعتمادی را می‌دهد؛ چون حرفش بدون تأیید شخص ثالث پذیرفته نمی‌شود. خریدار نیز یک‌بار پول خودرو را می‌دهد و بار دیگر پول می‌دهد تا بفهمد آیا واقعیت با آگهی تطابق دارد یا نه.

مشکل وقتی عمیق‌تر می‌شود که خود گزارش‌های کارشناسی معیار، ضمانت و مسئولیت یکسانی نداشته باشند. اگر دو کارشناس دو نظر متفاوت بدهند یا جبران خطا روشن نباشد، خریدار باید خودِ کارشناس را هم ارزیابی کند. اقتصادی که نااطمینانی ساخته، این‌بار برای کاهش همان نااطمینانی یک بازار تازه می‌سازد.

علت را ببینیم، معلول را هم رها نکنیم

بستن مراکز کارشناسی مسئله را حل نمی‌کند؛ استانداردکردن گزارش‌ها نیز به‌تنهایی تب سوداگری را از بین نمی‌برد. یک سوی اصلاح، ثبات اقتصادی، عرضه رقابتی و مالیات هدفمند بر معاملات مکرر و کوتاه‌مدت است. سوی دیگر، پرونده قابل استعلام سوابق خودرو، گزارش استاندارد، بیمه خطای حرفه‌ای و مسئولیت روشن فروشنده در برابر عیب پنهان است.

در چنین بازاری کارشناس دوباره به یک متخصص کمک‌کننده تبدیل می‌شود، نه جانشین اعتماد و زیرساخت از دست‌رفته. رشد قارچ‌گونه کارشناسی خودرو داستان یک حرفه مستقل نیست؛ فاکتور اقتصادی است که ابتدا خودرو را به ابزار حفظ پول تبدیل کرد، بعد معاملات را زیاد کرد و سرانجام اعتماد را از هر معامله بیرون کشید و جداگانه به مردم فروخت.