پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

ممنوعیت نشستن کودکان در صندلی جلوی خودرو؛ قانونی که در ایران جدی گرفته نمی‌شود

در بسیاری از کشورهای جهان نشستن کودکان در صندلی جلوی خودرو تنها تحت شرایط بسیار محدود و با رعایت الزامات سختگیرانه ایمنی مجاز است؛ قوانینی که براساس سن، قد، وزن و نوع صندلی کودک تنظیم شده‌اند و هدف اصلی آن‌ها کاهش تلفات و آسیب‌های ناشی از تصادف‌ها است. با این حال، در ایران همچنان صحنه‌هایی مانند نشستن کودک خردسال در صندلی جلو، در آغوش سرنشین یا حتا در بغل راننده دیده می‌شود؛ تصاویری که در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته می‌تواند به توقف فوری خودرو و جریمه سنگین منجر شود.

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، کارشناسان ایمنی حمل‌ونقل معتقدند صندلی جلو همچنان یکی از خطرناک‌ترین نقاط خودرو برای کودکان محسوب می‌شود. دلیل اصلی این موضوع، فاصله کم کودک با داشبورد، شیشه جلو و ایربگ است. در زمان تصادف، ایربگ جلو با سرعت بسیار بالا باز می‌شود و اگر کودک به‌ویژه در سنین پایین یا در صندلی رو‌به‌عقب قرار داشته باشد، همین سیستم ایمنی می‌تواند به عاملی مرگ‌بار تبدیل شود. به همین دلیل، نهادهای ایمنی در بسیاری از کشورها توصیه می‌کنند کودکان تا حد امکان در صندلی عقب بنشینند و از صندلی‌های مخصوص متناسب با سن و قد استفاده کنند.

قوانین سخت‌گیرانه در اروپا

در بسیاری از کشورهای اروپایی، حمل کودک در خودرو تحت مقررات دقیق انجام می‌شود. برای مثال، در فرانسه کودکان زیر ۱۰ سال اصولاً باید در صندلی عقب خودرو قرار بگیرند و استفاده از صندلی مخصوص کودک برای آن‌ها الزامی است. تنها در شرایط خاص مانند نبود صندلی عقب یا استفاده از صندلی رو‌به‌عقب با ایربگ غیرفعال، امکان قرار گرفتن کودک در جلو وجود دارد.

در بسیاری از کشورهای اروپایی نیز کودکان تا زمانی که قد آن‌ها به حدود ۱۳۵ تا ۱۵۰ سانتی‌متر نرسیده است، باید از بوستر یا صندلی کودک استفاده کنند. در آلمان نیز کودکان زیر ۱۲ سال یا کوتاه‌تر از ۱۵۰ سانتی‌متر ملزم به استفاده از تجهیزات ایمنی مخصوص هستند.

جریمه و برخورد قانونی؛ مسئله‌ای فراتر از توصیه

در بسیاری از کشورها رعایت نکردن قوانین حمل کودک صرفاً یک تخلف ساده رانندگی نیست. برای مثال در فرانسه، راننده‌ای که کودک را بدون صندلی ایمنی مناسب حمل کند، ممکن است تا ۷۵۰ یورو جریمه شود.
در برخی کشورها علاوه بر جریمه مالی، امتیاز منفی نیز برای راننده ثبت می‌شود و پلیس می‌تواند خودرو را متوقف کند. همین سختگیری قانونی باعث شده است استفاده از صندلی کودک و رعایت استانداردهای ایمنی، به بخشی از فرهنگ رانندگی تبدیل شود.

چرا ایربگ برای کودکان خطرناک است؟

بسیاری تصور می‌کنند وجود ایربگ به‌تنهایی ضامن ایمنی است، اما واقعیت این است که ایربگ‌های جلو برای بدن یک فرد بزرگ‌سال طراحی شده‌اند، نه کودک. ایربگ هنگام تصادف با سرعتی گاه بیش از ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت باز می‌شود تا از برخورد سر و قفسه سینه بزرگ‌سال با داشبورد جلوگیری کند. اما بدن کودک، به‌ویژه در سنین پایین، توان تحمل چنین ضربه‌ای را ندارد. به همین دلیل، اگر از صندلی کودک رو‌به‌عقب در صندلی جلو استفاده شود، خاموش بودن ایربگ الزامی است؛ موضوعی که تقریباً در تمام استانداردهای جهانی بر آن تأکید شده است.

