پایگاه خبری اسب بخار
مرجع تخصصی اخبار و ویدیو خودرو

بازگشت به آینده / بررسی موتور منحصر به فرد Triflux لانچیا + ویدیو

از آن جایی که دنیای امروز، دنیای خودروهای کم مصرف و توربوشارژ شده است، شاید تصور کنید مهندسان در چند سال اخیر به فکر توربوشارژ کردن خودروها افتاده اند، اما در واقع این طور نیست.

در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی تب داغ موتورهای توربوشارژ از مسابقه های مختلف اتومبیل رانی از جمله فرمول یک آغاز شد. با تغییر قوانین مسابقات، تیم های مختلف با دست بازتر به ساخت موتورهای توربوشارژ پرداختند که گاه قادر به تولید قدرتی بیش از ۱۰۰۰ اسب بخار بودند. اما امروز خودروهای فرمول یک موضوع بحث ما نیستند بلکه می خواهیم در مورد یکی از هوشمندانه ترین ایده های کمپانی “لانچیا” برای مسابقه های رالی سخن بگوییم. اگر کمی طرف دار رالی و مسابقه های اتومبیل رانی باشید، بی شک تاکنون نام خودروهای گروه B رالی را شنیده اید. خودروهایی از جمله آئودی کواترو، لانچیا دلتا S4 و فورد RS200 که با توجه به وزنی کم تر از یک تن، قدرت های خارق العاده ای داشتند.

در دهه ۸۰ آن قدر مسابقه های رالی گروه B پر هیجان و خطرناک بود که این مسابقه ها را به یکی از پر طرف دارترین و سخت ترین رشته های اتومبیل رانی تبدیل می کرد، اما در نهایت این مسابقات در سال ۱۹۸۶ با کشته شدن دو راننده، به علت خطر ساز بودن و قدرت بیش از اندازه خودروها تعطیل شد. اما پیش از این که مسابقه ها به قانون محدودیت قدرت ۳۰۰ اسب بخار تغییر پیدا کند، تیم لانچیا با همکاری فیات، خودرویی آزمایشی را با نام ECV1 ساخت که از زمان خود بسیار پیشرفته تر بود. بدنه این خودرو با استفاده از مواد گران قیمتی همچون فیبر کربن و کولار ساخته شده بود. حتا در ساخت چرخ های خودرو هم از فیبر کربن استفاده شده بود به طوری که وزن نهایی خودرو به ۹۳۰ کیلوگرم رسیده بود.

اما بدون شک جذاب ترین قسمت این خودرو، زیر کاپوت آن قرار گرفته بود. موتور منحصر به فرد ۱٫۸ لیتری توربو ۴ سیلندر با لقب Triflux که قادر به تولید قدرت ۶۰۰ اسب بخار بود. این موتور در قسمت میانی خودرو قرار گرفته بود و با استفاده از جعبه دنده
۵ دنده، انتقال قدرت به هر چهار چرخ انجام می شد. از آن جایی که خودروهای توربوشارژ آن زمان با مشکل توربو لگ یا تأخیر در گاز خوردن و محدود بودن بازه حداکثر قدرت (Powerband) مواجه بودند، مهندسان تیم لانچیا با یک ایده هوشمندانه و در عین حال خلاقانه به میدان آمدند.

“کلودیو لومباردینی” مسئول طراحی این موتور بود. او قبل تر مسئول طراحی موتور لانچیا دلتا S4 بود و بعد ها به سمت سر مهندس تیم فرمول یک فراری منصوب شد. لومباردینی تصمیم گرفت پیشرانه جدید را با دو توربوشارژر طراحی کند، اما این ایده با مشکلاتی رو به رو بود. چه گونه یک موتور ۴ سیلندر کوچک می تواند دو توربوشارژر را تغذیه کند؟ در این جا ایده هوشمندانه منیفولد خروجی دوگانه و چینش سوپاپ های X شکل به کار می آید.

برای فهم بهتر سیستم، سوپاپ ها را با چینش X شکل در نظر بگیرید. بدین صورت؛ در سمت / سوپاپ های ورودی و در سمت \ سوپاپ های خروجی به صورت مورب در سر سیلندر قرار می گرفتند. این سیستم توسط مهندسان کمپانی فیات طراحی شد که به آن FID (Flusso Incorciato Doppio به معنی جریان مورب دوگانه) می گفتند.

بدین ترتیب تفاوت اصلی این موتور با یک موتور معمولی، قرارگیری سوپاپ های ورودی و خروجی به صورت X شکل به جای خطی دوتایی در کنار هم و استفاده از منیفولد خروجی دو دهنه برای تغذیه هر دو توربو بود. انتخاب نام Triflux هم به این دلیل بود که یک مسیر برای منیفولد ورودی و دو مسیر برای منیفولد خروجی تعبیه شده بود.

یکی دیگر از ایده های خلاقانه لومباردینی طراحی میل سوپاپی بود که همزمان سوپاپ ورودی و خروجی هر سیلندر را به حرکت در می آورد. استفاده از این ایده انقلابی نکته های مثبتی را در بر داشت. از آن جایی که با استفاده از چینش X شکل سوپاپ های خروجی و ورودی به صورت خطی کنار هم نبودند، در نتیجه قسمت سرد و گرم سر سیلندر حذف می شد و انتقال گرما به شکل مطلوبی انجام می گرفت. این امر در خنک کاری و جلوگیری از تابیدگی سرسیلندر تأثیر می گذاشت. از سویی دیگر به دلیل متقارن بودن کل سیستم توربوشارژ، تأخیر کم تری در عملکرد توربوها وجود داشت.

موتور فوق پیشرفته Triflux در زمان خود به بزرگ ترین قربانی کنسل شدن رالی گروه B تبدیل شد. تنها یک نمونه از لانچیا ECV1 با موتور “تری فلاکس” ساخته شد. لانچیا از این مسئله نا امید نشد و خودروی دیگری با نام ECV2 را هم ساخت.

اما آن خودرو هم نتوانست به طور جدی در مسابقه ها حاضر شود. به هر حال تا امروز با این که بیش از ۲۵ سال از ساخت این موتور افسانه ای می گذرد، هنوز هم می توان “تری فلاکس” را به عنوان یکی از خارق العاده ترین ایده های مهندسی خودروسازی دانست. لانچیا ECV1 در سال ۲۰۱۰ با قطعه های باقی مانده از ۲۵ سال پیش بازسازی شد و اکنون در شرایط مناسبی قرار دارد.

می توان امید داشت با گسترش و محبوبیت روز افزون خودروهای توربوشارژ، بار دیگر کمپانی های خودروسازی با نگاه به آینده پیش روند و از ایده هوشمندانه کمپانی لانچیا بهره ببرند. ویدیوی زیر از غرش لانچیا ECV1 در سال ۲۰۱۰ منتشر شده است.

ویژگی های موتور:
قدرت: ۶۰۰ اسب بخار در دور ۸۰۰۰ RPM
گشتاور: ۵۴۰ نیوتن متر در دور ۵۰۰۰ RPM
چینش: ۴ سیلندر خطی
بور و استروک سیلندر: ۸۸٫۵ میلی متر، ۷۱٫۵ میلی متر
حجم: CC1759
تراکم: ۷٫۵:۱
سیستم روغن کاری: کارتل خشک (Dry Sump)
ارشیا شیخ الاسلامی
پایگاه خبری اسب بخار

Triflux لانچیا خودروهای کلاسیک موتور