آیا اراده ای برای خصوصی سازی صنعت خودروسازی وجود دارد؟

خصوصی سازی صنعت خودروسازی
خصوصی سازی صنعت خودروسازی

به تازگی، نشستی با عنوان «صنعت خودروسازی در ایران؛ چالش‌ها و توصیه‌های سیاستی» برگزار شده است. اصلی ترین راهکار برای برون‌رفت از وضعیت فعلی نیز به خروج دولت مرتبط شده است، اما آیا اراده ای برای خصوصی سازی صنعت خودروسازی وجود دارد؟

فونیکس آریزو 8 فونیکس آریزو 8

به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، در هفته گذشته در نشستی با حضور محمد جعفری؛ معاون برنامه‌­ریزی راهبردی، توسعه و مدیریت منابع ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز ریاست جمهوری، مدیرعامل گروه بهمن، بیوک علیمرادلو و امیرمحمد کیان‌منش؛ پژوهشگر و صاحب نظر صنعت خودروسازی برگزار شد.

در این نشست محمد جعفری دلایلی همچون نحوه قیمت گذاری خودرو، مالکیت و مدیریت شرکت های خودروسازی و اقتصاد سیاسی حاکم بر صنعت خودرو از جمله عواملی دانست که صنعت خودرو را از سال ١٣٩۶ به بعد به ورطه ورشکستگی کشانده اند و نه تنها نارضایتی خودروسازان بلکه نارضایتی عموم مردم را هم به وجود آورده است. همچنین بی ثباتی قیمت خودرو یکی از مهم ترین نگرانی ها و اصلی ترین دغدغه مردم است. از طرفی، تفاوت قیمت خودرو در کارخانه و بازار فسادهای بسیاری ایجاد کرده است که باید با بررسی راهکارهای مناسب در صدد رفع این مشکلات برآمد.

وی ادامه داد: «روند نحوه تعیین قیمت خودرو در طول زمان بسیار متغیر بوده و طبق یک استاندارد و اصول در طول زمان پیش نرفته است. متأسفانه از سال ۱۳۹۱ به بعد تقریباً هیچ گونه کنترل خاصی بر روی قیمت گذاری خودرو در این صنعت وجود نداشته و بازار خودرو از این سال به بعد ملتهب شده است.»

جعفری همچنین مواردی از قبیل آلودگی هوا، افزایش مصرف سوخت، بالا رفتن قیمت قطعات خودرویی، از بین رفتن منابع محیط زیستی، نارضایتی مردم و افزایش تصادف های خودرویی را نتیجه استفاده از خودروهای فرسوده دانست.

مدیرعامل گروه بهمن، مواردی از قبیل عدم سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه، زیان­‌ده بودن، تصدی‌گری دولتی، عدم وجود برنامه و ادامه حاکمیت عوامل آسیب زننده به صنعت خودرو، استراتژی صنعتی متغیر و گاه نامعلوم، عدم همکاری با سایر خودروسازان، استفاده از نیروی انسانی ناکارآمد در برخی از سطوح مدیریتی، خریدهای خارجی بعضاً به صورت موازی از واسطه های غیر اصلی، عدم سرمایه گذاری درست در به‌روزرسانی و نگهداری تجهیزات تولید، گردش مالی کند و هزینه مالی بالا و عدم وجود راهبرد مشخص در سطح ملی را از جمله واقعیت های موجود در صنعت خودروسازی کشور دانست.

بیوک علیمرادلو در ارائه راهکارهای بهبود صنعت خودروسازی در کشور به راهکارهایی چون خروج دولت از تصدی گری، حذف قیمت گذاری دستوری، تعیین شفاف عوامل تأثیرگذار بر روی برنامه ­های میان مدت و بلندمدت خودروسازان و حرکت به سمت تولید خودروهای با تکنولوژی نوین و استفاده از فرصت توافق‌نامه ۲۵ ساله با مدیریت بخش خصوصی برای انتقال تکنولوژی و تولید خودروهای مشترک اشاره کرد.