وضعیت ایران؛ قانون هست، اما با اجرای ضعیف

در ایران نیز مقرراتی درباره استفاده از کمربند ایمنی و صندلی کودک وجود دارد، اما اجرای آن چندان سختگیرانه نیست. در عمل، هنوز بسیاری از خانواده‌ها بدون استفاده از صندلی کودک، فرزندان خود را در خودرو جابه‌جا می‌کنند.
نشستن کودک خردسال در صندلی جلو، ایستادن کودک میان دو صندلی یا حتا قرار گرفتن کودک در آغوش راننده، همچنان در خیابان‌ها دیده می‌شود؛ رفتارهایی که در بسیاری از کشورها تخلف جدی محسوب می‌شوند.
کارشناسان معتقدند نبود نظارت مستمر و جریمه بازدارنده، یکی از مهم‌ترین دلایل ادامه این وضعیت است.

مسئله فقط قانون نیست؛ فرهنگ‌سازی هم اهمیت دارد

بخش مهمی از موفقیت کشورهای توسعه‌یافته در ایمنی حمل کودک، به فرهنگ‌سازی گسترده بازمی‌گردد. در بسیاری از این کشورها، والدین از سال‌های نخست تولد کودک با ضرورت استفاده از صندلی ایمنی آشنا می‌شوند و این موضوع به بخشی از رفتار روزمره تبدیل شده است.

در مقابل، در ایران هنوز بسیاری از خانواده‌ها صندلی کودک را وسیله‌ای غیرضروری یا حتا هزینه اضافی می‌دانند. برخی نیز تصور می‌کنند در مسیرهای کوتاه یا سرعت پایین، خطری کودک را تهدید نمی‌کند؛ در حالی‌که بخش قابل‌توجهی از تصادف‌های شهری دقیقاً در همین شرایط رخ می‌دهد.

آمارها چه می‌گویند؟

مطالعات جهانی نشان می‌دهد استفاده صحیح از صندلی کودک می‌تواند خطر مرگ نوزادان را تا حدود ۷۰ درصد و خطر آسیب جدی کودکان را به‌شکل قابل‌توجهی کاهش دهد. همچنین تحقیقات نشان داده است صندلی عقب خودرو به‌طور کلی ایمن‌تر از صندلی جلو است و احتمال آسیب شدید در آن کم‌تر خواهد بود.

کارشناسان حوزه ایمنی معتقدند فاصله ایران با استانداردهای جهانی تنها به نبود تجهیزات یا خودروهای مدرن محدود نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از این فاصله، ناشی از ضعف در اجرای قانون و آموزش عمومی است.
در شرایطی که در بسیاری از کشورها حمل کودک بدون صندلی ایمنی می‌تواند منجر به جریمه فوری شود، در ایران هنوز چنین رفتارهایی عادی تلقی می‌شود.

در نتیجه می‌توان گفت قوانین سختگیرانه حمل کودک در بسیاری از کشورهای جهان، نتیجه سال‌ها تجربه و بررسی علمی درباره ایمنی سرنشینان کم‌سن است. این قوانین بر یک اصل ساده تأکید دارند که کودکان نباید مانند بزرگ‌سالان در خودرو جابه‌جا شوند.

با این حال، در ایران همچنان ضعف در اجرای قانون و کمبود فرهنگ‌سازی باعث شده است صحنه‌های خطرناکی مانند نشستن کودک در صندلی جلو یا در آغوش راننده، عادی به‌نظر برسد؛ در حالی‌که همین رفتارها می‌تواند در یک لحظه، به حادثه‌ای جبران‌ناپذیر تبدیل شود.