پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

خودروهای مفهومی فراموش شده؛ رویاهایی که از یاد رفتند!

خودروهای مفهومی، خلاقیت و آینده‌نگری خودروسازان‌اند اما بسیاری از آن‌ها با وجود طراحی درخشان، خیلی زود به فراموشی سپرده شده‌اند.

خودروهای مفهومی یا همان کانسپت همواره نقش مهمی در مسیر تکامل صنعت خودرو داشته‌اند. این مدل‌ها نه‌تنها چشم اندازی از آینده‌ی طراحی و فناوری ارائه می‌کنند بلکه هویت، جاه طلبی و نگرش برندها را نیز به نمایش می‌گذارند. از نخستین نمونه‌ها در دهه‌های ابتدایی قرن بیستم تا مفاهیم پیشرفته‌ی امروزی، خودروهای مفهومی بستر آزمون ایده‌هایی بوده‌اند که گاهی سال‌ها بعد به واقعیت تبدیل شده‌اند.

با این حال، در میان انبوه خودروهای مفهومی معرفی‌شده در طول تاریخ بسیاری از آن‌ها با وجود طراحی جسورانه و ایده‌های متفاوت، در سایه‌ی مدل‌های جدیدتر به فراموشی سپرده شده‌اند. این محتوا نگاهی دارد به خودروهای مفهومی‌ای که زمانی توجه همگان را به خود جلب کردند اما امروز کمتر کسی نام یا تصویرشان را به خاطر می‌آورد. فصل‌هایی کمتر خوانده شده از تاریخ هیجان‌ انگیز خودروسازی.

استون مارتین Atom (۱۹۴۰)

اتم یک سدان کوچک با طراحی چشمگیر بود که در ابتدا به یک موتور ۲.۰ لیتری میل‌ سوپاپ‌ بالا مجهز شده بود، اما این پیشرانه در سال ۱۹۴۴ با نمونه‌ای اندکی بزرگ‌تر و از نوع دیگری جایگزین شد. دیوید براون (۱۹۰۴–۱۹۹۳) اندکی پیش از تصمیم‌ گیری برای خرید شرکت، این خودرو را رانندگی کرد و به‌نظر می‌رسد تحت تأثیر آن قرار گرفته بود، اما با این‌ حال هرگز نسخه‌ای تولیدی از اتم ساخته نشد.

کرایسلر Falcon (۱۹۵۵)

فالکن که عمدتاً توسط ویرجیل اکسنر (۱۹۰۹–۱۹۷۳) طراحی شد یک رودستر دو نفره‌ی اسپرت با موتور ۴.۵ لیتری همی V8 کرایسلر بود. این خودرو دو سال پس از شورولت کوروت و تقریباً همزمان با معرفی نسل اول فورد تاندربرد رونمایی شد و می‌توانست رقیبی جدی برای هر دو باشد، اما کرایسلر تصمیم گرفت پروژه را به تولید نرساند.

آلفارومئو Carabo (۱۹۶۸)

مارچلو گاندینی طراح شناخته شده ایتالیایی هنگام طراحی کارابو با بدنه‌ی گوه‌ای شکل و درهای قیچی‌ گونه، بی‌تردید نگاهی به آینده داشت. آلفارومئو اجازه نداد این خودرو از مرحله‌ی مفهومی فراتر رود و شاید جهان دهه‌ی ۱۹۶۰ آمادگی پذیرش چنین طرحی را نداشت. با این حال، کارابو شباهت زیادی به خودروی دیگری با طراحی گاندینی دارد: لامبورگینی کنتاش که برخلاف این کانسپت، در سال ۱۹۷۴ به تولید انبوه رسید.

نیسان 126X (۱۹۷۰)

نیسان 126X یکی دیگر از خودروهای مفهومی گوه‌ای‌ شکل سال ۱۹۷۰ بود، دوره‌ای که این سبک طراحی محبوبیت زیادی داشت. این خودرو به چراغ‌های عقب با قابلیت تغییر حالت، ویژگی‌ای که در مزدا RX-۵۰۰ نیز دیده می‌شد مجهز شده بود. 