امیرمحمد کیان‌منش، پژوهشگر و صاحب نظر صنعت خودروسازی، نیز گفت: «یکی از تأثیرگذار ترین عوامل محیطی که باید به آن توجه کرد این است که ما رتبه یک تحریم های جهانی را قبل از آخرین دور تحریمی که علیه روسیه تنظیم شد داشتیم و این واقعیت باعث می شود که ما محیط اقتصادی که در آن زندگی می کنیم، قابل قیاس با هیچ یک از رقبای جهانی نباشد؛ بنابراین شرایط تحریمی روی اقتصاد ما بسیار تأثیرگذار بوده است و بر روی صنعت خودروسازی هم تأثیر منفی داشته است که البته این شرایط محیطی ایجاب می کرد که ما یک انسجام سیاست‌گذاری را داشته باشیم که این انسجام در صنعت خودرو در حال حاضر وجود ندارد.»

مشکلاتی که تازگی ندارند

در خصوص مشکلات مطرح شده در این نشست با توجه به وضعیت دیروز و امروز صنعت خودروسازی کشور می توان گفت نه تنها تازگی ندارند، بلکه با توجه به افزایش ضریب نفوذ و میزان دخالت دولت زیادتر هم خواهند شد. هر یک از حاضران این نشست از زوایای متفاوت به چالش های متعدد و مختلف در این صنعت اشاره کرده اند، اما در نهایت، همگی در شناسایی ام المصائب این صنعت به یک نقطه رسیده اند؛ دولت و به عبارت دقیق تر حکمرانی اقتصادی کشور. در واقع، این حکمرانی اقتصادی کشور است که سیاست ها و چارچوب های کلی صنعت را ترسیم می کند. صنعتی که طی سال های اخیر چندان اقتصادی نبوده است و از در سیاست به آن وارد شده اند؛ با این که به بن بست رسیده اند و می دانند که این در خروجی ندارد، اما همچنان به حضور و رفت و آمد در همین مسیر کوتاه بی آینده و نافرجام اصرار و تأکید دارند.

اعداد و ارقامی که از زیان و ضرر و بدهی این صنعت منتشر شده است، تنها نمونه ای از عدم پذیرش اشتباه و شجاعت لازم برای اعتراف به ناکارآمدی است. با این وجود و به رغم شناسایی مشکلات و مشخص بودن راهکارهای برون رفت از وضعیت فعلی، هنوز هیچ اقدام عملی که منجر به نتیجه درست شود، دیده نمی شود. البته در این سال ها به مراتب درباره لزوم خصوصی سازی صحبت شده است و دولت ها به دنبال اجرای آن بوده اند. اما واقعیت این است که تمام این ها یک نمایش مضحک برای سرگرم کردن مردم بوده اند. با توجه به وضعیت امروز و نحوه و نوع نگاه دولت به خودروسازی به صراحت می توان گفت که هیچ اراده ای برای خصوصی سازی صنعت خودروسازی کشور وجود ندارد.

خودروسازی با توجه به حساسیت جامعه بر آن باعث شده است که عملکرد نامناسب در بسیاری از حوزه ها به چشم نیاید. ضمن این که، مشخص نیست افراد و جریان هایی که از رانت های پیدا و پنهان این صنعت نفع می برند، چه قدرتی دارند و تا کجا نفوذ کرده اند. البته به نظر باید نقش تولیدکنندگان مواد اولیه که عمدتاً دولتی و نیمه دولتی هستند را هم جدی گرفت. اما با وضعیتی که اکنون صنعت خودروسازی در آن گرفتار شده است، با حضور پررنگ تر دولت  آیا می توان امیدی به آینده آن داشت؟

۴.۵ امتیاز از ۲ رای

تازه ترین اخبار و ویدیوهای خودرویی را در کانال تلگرام و اینستاگرام اسب بخار دنبال کنید.