پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

خودروهای جدید هک می‌شوند؟

از باز کردن قفل خودرو تا کنترل ترمز و فرمان؛ امروز امنیت سایبری به یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت خودرو تبدیل شده است و این موضوع پرسش مهمی را مطرح می‌کند که آیا خودروهای جدید هک هم می‌شوند؟

خودروهای جدید به رایانه‌های متحرکی تبدیل شده‌اند که میلیون‌ها خط کد نرم‌افزاری، ارتباط اینترنتی، سیستم‌های هوشمند و حسگرهای پیشرفته را در خود جای داده‌اند. همین تحول، یک پرسش مهم ایجاد کرده است. آیا همان‌طور که تلفن همراه یا رایانه ممکن است هک شود، خودرو هم می‌تواند هدف حمله سایبری قرار بگیرد؟

کارشناسان بر این باورند که خودروهای مدرن هم مثل بسیاری از کامپیوترها قابل هک هستند، اما میزان خطر به طراحی امنیتی، فناوری‌های به‌کاررفته و نحوه استفاده از خودرو بستگی دارد.

نسل جدید خودروها برای ارائه امکانات بیش‌تر، به شبکه‌های پیچیده‌ای از ارتباطات داخلی و خارجی مجهز شده‌اند. در یک خودروی مدرن، بخش‌های مختلف مانند سیستم سرگرمی و نمایشگر مرکزی، اتصال تلفن همراه، سیستم مسیریابی، ارتباطات ابری، دوربین‌ها و حسگرها، سیستم‌های کمک‌راننده، واحد کنترل موتور و ترمز همگی به نوعی با نرم‌افزار کنترل می‌شوند.

این اتصال گسترده، اگرچه امکاناتی مانند کنترل خودرو از راه دور، به‌روزرسانی نرم‌افزاری و خدمات هوشمند را فراهم کرده، اما سطح حمله سایبری را نیز افزایش داده است. به بیان ساده‌تر، هرچه خودرو بیش‌تر «دیجیتال» شود، نقاط بیش‌تری برای نفوذ احتمالی ایجاد می‌شود.

هک خودرو چگونه انجام می‌شود؟ مسیرهای ورود هکرها کجاست؟

خلاف تصور بسیاری از مردم، هک خودرو معمولاً با یک روش ساده اتفاق نمی‌افتد. مهاجمان سایبری معمولاً به دنبال یافتن یک نقطه ضعف در زنجیره ارتباطی خودرو هستند که مهم‌ترین مسیرهای احتمالی حمله را در ادامه می‌خوانید.

نفوذ از طریق سیستم سرگرمی و نمایشگر خودرو

یکی از شناخته‌شده‌ترین مسیرهای حمله، سیستم اطلاعاتی ـ سرگرمی خودرو (Infotainment System) است.

این بخش معمولاً به اینترنت، تلفن همراه و نرم‌افزارهای مختلف متصل است و در برخی خودروها ارتباط آن با بخش‌های حیاتی خودرو وجود دارد.

در سال ۲۰۱۵، دو پژوهشگر امنیتی، چارلی میلر و کریس والاسک، نشان دادند که چگونه می‌توانند از راه دور به یک خودروی Jeep نفوذ کرده و برخی عملکردهای آن را کنترل کنند. این آزمایش باعث شد صنعت خودرو توجه بیش‌تری به امنیت سایبری نشان دهد.

کلید دیجیتال و حملات به خودروهای بدون کلید

خودروهای مجهز به سیستم ورود و استارت بدون کلید (Keyless Entry) نیز در سال‌های اخیر مورد توجه هکرها قرار گرفته‌اند.

در برخی حملات، مجرمان با استفاده از تکنیکی به نام «حمله رله‌ای» (Relay Attack) سیگنال کلید هوشمند خودرو را تقویت کرده و خودرو را فریب می‌دهند تا تصور کند کلید در نزدیکی آن قرار دارد.

این روش بیش‌تر برای سرقت خودرو استفاده شده و لزوما به معنای کنترل کامل خودرو نیست، اما نشان می‌دهد ارتباطات بی‌سیم خودرو نیز می‌تواند نقطه ضعف باشد.

حمله از طریق به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری

خودروهای جدید مانند تلفن‌های هوشمند نیازمند به‌روزرسانی نرم‌افزاری هستند. فناوری «به‌روزرسانی از راه دور» یا OTA این امکان را می‌دهد که شرکت سازنده بدون مراجعه خودرو به تعمیرگاه، مشکلات نرم‌افزاری را اصلاح کند.

اما همین مسیر، در صورت طراحی ضعیف، می‌تواند به یک خطر امنیتی تبدیل شود، زیرا مهاجم تلاش می‌کند به جای شرکت سازنده، نرم‌افزار آلوده را وارد سیستم خودرو کند. به همین دلیل استانداردهای جدید صنعت خودرو، شرکت‌ها را ملزم به استفاده از روش‌های احراز هویت و رمزگذاری برای این فرآیند کرده‌اند.