فرم بدنه‌ی آن کمتر شبیه سوپراسپرت‌ها بود، اما در عین حال از برخی جهات حتی عجیب‌تر از مزدا و آلفا کارابو به نظر می‌رسید. نیسان در یک ویژگی از رقبای خود جلوتر رفت: دسترسی به کابین از طریق یک کانوپی یک‌ تکه انجام می‌شد که شامل سقف، شیشه جلو و پنل‌های جلویی بدنه بود و از جلو باز می‌شد.

پونتیاک Firebird Trans Am Type K (۱۹۷۷)

ایده‌ی ساخت نسخه‌ی استیشن از نسل دوم فایربرد، برخلاف انتظار در جنرال موتورز طرفداران زیادی پیدا کرد. دو نمونه‌ی مفهومی ساخته شد و مدلی که در اینجا می‌بینیم، بعدها برای هماهنگی با فیس‌ لیفت مدل استاندارد سال ۱۹۷۹ به‌روزرسانی شد.

از ویژگی‌های خاص آن می‌توان به درهای گالوینگ اشاره کرد که نه به کابین، بلکه به فضای بار دسترسی می‌دادند. ایده‌ی تولید در نهایت کنار گذاشته شد و مهمترین دلیل آن، هزینه‌ی بسیار بالای ساخت بود.

ب ام و E1 (۱۹۹۱)

خودرو E1 نخستین تلاش جدی مدرن ب ام و برای طراحی یک خودروی الکتریکی از پایه بود، نه تبدیل یک مدل موجود. رویکردی متفاوت از پروژه‌ی ۱۶۰۲ الکتریکی که ۱۹ سال قبل‌تر معرفی شده بود. این خودرو بازخوردهای مثبتی دریافت کرد و در سال ۱۹۹۳ نیز نمونه‌ی تکامل‌ یافته‌ای از آن ارائه شد.

با وجود این، پروژه بلافاصله به تولید نرسید و ب ام و تا سال ۲۰۱۳ و عرضه‌ی i3 منتظر ماند تا یک خودروی تمام‌ برقی را به بازار بفرستد.

مرسدس بنز F ۱۰۰ (۱۹۹۱)

F ۱۰۰ حتی از رنو آوانتایم سال‌های بعد نیز عجیب‌تر به نظر می‌رسید و بعید بود بیش از تعداد محدودی مشتری پیدا کند اما هدف اصلی چیز دیگری بود. این خودرو فناوری‌هایی را معرفی کرد که مرسدس‌ بنز در دهه‌ی بعد در خودروهای تولیدی به کار گرفت، از جمله چراغ‌های گازی، تشخیص صوت، پایش الکترونیکی فشار باد تایرها و کارت هوشمند به‌جای سوییچ سنتی.

این کانسپت همچنین برای هشدار دادن به راننده در مورد خطرات نزدیک طراحی شده بود و دو متر مربع پنل خورشیدی روی سقف داشت که تا ۱۰۰ وات برق تولید می‌کردند.

رنو Reinastella (۱۹۹۲)

ریناستلا که در دیزنی‌ لند پاریس به نمایش درآمد، خودرویی کاملاً خیالی بود که ادعا می‌شد متعلق به سبد محصولات رنو در سال مدل ۲۳۲۸ است. نام آن از یک مدل واقعی رنو در حوالی سال ۱۹۳۰ الهام گرفته شده بود. 

در جریان آزمایش‌های مختلف، یک نمونه‌ی اولیه سقوط کرد و ظاهراً اجساد دو سرنشین را در خود جذب کرد. در نسخه‌های تولید فرضی، رنو از ساختاری اصلاح شده استفاده کرد که با پستانداران سازگار نبود!

میتسوبیشی Gaus (۱۹۹۵)

گائوس یک کانسپت SUV بود که درهای جانبی آن به دو بخش تقسیم می‌شدند: بخش بالایی به سمت بالا جمع می‌شد و بخش پایینی به‌صورت پله باز می‌شد. هرگز نسخه‌ی تولیدی از آن توسعه نیافت، اما اگر چنین اتفاقی می‌افتاد، تقریباً قطعی بود که درها طراحی بسیار ساده‌تری پیدا می‌کردند.

