پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

پنج پیشرانه افسانه‌ای که تاریخ موتورسیکلت را از نو نوشتند

اگر بدنه، طراحی و برند چهره یک موتورسیکلت باشند، پیشرانه روح آن است، روحی که می‌تواند یک موتور را به اسطوره تبدیل کند یا آن را در تاریخ گم کند. در بیش از یک قرن تکامل صنعت موتورسیکلت، پیشرانه‌هایی متولد شده‌اند که فقط قوی یا سریع نبودند، بلکه مسیر این صنعت را عوض کردند. موتورهایی که استانداردهای جدید ساختند، مسابقات را فتح کردند و هنوز هم اسم‌شان لرزه به دل عاشقان این صنعت می‌اندازد.

در این مقاله سراغ پنج پیشرانه می‌رویم که به دلایل متفاوت، از دوام افسانه‌ای گرفته تا مهندسی پیشرو و موفقیت‌های مسابقه‌ای، جزو بهترین‌های تاریخ موتورسیکلت محسوب می‌شوند.

پیشرانه چهارسیلندر خطی هوندا CB750؛ آغاز عصر مدرن

وقتی هوندا در سال ۱۹۶۹ پیشرانه چهارسیلندر خطی CB750 را معرفی کرد، عملاً تعریف موتورسیکلت خیابانی را عوض کرد. تا قبل از آن، چهارسیلندرها یا گران بودند یا غیرقابل اعتماد، اما هوندا چیزی ساخت که هم سریع بود، هم نرم، هم قابل اعتماد.

این پیشرانه ۷۳۶ سی‌سی با سیستم سوپاپ‌بالاسری، حدود ۶۷ اسب‌بخار قدرت تولید می‌کرد؛ عددی که برای زمان خودش شوک‌آور بود. مهم‌تر از قدرت، نرمی، صدای یکنواخت و دوام بالای آن بود. CB750 با همین موتور توانست مسابقات استقامتی را فتح کند و همزمان دل مردم عادی را هم به دست بیاورد.

بیوگرافی این پیشرانه در واقع بیوگرافی تولد «سوپربایک» است. بعد از CB750، همه فهمیدند موتورسیکلت می‌تواند هم سریع باشد هم هر روز بدون دردسر روشن شود.

پیشرانه دو سیلندر V تویین هارلی-دیویدسون Evolution؛ دوام به سبک آمریکایی

اگر بحث بهترین‌ها فقط سرعت بود، هارلی شاید این‌جا نبود، اما بهترین بودن همیشه به معنی بیش‌ترین اسب‌بخار نیست. پیشرانه Evolution که در دهه ۸۰ میلادی معرفی شد، نقطه نجات هارلی-دیویدسون بود.

این V-Twin هواخنک با زاویه ۴۵ درجه، طراحی ساده‌ای داشت اما فوق‌العاده قابل اعتماد بود. نسبت به نسل‌های قبلی، نشتی روغن کم‌تر، لرزش کنترل‌شده‌تر و عمر بسیار بالاتری داشت. قدرت‌اش روی کاغذ چشم‌گیر نبود، اما گشتاور پایین‌دور آن همان چیزی بود که هارلی را هارلی می‌کرد.

این پیشرانه سال‌ها روی مدل‌های مختلف استفاده شد و باعث شد برند هارلی دوباره جان بگیرد. موفقیت این پیشرانه بیش‌تر از آن‌که در پیست باشد، در خیابان‌ها و فرهنگ موتورسواران آمریکایی رقم خورد.

پیشرانه چهارسیلندر یاماها R1 کراس‌پلین؛ انقلاب در احساس سواری

یاماها با معرفی پیشرانه کراس‌پلین روی YZF-R1 در سال ۲۰۰۹، کاری کرد که حتا موتورسواران حرفه‌ای هم دوباره تعریف «کنترل» را یاد بگیرند. این موتور چهارسیلندر ۹۹۸ سی‌سی با آرایش میل‌لنگ متفاوت، به جای تمرکز صرف روی عدد قدرت، روی نحوه انتقال آن تمرکز داشت.

خروجی حدود ۱۸۰ اسب‌بخار در کنار گشتاور قابل کنترل‌تر باعث شد چسبندگی عقب و حس گازدهی کاملاً متفاوت باشد. این تکنولوژی مستقیماً از MotoGP آمده بود و برای اولین‌بار در یک موتورسیکلت خیابانی به این شکل استفاده می‌شد.

موفقیت این پیشرانه فقط در فروش نبود، بلکه در این بود که نشان داد احساس سواری می‌تواند از عدد اسب‌بخار مهم‌تر باشد. هنوز هم بسیاری کراس‌پلین را یکی از بهترین مهندسی‌های قرن می‌دانند.

پیشرانه دو سیلندر V دوکاتی Desmodromic V-Twin؛ امضای ایتالیایی

هیچ فهرستی از بهترین پیشرانه‌ها بدون دوکاتی کامل نیست. سیستم دسمودرومیک، که به جای فنر از مکانیزم مکانیکی برای بستن سوپاپ‌ها استفاده می‌کند، امضای فنی دوکاتی است.

پیشرانه‌های V-Twin دوکاتی، به‌خصوص نمونه‌های ۹۱۶، ۹۹۶ و بعدتر Testastretta، ترکیبی از قدرت، صدای خاص و شخصیت منحصربه‌فرد بودند. این موتورها معمولاً حجم‌هایی بین ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ سی‌سی داشتند و در کنار گشتاور بالا، پاسخ‌دهی تیز و دقیقی ارائه می‌دادند.

موفقیت‌های دوکاتی در WSBK و تبدیل شدن این پیشرانه‌ها به نماد مسابقه‌ای، جایگاه‌شان را در تاریخ تثبیت کرد. این موتورها شاید همیشه راحت‌ترین نبودند، اما همیشه خاص‌ترین بودند.

پیشرانه چهارسیلندر کاوازاکی H2 سوپرشارژ؛ قدرت بی‌منطق، مهندسی بی‌رحم

کاوازاکی H2 با پیشرانه سوپرشارژ، تعریف «افراط» را دوباره نوشت. پیشرانه چهارسیلندر ۹۹۸ سی‌سی با سوپرشارژر مکانیکی، قدرتی فراتر از ۲۰۰ اسب‌بخار تولید می‌کند؛ آن هم بدون توربو.

این پیشرانه نشان داد هنوز هم می‌شود مرزهای فنی را جابه‌جا کرد. واکنش گاز انفجاری، شتابی که قوانین فیزیک را به‌سخره می‌گیرد و صدایی که ترسناک است، H2 را به یک ویترین مهندسی تبدیل کرد.

موفقیت این پیشرانه در این بود که ثابت کرد صنعت موتورسیکلت هنوز جسارت دارد. شاید H2 برای همه نباشد، اما قطعاً یکی از مهم‌ترین پیشرانه‌های تاریخ است.

جمع‌بندی؛ بهترین‌ها همیشه شبیه هم نیستند

این پنج پیشرانه بهترین شدند نه چون شبیه هم بودند، بلکه چون هر کدام در زمان خودشان کاری کردند که کسی جرئت‌اش را نداشت. یکی صنعت را مدرن کرد، یکی فرهنگ ساخت، یکی احساس سواری را عوض کرد، یکی مسابقات را فتح کرد و یکی مرز قدرت را شکست.

در نهایت، بهترین پیشرانه فقط قوی‌ترین نیست؛ بهترین آنی است که تاریخ را مجبور به تغییر کند.