پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

آشنایی با کپی های صنعت خودروسازی ایران – قسمت اول

حرف از کپی و کپی کاری که می شود، بی درنگ یاد کشور چین و کارخانه هایش می افتیم! در اکثر صنایع، چینی ها به کپی برداری و الهام از محصولات موفق جهانی علاقه زیادی دارند.

از کپی برداری شرکت هایی همچون «هوآوی» از گوشی های موبایل شرکت «اپل» تا همین صنعت خودروسازی که چینی ها از نظر کپی برداری در آن شهره جهان هستند! البته دوران آن کپی برداری های ناشیانه خودروسازان چینی به سر رسیده و اکنون برندهای معروف و نسبتاً بزرگ در این کشور به دنبال خلق هویتی مستقل برای محصولات خود می روند. اما کماکان می توان آثار تمایل به کپی برداری از بزرگان را در طراحی های برخی شرکت های چینی مشاهده کرد. با تمام این صحبت ها، امروز در این مقاله می خواهیم به شما ثابت کنیم که کپی برداری مختص چینی ها نیست! یک ضرب المثل قدیمی وجود دارد که می گوید اگر به دیگران ایراد گرفتی، یک سوزن هم به خودت بزن! امروز می خواهیم آن سوزن را به خودمان بزنیم! خودروسازان وطنی ما، با تمام حاشیه هایشان، گاه به الهام گرفتن از خودروهای خارجی علاقه زیادی نشان می دهند. اگرچه کپی برداری در طراحی خودروهای ایرانی به اندازه محصولات چینی ملموس نیست، اما وجود شباهت ها را نمی توان انکار کرد و در خوش بینانه ترین حالت باید گفت تیم طراحی خودروی مورد نظر، حداقل در مراحل خلق آن محصول، نیم نگاهی هم به الگوی خارجی داشته اند. با ما همراه باشید تا شما را با کپی های صنعت خودروسازی ایران و الگوهای اصلی آن ها آشنا کنیم.

سمند

زمانی که «سمند» معرفی شد و به بازار آمد، عده زیادی از مسئولان وقت، لب به ستایش این خودرو گشودند و آن را افتخاری ملی دانستند و برای ساختش جشن گرفتند. اگرچه اهمیت سمند در تاریخ معاصر صنعت خودروسازی کشور بر کسی پوشیده نیست و این سمند بود که خودروسازی ایران را برای اولین بار صاحب برندی ملی کرد. اما اصرار بر ملی بودن یک خودرو در قرن بیست و یکم که عصر ارتباطات است، امری بیهوده و خلاف واقعیت به نظر می رسد. آن هم خودرویی که در بدو ورود به بازار از موتور «پژو ۴۰۵» بهره می برد! به هر حال، اندکی گذشت تا مشخص شد که «ایران خودرو» طرح سمند را از یک شرکت انگلیسی خریداری کرده است. پلت فرم، گیربکس و موتور هم که متعلق به «پژو» بودند. شاید سمند از ملی بودن، تنها نامی ایرانی را به یدک می کشید. البته ما تلاش های واحد تحقیق و توسعه شرکت ایران خودرو در به ثمر رسیدن پروژه سمند را انکار نمی کنیم، اما طراحی سمند، که تنها ویژگی مستقل در شکل گیری این خودرو به نظر می رسید، نیز با بررسی های بیش تر، مشخص شد که با الگوبرداری از خودروی دیگری به انجام رسیده است!

سمند در طراحی بیرونی، ترکیبی از چند خودروی معروف است. عمده شباهت را می توان میان سمند و نسل پنجم «فولکس واگن پاسات» (B5) یافت. شاید هیچ وقت فکرش را نمی کردید که سمند شبیه به یک خودروی آلمانی و آن هم پاسات از آب درآید! بیش ترین شباهت هم در نمای جلو است. سبک طراحی چراغ ها و جلوپنجره سمند برداشتی نسبی از پاسات است. شبکه ورودی هوای پایین سپر، محل جانمایی مه شکن ها و زه های مشکی غیر همرنگ با بدنه نیز دقیقاً از روی پاسات الگوبرداری شده اند. حتا فلاپ پایین سپر سمند هم، مانند پاسات B5، به رنگ مشکی است که البته در مدل های جدیدتر سمند، این بخش به صورت همرنگ با بدنه درآمده است. زه های کناری و سپر عقب سمند نیز همچنان اشتراک با پاسات را حفظ می کنند. حتا آینه های کناری تا حدودی شبیه به آینه های پاسات هستند، اما طراحی درها، چهارچوب پنجره ها و لچکی عقب شباهتی به پاسات ندارند. در نمای عقب، عده ای سمند را شبیه به «هوندا سیویک» مدل ۲۰۰۰ می دانند! هر چند به عقیده عده ای دیگر، به محصولات دهه ۹۰ «ب ام و» نیز شباهت دارد. یک روایت تأییدنشده هم شنیده شده که مدیران وقت ایران خودرو، در آن زمان، از تیم طراحی خواسته اند سمند از نمای عقب، تا جایی که می شود، شبیه به هوندا سیویک باشد! لازم به ذکر است که سمند در طراحی داخلی هم اندک شباهت هایی با همان پاسات B5 دارد. به گونه ای که سبک طراحی داشبورد و دریچه های تهویه، بسیار نزدیک به پاسات به نظر می رسد.

