فوتون M4 یا جک N85؛ مقایسه دو کامیونت 8 تن محبوب در بازار

بازار خودروهای باری نیمه‌ سنگین در ایران میزبان دو رقیب پرطرفدار یعنی فوتون M4 سایپا دیزل و جک N85 آرین دیزل است. این دو کامیونت با اشتراکات فنی فراوان و رویکردهای متفاوت در انتقال قدرت و ایمنی سهم عمده‌ای از ناوگان حمل بار کشور را در اختیار دارند.

کامیونت‌های هشت تن به دلیل داشتن مجوز تردد شهری در ساعات مجاز و همچنین ظرفیت بارگیری نزدیک به کامیون‌های سبک همواره انتخابی راهبردی برای شرکت‌های پخش و رانندگان بین‌ شهری به شمار می‌روند. شرکت سایپا دیزل با بروزرسانی خانواده الوند و معرفی نسل جدید فوتون M4 گامی اساسی در ارتقای استانداردها برداشت. لازم به ذکر است که این کامیونت با نام الوند M4 نیز شناخته می شود.

از سوی دیگر شرکت آرین دیزل با عرضه باثبات سری N جک توانست اعتماد فعالان حوزه حمل و نقل را به دست آورد. هر دو خودرو در کلاس هشت و نیم تن رقابتی شانه به شانه دارند و انتخاب میان آن‌ها نیازمند بررسی موشکافانه بخش‌های فنی و رفاهی است.

طراحی ظاهری و کابین راننده

کامیونت الوند M4 از طراحی به‌روزتر و خطوط بدنه تهاجمی‌تر بهره می‌برد. جلوپنجره مشبک کرومی و چراغ‌های یکپارچه همراه با دی‌لایت ظاهری شبیه به کامیون‌های اروپایی به این خودرو بخشیده است. زاویه چرخش اتاق فوتون M4 به ۷۰ درجه می‌رسد که دسترسی تعمیرکار به پیشرانه را فوق‌العاده آسان می‌کند.

در سوی مقابل جک N85 از زبان طراحی محافظه‌کارانه‌تر و ساده‌تری استفاده می‌کند. هرچند جلوپنجره این خودرو نیز با تریم کرومی تزئین شده است اما ساختار آینه‌ها و چراغ‌های اصلی الگوی کلاسیک خودروهای تجاری چینی را حفظ کرده است. هر دو کامیونت به کابین خواب‌دار مجهز هستند اما عمق تخت خواب و ارگونومی داشبورد در الوند M4 حس فضای بازتر و مدرن‌تری را برای راننده ایجاد می‌کند. صندلی راننده در هر دو مدل دارای تنظیمات چندحالته بوده و صندلی شاگرد ظرفیت نشستن دو سرنشین را دارا است.

مشخصات فنی و قوای محرکه

قلب تپنده هر دو رقیب از یک خانواده نام آشنا انتخاب شده است. موتور کامینز مدل ISF ۳.۸ لیتری چهار سیلندر توربو دیزل روی هر دو خودرو وظیفه تامین نیرو را بر عهده دارد. موتور الوند M4 توان ۱۵۵ اسب بخار در ۲۶۰۰ دور در دقیقه و گشتاور ۵۰۰ نیوتن متر در بازه ۱۲۰۰ تا ۱۹۰۰ دور در دقیقه با استاندارد آلایندگی یورو ۵ مجهز به سیستم SCR و ادبلو تولید می‌کند. 

در مقابل جک N85 توان ۱۵۴ اسب بخار در ۲۶۰۰ دور در دقیقه و گشتاور ۵۰۰ نیوتن متر در دور موتور ۱۲۰۰ تا ۱۹۰۰ دور در دقیقه با استاندارد آلایندگی یورو ۵ EEV و سیستم پاشش سوخت بوش ارائه می‌دهد. اشتراک موتور باعث شده است که هر دو کامیونت از نظر راندمان سوخت و توان کشش در سربالایی‌ها عملکردی بسیار نزدیک به یکدیگر به نمایش بگذارند. 