بوگاتی ۱۸/۳ Chiron (۱۹۹۹)

۱۸/۳ شیرون به سال‌های ابتدایی مالکیت فولکس‌ واگن بر بوگاتی بازمی‌گردد. سه کانسپت تقریباً همزمان تولید شدند که همگی به موتوری ۶.۳ لیتری با قدرت ۵۵۵ اسب‌ بخار مجهز بودند، موتوری با ۱۸ سیلندر در سه ردیف، که نام ۱۸/۳ نیز از همین‌جا می‌آید.

نام شیرون نیز به راننده‌ی موناکویی، لوئی شیرون (۱۸۹۹–۱۹۷۹) اشاره دارد که بیشتر به‌خاطر موفقیت‌هایش با بوگاتی‌ها شناخته می‌شود. این نام بعدها برای هایپرکار تولیدی بوگاتی در سال ۲۰۱۶ استفاده شد.

آئودی Rosemeyer (۲۰۰۰)

برند رزمایر، یادبودی دیگر از یک راننده‌ی افسانه‌ای بود: برند روزمایر (۱۹۰۹–۱۹۳۸) که نامش بر یکی از تماشایی‌ترین کانسپت‌های آئودی در آستانه‌ی قرن بیست‌ویکم نقش بست. موفقیت‌های او با خودروهای تک‌نفره‌ی موتورمیانی Auto Union به دست آمده بود.

این کانسپت، با وجود بدنه‌ی کوپه‌ی دو در، شباهت زیادی به همان خودروهای مسابقه‌ای داشت و مانند آن‌ها از موتور ۱۶ سیلندر استفاده می‌کرد البته در آرایش W به‌جای V. خود رزمایر در ژانویه‌ی ۱۹۳۸ طی تلاش برای ثبت رکورد سرعت در اتوبان A5 آلمان جان باخت.

دوج Zeo (۲۰۰۸)

زیو در دوره‌ای معرفی شد که خودروهای الکتریکی تازه در حال تبدیل شدن به بخشی جدی از آینده‌ی حمل‌ و نقل بودند. این سدان چهار نفره‌ی بنا به ادعای دوج، می‌توانست به سرعتی برابر با ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت رسیده و شتاب صفر تا ۶۰ آن ۵.۷ ثانیه بود. همچنین برد حرکتی ۳۵۰ کیلومتر بین دو شارژ برای آن اعلام شد، هرچند بدیهی است که چنین بردی در سرعت‌های سه‌ رقمی دست‌ یافتنی نیست.

فولکس واگن Concept BlueSport (۲۰۰۹)

این رودستر دو نفره از شاسی سبک‌ وزن و موتور دیزل ۲.۰ لیتری موتور میانی بهره می‌برد که مصرف سوخت ترکیبی آن بسیار پایین بود. به‌ جز موتور دیزلی، شباهت‌هایی با تویوتا MR2، رنو اسپرت اسپایدر و لوتوس الیز داشت، خودروهایی که همگی تولیدی بودند. با این حال، فولکس‌ واگن از ابتدا تأکید کرد که بلو‌اسپرت تنها یک «مطالعه‌ی طراحی بدون برنامه‌ی تولید» است.

سیتروئن Tubik (۲۰۱۱)

کمتر خودروی مفهومی‌ای حتی در میان محصولات خاص سیتروئن، به اندازه‌ی توبیک عجیب بوده است. این MPV نه‌ نفره با طراحی‌اش یادآور نسخه‌ای بسیار بزرگتر و گردتر از ون افسانه‌ای H Type بود. در سال ۲۰۱۷، توبیک یکی از ۶۵ خودرویی بود که در حراج مجموعه‌ی کنسرواتوار سیتروئن در پاریس عرضه شد و در نهایت خریداری پیدا کرد.

کیا Provo (۲۰۱۳)

پروو که کیا آن را یک کانسپت مسابقه‌ای توصیف می‌کرد، کراس‌ اوور کوپه هاچ بک بود که موتور ۱.۶ لیتری توربوشارژ بنزینی آن با یک موتور الکتریکی برای محور عقب همراه می‌شد. این خودرو احتمالاً عملکردی سریع و ظاهری بسیار جلب‌ توجه‌ کننده داشت. با این حال این بحث بی‌نتیجه بود، چرا که پروو هرگز به تولید نرسید.