آیا هکر می‌تواند کنترل فرمان و ترمز خودرو را به دست بگیرد؟

از نظر فنی، در برخی شرایط امکان نفوذ به سیستم‌های حیاتی خودرو وجود دارد، اما این موضوع به معنی آن نیست که هر هکری می‌تواند با چند کلیک کنترل خودرو را در دست بگیرد.

خودروهای جدید دارای چندین لایه حفاظتی هستند و شرکت‌های بزرگ خودروسازی، امنیت سایبری را بخشی از فرآیند طراحی خودرو می‌دانند.

با این حال، تحقیقات امنیتی نشان داده است که اگر یک مهاجم بتواند به شبکه داخلی خودرو دسترسی پیدا کند، در برخی مدل‌ها امکان ارسال فرمان‌های غیرمجاز به بخش‌های مختلف وجود دارد. به همین دلیل سازمان‌هایی مانند NHTSA در آمریکا و ENISA در اروپا، امنیت سایبری خودرو را یکی از موضوعات اصلی ایمنی جاده‌ای آینده می‌دانند.

خودروهای برقی به دلیل وابستگی بیش‌تر به نرم‌افزار، باتری‌های هوشمند و ارتباطات آنلاین، توجه ویژه‌ای در حوزه امنیت سایبری دریافت کرده‌اند.

در خودروهای برقی، سیستم مدیریت باتری (Battery Management System)، ارتباط با ایستگاه‌های شارژ و خدمات ابری اهمیت زیادی دارد. برای مثال، یک حمله سایبری به زیرساخت شارژ خودروهای برقی می‌تواند نه فقط یک خودرو، بلکه شبکه‌ای از خودروها و کاربران را تحت تأثیر قرار دهد.

در خودروهای خودران نیز حساسیت بیش‌تر است، زیرا تصمیم‌گیری خودرو درباره مسیر حرکت، شناسایی موانع و کنترل سرعت به داده‌های نرم‌افزاری وابسته است.

آیا خودروهای ایرانی هم در برابر هک آسیب‌پذیر هستند؟

سطح خطر در خودروهای مختلف متفاوت است. خودروهایی که اتصال اینترنتی، اپلیکیشن اختصاصی، سیستم‌های هوشمند و ارتباطات بی‌سیم گسترده دارند، طبیعتا نقاط ورود بیش‌تری برای حملات سایبری دارند.

در مقابل، خودروهای ساده‌تر که فاقد این فناوری‌ها هستند، با تهدیدهای سایبری کم‌تری مواجه‌اند؛ هرچند سیستم‌های الکترونیکی آن‌ها نیز به‌طور کامل از خطر مصون نیست.

با افزایش استفاده از خودروهای مونتاژی، خودروهای برقی و مدل‌های مجهز به فناوری‌های جدید در بازار ایران، موضوع امنیت سایبری خودرو نیز اهمیت بیش‌تری پیدا خواهد کرد.

چگونه احتمال هک شدن خودرو را کاهش دهیم؟

کارشناسان چند توصیه مهم برای مالکان خودروهای جدید دارند:

به‌روزرسانی نرم‌افزار خودرو را جدی بگیرید

نسخه‌های جدید نرم‌افزاری معمولاً علاوه بر امکانات تازه، آسیب‌پذیری‌های امنیتی را نیز اصلاح می‌کنند.

از نصب تجهیزات ناشناس روی خودرو خودداری کنید

قطعاتی مانند نمایشگرهای متفرقه، دانگل‌های ناشناخته یا تجهیزات متصل به شبکه خودرو می‌توانند یک مسیر نفوذ ایجاد کنند.

اتصال تلفن همراه به خودرو را مدیریت کنید

پس از فروش خودرو یا استفاده موقت دیگران، اطلاعات ذخیره‌شده مانند مخاطبان، حساب‌ها و دستگاه‌های متصل را پاک کنید.

اپلیکیشن‌های رسمی خودرو را استفاده کنید

نصب برنامه‌های غیررسمی که وعده کنترل امکانات خودرو را می‌دهند، می‌تواند خطرناک باشد.

آینده خودروها؛ جنگ جدید میان خودروسازان و هکرها

صنعت خودرو وارد مرحله‌ای شده است که رقابت فقط بر سر قدرت موتور، مصرف سوخت یا طراحی ظاهری نیست؛ امنیت نرم‌افزاری نیز به یک معیار مهم تبدیل شده است.

خودروسازان بزرگ جهان اکنون تیم‌های امنیت سایبری اختصاصی دارند و پیش از عرضه خودرو، آزمایش‌های نفوذ و بررسی‌های امنیتی انجام می‌دهند. با این حال، هر فناوری جدید، چالش‌های جدیدی نیز ایجاد می‌کند. همان‌طور که خودروها هوشمندتر می‌شوند، حفاظت از آن‌ها نیز باید هم‌پای این تحول پیش برود.

در آینده، شاید مهم‌ترین قطعه یک خودرو نه موتور آن، بلکه میلیون‌ها خط کدی باشد که تصمیم می‌گیرند خودرو چگونه حرکت کند، چگونه واکنش نشان دهد و چگونه از سرنشینان خود محافظت کند.