تفاوت بنیادین در بخش انتقال قدرت آشکار می‌شود؛ جایی که الوند M4 از گیربکس ۶ سرعته دستی ZF مدل 6S558 آلمان استفاده می‌کند که با سیستم تعویض دنده کابلی عملکردی بسیار نرم و بی‌صدا دارد. در نقطه مقابل جک N85 به گیربکس ۶ سرعته مدل LC6T540B ساخت جک مجهز است که اگرچه ضرایب بهینه‌ای دارد اما در زمینه نرمی جا رفتن دنده‌ها به پای جعبه دنده ZF نمی‌رسد. کلاچ هر دو کامیونت از نوع تک صفحه‌ای هیدرولیکی مجهز به بوستر بادی است.

در قسمت شاسی نیز وزن خالص بدون اتاق بار برای الوند M4 معادل ۲۹۹۰ کیلوگرم و برای جک N85 معادل ۳۱۷۵ کیلوگرم است. این اختلاف وزن ۱۸۵ کیلوگرمی به سود الوند تمام می‌شود و راننده می‌تواند بار قانونی بیشتری را روی اتاق نصب شده حمل کند. هر دو خودرو دارای وزن ناخالص مجاز ۸۵۰۰ کیلوگرم، طول شاسی نزدیک به هفت متر و فاصله محوری به ترتیب ۳۸۰۰ میلی‌متر برای الوند و ۳۸۴۵ میلی‌متر برای جک هستند که شعاع چرخش مناسبی را برای تردد شهری فراهم می‌کنند.

سیستم تعلیق و ترمزگیری

سیستم ترمز در کامیونت الوند M4 از نوع دو مداره پنوماتیک تمام بادی است که در محور جلو به دیسک‌های خنک‌ شونده و در محور عقب به کاسه مجهز شده است. استفاده از ترمز دیسکی در جلو باعث کاهش خط ترمز و خنک کاری سریع‌تر در ترمزگیری‌های متوالی می‌شود. 

در جک N85 هر دو محور مجهز به ترمزهای کاسه‌ای پنوماتیک تحت لیسانس شرکت معتبر کنور هستند که قدرت نگهدارندگی خوبی دارند اما ماهیت کاسه‌ای چرخ‌های جلو در توقف‌های پیاپی کوهستانی زودتر دچار افت راندمان حرارتی می‌شود. سیستم تعلیق محور جلو در هر دو خودرو از نوع فنر پارابولیک به همراه میل مو‌جگیر و کمک فنر هیدرولیکی است و در محور عقب نیز فنرهای تخت چند لایه مستحکم برای تحمل بار سنگین به کار رفته است.

تجهیزات ایمنی فعال و امکانات رفاهی

در بخش استانداردهای ایمنی جدید هر دو کامیونت امکانات قابل توجهی به همراه دارند. الوند M4 به شکل استاندارد به رادار خط‌خوان یا سیستم هشدار خروج از خط، هشدار برخورد از جلو، سیستم ترمز اضطراری هوشمند، کنترل پایداری الکترونیکی و دوربین دنده‌عقب مجهز است. جک N85 نیز سیستم‌های حیاتی مانند کنترل پایداری، ترمز اضطراری خودکار و ترمز خفه‌کن اگزوز را عرضه می‌کند اما رادار بین خطوط و سامانه کمکی شروع حرکت در سربالایی در برخی نسخه‌های آن به شکل سفارشی وجود دارد. در بخش رفاهی هر دو خودرو مواردی مانند کروز کنترل، آینه‌های برقی مجهز به گرم‌کن، شیشه‌بالابرهای برقی، سیستم تهویه مطبوع و غربیلک فرمان با کلیدهای کنترل مالتی‌مدیا را در اختیار راننده می‌گذارند.