پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

سیستم کنترل بخارات سوخت (EVAP System) چیست؟

بنزین (Gasoline) سوختی بسیار فرّار است و اگر در محیط مناسبی نگهداری نشود به سرعت به بخار تبدیل می شود. این سوخت فشار بخاری برابر با فشار اتمسفر دارد و اگر در هوای آزاد در ظرفی درباز ریخته شود پس از مدتی شاهد هستیم که از میزان سوخت موجود در ظرف کم شده و به هوا اضافه شده است.

این مشکل بنزین در خودرو نیز نمایان می شود، این گونه که در مسیر انتقال آن از باک به موتور، بنزین به بخار تبدیل می شود. این بخارات شامل بیش از ۱۵۰ نوع ماده شیمیایی از جمله تولوئن (Toluene) و بنزن (Benzene) است. استشمام این مواد شیمیایی منجر به سرگیجه، مشکلات تنفسی و سردرد می شود و تنفس بیش از این حد این گازها حتا مرگ را نیز به همراه دارد. یکی دیگر از مضرات ورود این گازها به اتمسفر، آلودگی هواست که مسئله ای بسیار مهم است.

در باک خودرو و حتا در جریان عبور سوخت از باک به موتور و درون لوله های انتقال، سوخت به بخار تبدیل می شود. به همین منظور برای جلوگیری از ورود بخارات سوخت به هوا و در نتیجه هدر رفت آن ها از سیستمی استفاده می کنند که این بخارات را جمع آوری کند و در زمان لازم به موتور تحویل دهد تا در فرآیند احتراق مورد استفاده قرار گیرند.

سیستم EVAP بخارات سوخت را در کنیستر (Charcoal Canister)، که از قرص های کربن فعال پر شده است، جمع آوری می کند و هوا از طریق شیر هواکش (Vent Valve) وارد کنیستر می شود، سپس با عبور از مجراها و مش های ذغالی کنیستر، که آغشته به بخارات سوخت هستند، کنیستر را از بخارات سوخت پاک سازی می کند.

هوای واردشده با بخارات سوخت مخلوط می شود و پس از عبور از شیر تخلیه (Purge Valve)، برای احتراق و دریافت انرژی، راهی موتور می شود. شیر تخلیه (Purge Valve) و شیر هواکش (Vent Valve) توسط ECU کنترل می شوند و دستور از طریق ECU به این شیرها، که سلونوید (Solenoid) هستند، می رسد.

کنیستر

شیر هواکش (Vent Valve)

شیر تخلیه (Purge Valve)

شیر تخلیه (Purge Valve) هنگام خاموش بودن موتور بسته است و پس از روشن شدن موتور و گرم شدن آن به حد کافی، به تدریج باز می شود و کنیستر را تخلیه می کند. در این مسیر از سنسورهایی استفاده شده است که جریان بخارات تخلیه شده را اندازه گیری می کنند و اگر این جریان کم تر یا بیش تر از میزان تعیین شده باشد چراغ چک در پشت آمپر روشن می شود.

در اکثر مواقع ECU دستور به باز بودن شیر هواکش (Vent Valve) کنیستر می دهد، مگر در زمان درجا کار کردن موتور (Idle) و یا زمانی که کامپیوتر قصد چک کردن نشتی سیستم EVAP را دارد، که در این صورت دستور به بسته شدن می دهد.

مشکل عمده ای که برای این شیر ها به وجود می آید این است که به حالت دائماً باز باقی می مانند و سلونوید آن ها در جهت بسته شدن شیر عمل نمی کنند که موجب روشن شدن چراغ چک می شود. باز ماندن شیر تخلیه (Purge Valve) در برخی خودروها باعث می شود پس از هر بار سوخت گیری، موتور به سختی روشن شود و به مدت چند ثانیه درست کار نکند. علت این اتفاق هم فشار بالای بخارات درون کنیستر است که به علت باز بودن شیر تخلیه  (Purge Valve)به موتور راه پیدا می کند و موجب می شود ECU، که دستور به بسته بودن این شیر داده بود، دچار سردرگمی شود.

برای این که از تولید بخارات سوخت کم کنیم نیاز داریم چند کار ساده را انجام دهیم.

۱- از بسته شدن کامل درِ باک مطمئن شویم و آن را به میزان لازم سفت کنیم.

۲- از پارک کردن خودرو زیر آفتاب، به خصوص در فصل های گرم سال، خودداری کنیم.

تا جایی که مقدور است در مکان هایی که خنک تر هستند، مثلاً سایه ساختمان یا درخت، پارک کنیم، زیرا با گرم شدن بدنه خودرو به فشار بخارات سوخت افزوده می شود.

۳- زمان سوخت گیری را به مواقعی از روز که خنک تر است، مانند عصر یا صبح زود، موکول کنیم.

محمد جبارزاده شیاده
پایگاه خبری اسب بخار