پژو پارس

این مورد را نمی توان یک کپی برداری دانست، چراکه عملاً ویرایش متفاوتی از نمونه اصلی به حساب می آید! با توجه به این که خودِ کمپانی پژو فرانسه در روند ساخت و طراحی این محصول مشارکت داشته است، زدن برچسب کپی به «پژو پارس»، یا همان «پرشیا»، کاری غلط است. اما به هر حال با توجه به شباهت بسیار زیاد با «پژو ۴۰۶»، تصمیم گرفتیم آن را به فهرست خودروهای ایرانی کپی شده وارد کنیم. پژو ۴۰۵ قطعاً یکی از موفق ترین محصولات تاریخ پژو در ایران است. خودرویی که زیربنای ساخت بسیاری از محصولات شرکت ایران خودرو شد و اولین خودروی ملی ما نیز براساس آن شکل گرفت. اما پژو و شریک ایرانی اش در اواخر دهه ۷۰ تصمیم گرفتند به جای عرضه جانشین جهانی پژو ۴۰۵ در ایران، فیس لیفتی از آن را به طور اختصاصی برای بازار کشورمان طراحی کنند. این گونه بود که پژو پارس (پرشیا) شکل گرفت. در طراحی بیرونی پارس تلاش شد تا حد امکان شبیه به ۴۰۶ از آب درآید. همین طور هم شد و پارس حتا در جزییات بدنه نیز از سبک و سیاق طراحی ۴۰۶ پیروی می کرد. در نهایت، ۴۰۶ هیچ گاه به طور رسمی به بازار ایران راه پیدا نکرد، اما پارس به خوبی توانست جای خود را در دل مشتریان ایرانی باز کند.

آن چه از طراحی پارس می توان برداشت کرد، این خودرو تغییر پلت فرم را تجربه نکرده است. در واقع، سازه اصلی پارس نسبت به ۴۰۶، قدیمی است و تفاوتی با ۴۰۵ ندارد. در نمای جلو، پارس یک کپی تمام عیار از ۴۰۶ است. چراغ های درهم کشیده و جلوپنجره کوچک تک خط، عیناً از ۴۰۶ الگوبرداری شده اند. سپر جلو و جزییات آن، همچون پروژکتورهای بزرگ، مشابه ۴۰۶ هستند. همچون نمونه فرانسوی، در نسخه ایرانی نیز از زه های مشکی غیر همرنگ با بدنه برای محافظت از سپرها استفاده کرده اند. حتا خطوط کاپوت پارس نیز از روی کاپوت ۴۰۶ طراحی شده اند. در نمای کناری، پارس شباهت کم تری به نسخه فرانسوی دارد و بیش تر همان چهارچوب قدیمی ۴۰۵ را حفظ کرده است. هرچند طراحان سعی کرده اند با ایجاد تغییراتی در جزییات بدنه، پارس را متمایز از ۴۰۶ کنند. بزرگ شدن زه روی درها، همرنگ شدن قاب آینه ها و دستگیره درها و طرح جدید قالپاق ها از جمله این تغییرات هستند. البته در این میان، طرح قالپاق های پارس را می توان وام دار ۴۰۶ دانست. به نمای عقب که می رسیم، پارس اندکی از ۴۰۵ و ۴۰۶ فاصله می گیرد. چراغ ها، همچون ۴۰۶، حالتی درهم کشیده پیدا کرده اند و از سادگی چراغ های ۴۰۵ خارج شده اند، اما طراحی آن ها و طراحی درِ صندوق با نسخه فرانسوی تفاوت های بسیار دارد. شاید مهم ترین تفاوت طراحی عقب پارس و ۴۰۶، محل نصب پلاک باشد که در پارس به روی درِ صندوق انتقال یافته است. مهم ترین نقدی که به پروژه پارس وارد است، عدم ایجاد تغییر عمده در طراحی داخلی و استفاده از همان داشبورد پژو ۴۰۵ است. هر چند طراحان با استفاده از غربیلک فرمان پژو ۴۰۶ و به کار بردن قطعات طرح چوب، سعی کرده بودند فضای کابین پارس را لوکس تر و گران قیمت تر از ۴۰۵ نشان دهند.

سپهر عظیمی
پایگاه خبری اسب بخار